Vì sao nhiều người vẫn nhiễm SARS-CoV-2 dù đã tiêm vắc-xin ngừa COVID-19?
Sau khi các chiến dịch tiêm chủng vắc-xin ngừa COVID-19 của Pfizer-BioNTech và Moderna được triển khai rộng rãi cho lực lượng tuyến đầu và nhóm đối tượng nguy cơ cao, một số trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 sau khi tiêm phòng đã gây ra nhiều lo ngại và thắc mắc trong dư luận.
Điển hình là trường hợp của một nam y tá cấp cứu tại San Diego (Mỹ). Anh được tiêm mũi vắc-xin Pfizer đầu tiên vào ngày 18/12. Tuy nhiên, chỉ 6 ngày sau đó, anh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, lạnh run, đau nhức cơ thể và nhận kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2. Tại sao lại có hiện tượng này?
Hệ miễn dịch cần thời gian để “học” cách chiến đấu
Về mặt khoa học, việc nhiễm bệnh ngay sau khi tiêm vắc-xin là điều hoàn toàn có thể xảy ra và không phản ánh việc vắc-xin bị lỗi. Đối với vắc-xin công nghệ mRNA, khi đi vào cơ thể, nó cần thời gian để tế bào tổng hợp nên protein S của virus. Sau đó, hệ thống miễn dịch mới bắt đầu tiếp xúc, nhận diện và tạo ra kháng thể đặc hiệu.
Quá trình huấn luyện này của hệ miễn dịch cần ít nhất 10 ngày để bắt đầu phát huy tác dụng bảo vệ bước đầu. Do đó, nếu một người tiếp xúc với nguồn lây trong khoảng thời gian ngay trước hoặc vài ngày sau khi tiêm, cơ thể hoàn toàn chưa có đủ khả năng tự vệ chống lại virus.
Hiệu quả bảo vệ tối đa chỉ đạt được sau liều thứ hai
Dữ liệu lâm sàng cho thấy, một liều vắc-xin đơn lẻ không thể mang lại sự bảo vệ tuyệt đối. Đối với vắc-xin Pfizer-BioNTech, hiệu quả bảo vệ sau liều đầu tiên chỉ đạt khoảng 52%, nhưng sẽ tăng lên trên 90% sau khi được tiêm liều thứ hai. Trong khi đó, vắc-xin của Oxford-AstraZeneca (sử dụng công nghệ vector virus adenovirus) mang lại hiệu quả bảo vệ khoảng 70%.
Trở lại trường hợp của nam y tá trên, việc xuất hiện triệu chứng sau 6 ngày tiêm chủng đồng nghĩa với việc anh đã nhiễm virus từ 2 đến 5 ngày trước đó — tức là ngay sát thời điểm tiêm mũi một. Khoảng thời gian quá ngắn ngủi này không đủ để cơ thể thiết lập bất kỳ hàng rào miễn dịch nào.
Tuyệt đối không chủ quan sau khi tiêm vắc-xin
Việc tiêm vắc-xin là cực kỳ quan trọng, nhưng việc duy trì các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh sau khi tiêm cũng quan trọng không kém. Người dân tuyệt đối không được chủ quan hay ỷ lại ngay sau mũi tiêm đầu tiên. Hãy tiếp tục thực hiện nghiêm túc các khuyến cáo phòng dịch cho đến khi hoàn thành đầy đủ phác đồ tiêm chủng và cơ thể có đủ thời gian tạo kháng thể.
Trước sự xuất hiện của các biến chủng mới của SARS-CoV-2, vắc-xin vẫn là tấm khiên bảo vệ hiệu quả nhất được các tổ chức y tế uy tín thế giới khuyên dùng. Hãy chủ động tiêm ngừa ngay khi có cơ hội để bảo vệ bản thân và cộng đồng xung quanh.
