Hẹp ống sống thắt lưng là gì?
Ống sống là khoang rỗng nằm bên trong các đốt sống, chứa tủy sống và các rễ thần kinh quan trọng. Khi ống sống thắt lưng bị thu hẹp, không gian dành cho dây thần kinh bị hạn chế, dẫn đến sự chèn ép nghiêm trọng lên tủy sống và các rễ thần kinh tương ứng. Tình trạng này gây ra các biến chứng nguy hiểm như đau lưng dữ dội, đau dây thần kinh hông to lan xuống hai chân, dị cảm, yếu cơ, thậm chí là liệt chi hoặc rối loạn cơ tròn.
Nguyên nhân gây hẹp ống sống thắt lưng
Tổn thương cột sống gây hẹp ống sống.
Trong thực tế lâm sàng, các thương tổn ở đĩa đệm không chỉ phụ thuộc vào kích thước của khối thoát vị mà còn liên quan chặt chẽ đến độ rộng của ống sống. Nếu người bệnh có cấu trúc ống sống hẹp bẩm sinh, ngay cả những biến dạng đĩa đệm rất nhỏ cũng có thể gây ra những cơn đau đớn dữ dội. Trái lại, nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, tình trạng hẹp ống sống đơn thuần (không đi kèm thoát vị đĩa đệm) vẫn có thể gây ra các triệu chứng lâm sàng tương tự như bệnh lý đĩa đệm.
Các nguyên nhân chính dẫn đến hẹp ống sống thắt lưng bao gồm: Nguyên nhân bẩm sinh như loạn dưỡng sụn, dị dạng đốt sống, gai đôi cột sống, hẹp ống sống nguyên phát, quá ưỡn cột sống hoặc trượt đốt sống bẩm sinh. Nguyên nhân mắc phải bao gồm các biến đổi thoái hóa như lồi đĩa đệm, giả trượt đốt sống, phản ứng xương hình thành gai khớp đốt sống. Ngoài ra, chấn thương và hậu phẫu (sẹo xơ sau phẫu thuật, sự phát triển chồng chéo của tổ chức xương sau phẫu thuật làm cứng đốt sống) hay các bệnh lý toàn thân như nhiễm độc flo, bệnh Paget xương cũng là những tác nhân hàng đầu.
Sự kết hợp giữa hẹp ống sống nguyên phát bẩm sinh và quá trình thoái hóa theo thời gian đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ chế bệnh sinh. Khi cột sống thoái hóa, các đốt sống xích lại gần nhau hơn, khoang gian đốt sống bị thu hẹp khiến các khớp xô lệch, tạo điều kiện cho các gai xương phát triển chèn ép trực tiếp lên rễ thần kinh và hệ đuôi ngựa.
Chấn thương gây hẹp ống sống.
Biểu hiện lâm sàng của bệnh lý
Hội chứng hẹp ống sống thắt lưng tiến triển âm thầm với những cơn đau lưng mạn tính kéo dài nhiều năm. Người bệnh thường gặp phải các triệu chứng điển hình như đau lan tỏa từ thắt lưng xuống mông, đùi và chạy dọc theo dây thần kinh hông to xuống cả hai chân.
Đặc biệt, tình trạng khập khễnh cách hồi thần kinh là dấu hiệu đặc trưng nhất: khi đi bộ hoặc đứng lâu, người bệnh sẽ cảm thấy tê bì, đau nhức, chuột rút hoặc yếu cả hai chân, buộc phải dừng lại và hơi cúi người về phía trước để giảm bớt áp lực lên ống sống mới có thể tiếp tục di chuyển. Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân có thể gặp các rối loạn cảm giác sâu, yếu cơ chân rõ rệt và rối loạn chức năng cơ tròn (tiểu tiện không tự chủ).
Hiện nay, nhờ các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến như chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) và chụp cộng hưởng từ (MRI), bệnh lý hẹp ống sống được phát hiện rất chính xác. Theo tiêu chuẩn y học, nếu đường kính trước – sau của ống sống vùng thắt lưng dưới 10mm được coi là hẹp tuyệt đối, còn từ 10 – 12mm là hẹp tương đối.
Các phương pháp điều trị hẹp ống sống thắt lưng hiệu quả
Phác đồ điều trị hẹp ống sống thắt lưng sẽ được bác sĩ chỉ định dựa trên mức độ chèn ép thần kinh và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân:
Điều trị bảo tồn (Nội khoa): Đây luôn là lựa chọn đầu tiên cho người bệnh. Phương pháp bao gồm sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm, kết hợp tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và điều chỉnh tư thế sinh hoạt nhằm giảm tải áp lực lên cột sống.
Điều trị ngoại khoa (Phẫu thuật): Khi các biện pháp nội khoa không mang lại kết quả sau thời gian dài điều trị, hoặc khi xuất hiện các triệu chứng chèn ép thần kinh nặng nề đe dọa chức năng vận động, phẫu thuật giải ép sẽ được chỉ định. Bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ cung sau đốt sống, giải phóng hoàn toàn sự chèn ép lên rễ thần kinh và hệ đuôi ngựa, giúp bệnh nhân nhanh chóng phục hồi vận động và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Originally posted 2010-08-26 14:49:51.
