Trẻ em thường chưa đủ khả năng để diễn đạt chính xác cơn đau của mình mà chỉ biểu hiện qua tiếng khóc. Theo các bác sĩ, tình trạng đau ở trẻ rất khó nhận biết và dễ bị chẩn đoán nhầm, trong đó phổ biến nhất là chứng đau bụng và đau đầu.
Khó nhận biết khi trẻ đau đầu
Theo PGS-TS Nguyễn Thi Hùng, Chủ tịch Hội Đau TP HCM, đau đầu ở trẻ em là tình trạng rất phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến học tập và sinh hoạt. Thống kê cho thấy khoảng 70% trẻ trong độ tuổi đến trường từng bị đau đầu ít nhất một lần. Các nguyên nhân gây đau đầu thường bao gồm: đau do siêu vi (29%-39%), Migraine (đau nửa đầu) và đau do căng thẳng (2%-29%), viêm mũi xoang (9%-16%), viêm màng não (2%-9%), dị dạng thông mạch hoặc não úng thủy (2%-11%), u não (3%-4%).
Cha mẹ cần chú ý theo dõi các biểu hiện bất thường để hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác nhất.
TS Hùng nhận định loại nhức đầu thường gặp nhất ở trẻ là Migraine với tỷ lệ 5% ở bé trai và 10% ở bé gái. Cơn đau thường tái diễn, kéo dài từ 4 đến 72 giờ, biểu hiện bằng việc đau một bên đầu theo mạch đập, cường độ từ trung bình đến nặng và tăng lên khi vận động thể lực, đi kèm buồn nôn, sợ ánh sáng và tiếng ồn. Việc chẩn đoán rất khó khăn vì cơn đau ngắn và có xu hướng xảy ra ở cả hai bên đầu. Khoảng một nửa số trẻ bị Migraine sẽ tiếp tục bị khi trưởng thành.
Ngoài ra, đau đầu do căng thẳng chiếm khoảng 10%-25%, chủ yếu từ các áp lực tâm lý như thiếu ngủ, stress học tập, gia đình xáo trộn hoặc chơi game quá nhiều. Cơn đau thường âm ỉ ở vùng trán hoặc thái dương, kéo dài từ 30 phút đến 24 giờ. Để xoa dịu, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ ngơi trong phòng tối, chườm khăn mát lên trán và hỗ trợ giải tỏa áp lực tâm lý cho con.
Đau bụng ở trẻ: Cảnh giác nhiều nguyên nhân nguy hiểm
Theo BS Hoàng Lê Phúc, Trưởng Khoa Tiêu hóa Bệnh viện Nhi Đồng 1, khoảng 20% trẻ em từng bị đau bụng trước tuổi 15, trong đó có trường hợp phải nhập viện hoặc phẫu thuật khẩn cấp. Đau bụng ở trẻ được chia làm hai dạng chính:
Đau bụng cấp tính: Xuất hiện đột ngột, đau từng cơn kèm theo phản ứng co cứng thành bụng. Nguyên nhân có thể là do viêm ruột thừa, viêm dạ dày ruột cấp, viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu…
Đau bụng mãn tính: Tái diễn ít nhất 3 lần trong vòng một tháng, thường do táo bón, bất dung nạp đường lactose hoặc hội chứng Colic (ở trẻ dưới 3 tháng tuổi). Trẻ bị táo bón thường có biểu hiện nhịn đi tiêu như gồng cứng người, đỏ mặt và khóc thét. Để cải thiện tình trạng bất dung nạp lactose, cha mẹ nên cho trẻ uống sữa sau khi đã ăn no.
Việc nhận biết sớm các cơn đau của trẻ đóng vai trò quyết định trong quá trình điều trị. Cha mẹ hãy luôn chú ý quan sát và cung cấp đầy đủ thông tin triệu chứng cho bác sĩ để bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho con.
