Nhiều người khi thức dậy vào buổi sáng thường lờ đi cảm giác tê mỏi, cứng đau ở các khớp vai, cổ tay, ngón tay hay đầu gối. Sự chủ quan này vô tình che lấp dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh viêm khớp dạng thấp – một căn bệnh nguy hiểm có thể dẫn đến tàn phế nếu không được điều trị đúng cách.
Viêm khớp dạng thấp là một trong những bệnh lý xương khớp mạn tính phổ biến nhất hiện nay. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh ước tính chiếm khoảng 0,05 – 0,3% dân số. Đáng lo ngại hơn, nếu trước đây bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến phụ nữ trung niên (chiếm 70 – 80%), thì nay tỷ lệ người trẻ trên 30 tuổi mắc bệnh đang gia tăng nhanh chóng, chiếm tới 60 – 70% các ca lâm sàng.
Nguy kịch và teo cơ vì thói quen tự ý dùng lại đơn thuốc cũ
Khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E vừa tiếp nhận bệnh nhân N.T.H (40 tuổi, trú tại Cổ Nhuế, Từ Liêm, Hà Nội) trong tình trạng nghiêm trọng: hai chân sưng tấy, đau nhức dữ dội và không thể tự đi lại. Chị H. chia sẻ, hơn một năm trước, chị xuất hiện triệu chứng cứng khớp mỗi sáng, kèm sưng đau các khớp tay chân. Sau khi khám và được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp, chị dùng thuốc theo đơn và thấy bệnh thuyên giảm rõ rệt.
Cứ ngỡ đã khỏi bệnh, những lần tái phát sau đó, chị H. tự ý mang đơn thuốc cũ ra hiệu thuốc mua về uống thay vì đi tái khám. Hậu quả là lần này, thuốc không còn tác dụng, hai chân chị teo tóp dần và mất hoàn toàn khả năng vận động.
TS.BS Đặng Hồng Hoa, Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp – Bệnh viện E, cho biết tình trạng biến chứng nặng nề của chị H. là hệ lụy trực tiếp của việc lạm dụng thuốc chứa corticoid trong thời gian dài.
Theo TS. Hoa, viêm khớp dạng thấp thực chất là một bệnh lý tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể tự sản sinh kháng thể tấn công các khớp và cơ quan khỏe mạnh xung quanh. Y học hiện vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác kích hoạt quá trình tự miễn này. Triệu chứng nhận biết đầu tiên thường là hiện tượng cứng khớp vào buổi sáng kéo dài hàng giờ, gây khó khăn cho việc cử động, sau đó tiến triển thành sưng, nóng, đỏ, đau tại nhiều khớp.
Ngày càng có nhiều người trẻ tuổi mắc viêm khớp dạng thấp. Ảnh minh họa
Hủy hoại xương khớp và nguy cơ tàn phế vĩnh viễn
Trong giai đoạn đầu (kéo dài từ 1 – 3 năm), bệnh tiến triển âm thầm nên rất dễ bị bỏ qua. Đây thực tế là “thời điểm vàng” để điều trị đạt hiệu quả cao nhất. Khi chuyển sang giai đoạn muộn, các tổn thương “bào mòn” bắt đầu xâm lấn sụn khớp và đầu xương. Người bệnh sẽ phải đối mặt với tình trạng biến dạng khớp nghiêm trọng: ngón tay co quắp không thể cầm nắm, ngón chân lệch trục, đau đớn tột cùng khi vận động.
Nếu không có can thiệp y khoa kịp thời, các khe khớp sẽ hẹp dần, dẫn đến dính khớp, biến dạng khớp hoàn toàn và đẩy người bệnh vào cảnh tàn phế suốt đời. Ở giai đoạn này, toàn thân người bệnh cũng suy nhược rõ rệt với các biểu hiện như sốt nhẹ, da xanh xao, sụt cân nhanh chóng.
Lời khuyên từ chuyên gia xương khớp
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng viêm khớp dạng thấp là bệnh lý mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn. Việc điều trị nhằm mục đích kiểm soát cơn đau, hạn chế tổn thương khớp và bảo tồn chức năng vận động. Nhiều bệnh nhân thấy khớp hết sưng đau sau một đợt thuốc đã lầm tưởng bệnh đã khỏi hoàn toàn nên tự ý bỏ điều trị, hoặc nguy hiểm hơn là tự mua thuốc Bắc, thuốc Nam trôi nổi trộn dexamethasone (một loại corticoid mạnh) về uống.
Việc tự ý lạm dụng corticoid sẽ dẫn đến những tác dụng phụ khôn lường như loãng xương, suy tuyến thượng thận, giữ nước gây phù nề, và khiến bệnh khớp bùng phát dữ dội hơn ở những giai đoạn sau.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân, ngay khi nhận thấy dấu hiệu cứng khớp vào buổi sáng, bạn cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị và tái khám định kỳ theo chỉ dẫn của bác sĩ là chìa khóa duy nhất giúp bạn ngăn ngừa nguy cơ tàn phế.
Originally posted 2010-10-27 14:17:50.
