Đau chân khi đi bộ: Cảnh báo nguy cơ hẹp ống sống gây liệt chi
Nhiều người thường chủ quan khi gặp tình trạng đau chân khi đi bộ, cho rằng đó chỉ là mỏi cơ thông thường do vận động. Tuy nhiên, đây rất có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của căn bệnh hẹp ống sống – một bệnh lý cột sống nguy hiểm có nguy cơ dẫn tới liệt chi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Phân biệt đau chân do hẹp ống sống và viêm tắc động mạch chi
Tình trạng đau chân khi đi bộ rất dễ bị nhầm lẫn giữa bệnh hẹp ống sống thắt lưng và viêm tắc động mạch chi dưới. Tuy nhiên, bạn có thể phân biệt qua các đặc điểm lâm sàng sau:
- Đối với bệnh hẹp ống sống: Cơn đau có xu hướng tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Người bệnh càng đứng lâu hoặc đi bộ quãng đường dài thì chân càng đau nhức, tê bì dữ dội. Khi cúi gập người về phía trước hoặc ngồi xuống nghỉ ngơi vài phút, ống sống được mở rộng giúp giảm đau rõ rệt. Nhưng cơn đau sẽ nhanh chóng quay lại ngay khi đứng thẳng lưng.
- Đối với viêm tắc động mạch chi: Cơn đau chân sẽ thuyên giảm ngay lập tức khi người bệnh chỉ cần đứng lại nghỉ ngơi, không nhất thiết phải ngồi xuống hay thay đổi tư thế cột sống.
Bên cạnh cảm giác đau thắt, tê mỏi lan từ lưng xuống hai chân, người bị hẹp ống sống nặng còn đối mặt với nguy cơ yếu cơ, mất cảm giác và thậm chí là liệt hoàn toàn hai chân.
Hẹp ống sống là gì và nguyên nhân do đâu?
Hẹp ống sống là tình trạng khoang xương cột sống bị thu hẹp, gây áp lực lên tủy sống và các rễ thần kinh đi qua đó. Bệnh lý này liên quan mật thiết đến quá trình thoái hóa tự nhiên của cột sống. Do đó, bệnh thường xuất hiện phổ biến ở những người trên 50 tuổi và đa số bệnh nhân nhập viện điều trị ở độ tuổi quanh 60.
Khoảng 75% trường hợp hẹp ống sống xảy ra tại vùng cột sống thắt lưng. Các nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng này bao gồm:
- Sự hình thành gai xương: Quá trình thoái hóa khớp cột sống kích thích các gai xương mọc ngược vào trong ống sống, trực tiếp chèn ép tủy sống.
- Phì đại dây chằng: Các dây chằng cột sống bị thoái hóa theo thời gian, dày lên và chiếm dụng không gian của ống sống.
- Thoát vị đĩa đệm và viêm khớp: Nhân nhầy đĩa đệm thoát ra ngoài hoặc các khớp cột sống bị viêm sưng làm thu hẹp đáng kể đường kính ống sống.
Hình ảnh minh họa tình trạng hẹp ống sống chèn ép thần kinh.
Phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị hiệu quả
Để xác định chính xác nguyên nhân đau chân và mức độ hẹp ống sống, người bệnh cần thực hiện các kiểm tra cận lâm sàng hiện đại:
- Chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc Chụp cắt lớp vi tính (CT): Giúp quan sát chi tiết cấu trúc tủy sống, rễ thần kinh bị chèn ép.
- Khám lâm sàng tổng thể: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của lực ép dọc lên cột sống thắt lưng.
- Gây tê chọn lọc rễ thần kinh: Áp dụng cho các trường hợp hẹp lỗ liên hợp nhằm xác định chính xác dây thần kinh bị tổn thương.
Giải pháp điều trị bảo tồn (Không phẫu thuật)
Với các trường hợp bệnh nhẹ, bác sĩ thường ưu tiên áp dụng các phương pháp điều trị bảo tồn nhằm kiểm soát triệu chứng:
- Vật lý trị liệu: Thực hiện các bài tập kéo giãn, tăng cường sức mạnh cơ lưng để hỗ trợ cột sống.
- Thay đổi thói quen hoạt động: Hạn chế các tư thế đứng thẳng lưng quá lâu. Khi đi bộ, người bệnh có thể hơi cúi người về phía trước, sử dụng gậy chống hoặc xe đẩy. Tập đạp xe (ở tư thế cúi người) cũng là giải pháp thay thế đi bộ tuyệt vời.
- Sử dụng thuốc và tiêm ngoài màng cứng: Các thuốc kháng viêm không steroid (như ibuprofen, aspirin) giúp giảm đau nhanh. Tiêm cortisone ngoài màng cứng có thể giúp giảm đau tạm thời tới 50% ở nhiều bệnh nhân.
Can thiệp phẫu thuật giải ép
Đối với các trường hợp hẹp ống sống nặng, có dấu hiệu liệt chi tiến triển hoặc điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả, phẫu thuật giải áp cột sống là chỉ định bắt buộc. Phương pháp này giúp giải phóng áp lực lên tủy sống và rễ thần kinh, ngăn ngừa nguy cơ tàn tật vĩnh viễn cho người bệnh.
