Khi đối mặt với chẩn đoán ung thư, chúng ta thường chỉ tập trung vào sức khỏe thể chất mà quên đi rằng sức khỏe tinh thần cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Việc chăm sóc trí óc và tâm hồn cần được ưu tiên tương đương với việc điều trị y khoa.
Trong buổi hội thảo chuyên đề của WebMD với chủ đề “Sức khỏe tinh thần cho bệnh nhân ung thư và hành trình phía trước”, Tiến sĩ Lidia Schapira đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về lý do tại sao việc chủ động kiểm soát tâm lý lại là chìa khóa vàng giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn này. Bà đã hướng dẫn cách giảm căng thẳng, tìm kiếm sự hỗ trợ và làm chủ câu chuyện cuộc đời mình để chuyển dịch tâm thế từ một nạn nhân trở thành một người chiến thắng kiên cường.
Tiến sĩ Schapira hiện là Giám đốc Chương trình Sống khỏe sau ung thư tại Viện Ung thư Stanford, nơi bà dành nhiều tâm huyết cho việc nghiên cứu ung thư vú và chăm sóc sức khỏe tinh thần trong lĩnh vực ung thư học. Bà nhấn mạnh: “Qua nhiều năm kinh nghiệm, tôi nhận ra sức khỏe tinh thần là một phần không thể tách rời của thể chất. Việc chăm sóc tâm lý cần được thực hiện ngay từ thời điểm nhận chẩn đoán và duy trì suốt hành trình sau đó.”
Kết quả khảo sát thực tế về cách đối phó với ung thư
Trong khuôn khổ buổi hội thảo, Tiến sĩ Schapira đã đưa ra những chiến lược giúp xoa dịu áp lực tâm lý. Một cuộc khảo sát nhanh cho thấy có đến 74% người tham gia lựa chọn cách tự tìm hiểu về tình trạng bệnh lý của mình để đối phó với tin dữ.
Khi được hỏi: “Điều gì giúp ích cho bạn nhiều nhất khi đối mặt với chẩn đoán bệnh nghiêm trọng?”, kết quả ghi nhận:
- Tự trang bị kiến thức về bệnh: 74%
- Nhận sự nâng đỡ từ người thân và bạn bè: 12%
- Giữ cho bản thân luôn bận rộn và hoạt động tích cực: 6%
- Lập kế hoạch cụ thể cho những bước tiếp theo: 6%
Một khảo sát khác tập trung vào vai trò của sự sẻ chia – yếu tố cốt lõi giúp cải thiện kết quả điều trị. Tiến sĩ Schapira chia sẻ: “Kết nối và đón nhận sự giúp đỡ là nền tảng giúp bạn đi qua giông bão ung thư, chung sống hòa bình với nó và bước tiếp.” Có hơn 2/3 số người tham gia cho biết họ tìm thấy điểm tựa tinh thần từ người thân xung quanh.
Làm thế nào để trở thành một người chiến thắng kiên cường?
Để thay đổi tư duy và tìm lại sức mạnh nội tại, Tiến sĩ Schapira khuyên người bệnh nên tự đặt ra cho mình những câu hỏi sau:
- Bạn muốn làm gì trong phần đời còn lại của mình?
- Bạn đối phó với nỗi sợ hãi bằng cách nào?
- Nguồn năng lượng nào giúp nâng đỡ và duy trì sức sống cho bạn?
- Bạn có thể tìm thấy ý nghĩa tích cực nào trong nghịch cảnh mang tên ung thư này không?
- Bạn có sẵn lòng thấu hiểu những nhu cầu và tổn thương của chính mình?
“Suy ngẫm về những điều này giúp chúng ta chủ động xây dựng một chiến lược tâm lý rõ ràng,” Tiến sĩ Schapira nói. “Hành trình ung thư luôn đầy rẫy những bất định. Chúng ta cần có một kế hoạch cụ thể để đối phó với các triệu chứng thể chất lẫn cảm xúc tiêu cực, dù đó là dùng thuốc theo toa, nghe một bản nhạc, tắm nước ấm hay đơn giản là trò chuyện cùng một người bạn thân.”
Nghịch lý của căng thẳng: Áp lực có luôn xấu?
Tiến sĩ Schapira đã giải thích về “nghịch lý căng thẳng”. Dù căng thẳng quá mức có hại cho sức khỏe, nhưng một chút áp lực vừa phải lại có thể mang lại tác dụng tích cực. Căng thẳng lành mạnh kích thích chúng ta hành động, suy nghĩ nghiêm túc về những mục tiêu sống và thiết lập một kế hoạch hành động rõ ràng cho hành trình phía trước.
Sự dịch chuyển của các mối quan hệ và nghệ thuật yêu cầu giúp đỡ
Chẩn đoán ung thư có thể tạo ra những biến động lớn trong các mối quan hệ xã hội. Sẽ có những người bạn tưởng chừng rất thân thiết lại dần xa lánh bạn, để lại sự hụt hẫng. Nhưng ngược lại, bạn cũng sẽ nhận được sự quan tâm ấm áp từ những người không ngờ tới nhất. Điều quan trọng là hãy học cách mở lòng và đưa ra lời đề nghị giúp đỡ cụ thể đối với những người bạn tin tưởng, thay vì cố gắng tự gánh vác mọi thứ dẫn đến kiệt sức.
Hội chứng “sương mù não” (Chemo Brain) ảnh hưởng thế nào đến tâm lý?
“Sương mù não” hay “chemo brain” là thuật ngữ chỉ tình trạng suy giảm trí nhớ, kém tập trung xảy ra trong và sau quá trình hóa trị. Để cải thiện tình trạng này, bạn có thể áp dụng các liệu pháp nhận thức, chơi trò chơi trí tuệ hoặc giải đố. Nếu các triệu chứng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và cuộc sống, hãy thảo luận ngay với bác sĩ điều trị để có phương án can thiệp kịp thời.
Sự phát triển sau sang chấn (Posttraumatic Growth)
Đi qua giông bão, nhiều người bệnh đã phát triển một nội lực phi thường mà họ chưa từng biết mình sở hữu. Khả năng kiên cường này không chỉ giúp họ sống một cuộc đời ý nghĩa hơn mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho con cái và những người thân yêu xung quanh. Chăm sóc tốt sức khỏe tinh thần trong suốt quá trình điều trị ung thư chính là chìa khóa giúp bạn và gia đình trở nên mạnh mẽ và trân quý cuộc sống này hơn bao giờ hết.
