Vấn nạn bạo hành y tế từ lâu đã trở thành nỗi nhức nhối trong xã hội. Trước những diễn biến phức tạp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức đồng ý bổ sung tình tiết tăng nặng tại Điều 134 Bộ luật Hình sự đối với hành vi hành hung người “đang chăm sóc sức khỏe cho mình”. Theo đó, mức phạt tù cao nhất dành cho tội danh này có thể lên đến 3 năm.
Để giúp bạn đọc có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về bước tiến pháp lý quan trọng này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi thẳng thắn với PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Trung tâm Tim mạch Đại học Y Hà Nội, đồng thời là đại biểu Quốc hội, người trực tiếp đề xuất quy định trên.
PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ về giải pháp bảo vệ an ninh bệnh viện.
Bước tiến pháp lý quan trọng nhưng cần thêm các văn bản hướng dẫn
Phóng viên: Thưa ông, việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung Điều 134 với mức hình phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm đối với người hành hung nhân viên y tế được dư luận rất quan tâm. Ông đánh giá thế nào về quyết định này?
PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu: Đây chắc chắn là một tín hiệu đáng mừng, mở ra hành lang pháp lý vững chắc hơn để bảo vệ đội ngũ y bác sĩ. Tuy nhiên, để điều luật thực sự đi vào đời sống, tôi rất mong đợi Bộ Công an và Bộ Y tế sẽ sớm ban hành các văn bản dưới luật hướng dẫn cụ thể. Mục tiêu lớn nhất của chúng ta là kéo giảm tỷ lệ các vụ tấn công nhân viên y tế xuống ít nhất 10% sau một năm thực thi luật.
Bên cạnh đó, ngành y tế cũng cần tự nhìn nhận và thay đổi cách tiếp cận. Chúng tôi cần lắng nghe những phản hồi từ xã hội để hoàn thiện quy trình phục vụ. Một giải pháp thiết thực khác là thành lập các hội nghề nghiệp vững mạnh nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp và sự an toàn của nhân viên y tế, thay vì chỉ trông chờ hoàn toàn vào cơ quan quản lý nhà nước.
Xử lý hành vi bạo lực từ phía người nhà bệnh nhân
Phóng viên: Nhiều ý kiến cho rằng trên thực tế, đối tượng hành hung bác sĩ đa phần là người nhà bệnh nhân chứ không phải bản thân người bệnh vốn đang đau ốm. Vậy việc bổ sung cụm từ “người đang chăm sóc sức khỏe cho mình” tại Điều 134 liệu có bỏ lọt đối tượng vi phạm?
PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu: Đúng là thực tế rất ít khi bệnh nhân trực tiếp hành hung bác sĩ mà chủ yếu là người nhà đi cùng có hành vi manh động. Quy định pháp luật hiện hành chưa cho phép bác sĩ từ chối điều trị ngay cả khi bị lăng mạ, điều này tạo ra sự bất bình đẳng lớn so với các ngành dịch vụ khác.
Tôi cho rằng cần có những nghị định chi tiết hơn để chế tài cả những hành vi bạo lực tinh thần, lăng mạ nhân viên y tế – vốn xảy ra hàng ngày tại các bệnh viện. Các mức xử phạt cần được phân định rõ ràng từ hành chính đến truy tố hình sự để răn đe triệt để những đối tượng quá khích.
Bạo lực bệnh viện là vấn nạn nhức nhối cần sớm được loại bỏ triệt để.
Giải pháp công nghệ để tự bảo vệ tại các cơ sở y tế
Phóng viên: Trong bối cảnh bạo lực bệnh viện diễn biến phức tạp, các y bác sĩ cần làm gì để tự bảo vệ mình trong lúc chờ đợi các quy định pháp luật hoàn thiện hơn?
PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu: Công nghệ chính là lá chắn hiệu quả lúc này. Tại cơ sở của chúng tôi, hệ thống camera giám sát được lắp đặt ở mọi góc làm việc. Sự xuất hiện của camera giúp cả người bệnh và nhân viên y tế tự điều chỉnh hành vi của mình, đồng thời cung cấp bằng chứng xác thực nhất khi có tranh chấp xảy ra.
Ngoài ra, tôi đề xuất lắp đặt hệ thống nút bấm báo động ẩn dưới gầm bàn tại các phòng cấp cứu. Khi xảy ra sự cố, nhân viên y tế chỉ cần nhấn nút để kích hoạt chuông báo động lớn tại chỗ hoặc kết nối trực tiếp đến cơ quan công an địa phương để can thiệp kịp thời.
Phóng viên: Với vai trò là một đại biểu Quốc hội kiêm bác sĩ điều trị, ông sẽ có những hành động tiếp theo như thế nào?
PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu: Tôi sẽ kiên trì đề xuất xây dựng một đạo luật riêng biệt về phòng chống bạo hành tại các cơ sở y tế. Đồng thời, tôi sẽ thúc đẩy việc thành lập các diễn đàn chuyên môn để các đồng nghiệp cùng chia sẻ kinh nghiệm ứng phó và bảo vệ bản thân trước làn sóng bạo lực y tế.
– Đại biểu Quốc hội, PGS.TS. Nguyễn Lân Hiếu
Hải Yến
