Tập thể dục không chỉ là phương pháp nâng cao sức khỏe thông thường, mà còn là “liều thuốc” hỗ trợ đắc lực cho nam giới trong và sau quá trình điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Hoạt động thể chất đều đặn giúp kiểm soát hiệu quả các tác dụng phụ, tăng cường thể lực và cải thiện tinh thần đáng kể.
Theo Bác sĩ Evan Pisick, chuyên gia ung thư tại Trung tâm Điều trị Ung thư Hoa Kỳ (Zion, IL), việc kết hợp tập thể dục thường xuyên với chế độ ăn uống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ tái phát bệnh, đặc biệt là ở giai đoạn đầu của ung thư tuyến tiền liệt.
“Bệnh nhân có thể tự do lựa chọn bộ môn phù hợp với thể trạng của mình. Điều quan trọng là sự kiên trì và tính phù hợp,” Bác sĩ Pisick chia sẻ. Để đạt hiệu quả tối ưu, nam giới nên đa dạng hóa các bài tập, kết hợp giữa rèn luyện tim mạch (cardio) và tăng cường sức mạnh cơ bắp.
1. Những lưu ý quan trọng trước khi bắt đầu tập luyện
Trước khi bước vào bất kỳ chế độ tập luyện nào, việc tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị là cực kỳ quan trọng nhằm hạn chế tối đa nguy cơ chấn thương.
Bác sĩ Pisick nhấn mạnh: “Cường độ và loại hình tập luyện phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn điều trị của bạn.”
- Người đang điều trị xạ trị: Vẫn có thể duy trì các bài tập thể chất nhẹ nhàng.
- Người vừa phẫu thuật tuyến tiền liệt: Cần tránh các bài tập cơ sàn chậu cường độ cao hoặc đi xe đạp ngay lập tức để hạn chế tình trạng tiểu không kiểm soát.
- Giai đoạn phục hồi (2 đến 3 tuần sau phẫu thuật): Khi đã rút ống thông tiểu, người bệnh nên gặp chuyên gia vật lý trị liệu để được hướng dẫn tập phục hồi sàn chậu một cách an toàn nhất.
Tầm quan trọng của bài tập Kegel (Cơ sàn chậu)
Bài tập Kegel giúp tăng cường nhóm cơ kiểm soát bàng quang và ruột. Đây là giải pháp hữu hiệu giúp giảm thiểu chứng són tiểu ở nam giới sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt để. Người bệnh nên duy trì thực hiện khoảng 20 lượt, tối thiểu 3 lần mỗi ngày để thấy rõ sự cải thiện sau vài tuần.
2. Tập thể dục giúp đẩy lùi tác dụng phụ của liệu pháp hormone
Liệu pháp ức chế androgen (AST) – phương pháp làm giảm nội tiết tố nam để ngăn chặn khối u phát triển – thường đi kèm một số tác dụng phụ không mong muốn như:
- Suy giảm sức mạnh và khối lượng cơ bắp (nhão cơ).
- Giảm mật độ xương gây nguy cơ loãng xương.
- Tăng cân, tích tụ mỡ thừa và mệt mỏi kéo dài.
- Rối loạn cảm xúc, dễ lo âu, trầm cảm.
Tập luyện tim mạch và rèn luyện sức bền chính là giải pháp tối ưu giúp duy trì khối lượng cơ, kiểm soát cân nặng và cải thiện tâm trạng. Đặc biệt, việc duy trì cân nặng hợp lý còn giúp giảm thiểu nguy cơ ung thư tái phát và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Bên cạnh đó, quá trình vận động kích thích cơ thể giải phóng endorphin – hormone hạnh phúc, giúp giải tỏa căng thẳng và mang lại giấc ngủ ngon hơn cho người bệnh.
3. Lộ trình tập luyện khoa học cho nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt
Bắt đầu một cách từ tốn và tăng dần cường độ là nguyên tắc vàng. Người bệnh nên đặt mục tiêu 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần với sự kết hợp linh hoạt của các loại hình sau:
- Bài tập Cardio (Tim mạch): Đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe để tăng cường hệ tuần hoàn và đốt cháy calo.
- Bài tập chịu lực: Leo cầu thang, khiêu vũ giúp duy trì mật độ xương chắc khỏe.
- Bài tập sức mạnh: Nâng tạ nhẹ kết hợp tập Kegel để xây dựng cơ bắp và kiểm soát bàng quang.
- Bộ môn điều hòa cơ thể: Yoga, Pilates, Thái cực quyền là sự lựa chọn tuyệt vời giúp tăng độ dẻo dai vào những ngày cơ thể cảm thấy mệt mỏi.
Nếu bạn đang phải đối mặt với tình trạng mệt mỏi do điều trị, đừng nằm một chỗ. Bác sĩ Pisick khuyên: “Liều thuốc tốt nhất cho sự mệt mỏi chính là vận động. Ngay cả một hoạt động nhỏ như đạp xe tại chỗ trước màn hình TV cũng sẽ giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn rất nhiều về lâu dài.”
