Thoái hóa khớp (THK) là một căn bệnh xương khớp phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 80% người trên 70 tuổi. Bệnh gây ra các triệu chứng khó chịu như đau nhức, sưng khớp, hạn chế vận động và biến dạng khớp. Những đối tượng có nguy cơ cao bao gồm người bị dị dạng khớp, thừa cân, béo phì, chấn thương khớp hoặc lao động nặng khi còn trẻ. Vậy chế độ ăn uống như thế nào là phù hợp để phòng ngừa và giảm nhẹ bệnh thoái hóa khớp? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây.
Thực phẩm từ động vật tốt cho người thoái hóa khớp
Người bệnh thoái hóa khớp nên bổ sung các loại thịt heo, thịt gia cầm (gà, vịt), tôm và cua vào thực đơn hàng ngày. Đặc biệt, các loại cá vùng nước lạnh như cá hồi, cá ngừ rất giàu axit béo omega-3 – hoạt chất có khả năng kháng viêm hiệu quả. Dựa trên cơ sở khoa học, nước hầm từ xương ống, sụn sườn bò hoặc bê chứa hàm lượng lớn glucosamin và chondroitin. Đây là những hợp chất tự nhiên cấu tạo nên sụn khớp, giúp sụn luôn chắc khỏe và dẻo dai. Ngoài ra, việc ăn tôm, cua hay cá hầm cả xương còn giúp bổ sung nguồn canxi dồi dào, hỗ trợ xương khớp luôn vững chắc, rất thích hợp cho người cao tuổi.
Nguồn dinh dưỡng dồi dào từ thực vật
Chế độ ăn nhiều thực vật đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ khớp. Người bệnh nên ăn đầy đủ các loại ngũ cốc nguyên hạt. Các loại đậu nành, rau xanh và hạt mầm đều chứa các chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường hệ miễn dịch và đẩy lùi bệnh tật. Trái cây tươi như đu đủ, dứa, chanh, bưởi cung cấp lượng lớn vitamin C và men kháng viêm tự nhiên. Đặc biệt, sự kết hợp giữa quả bơ và đậu nành đã được khoa học chứng minh là có khả năng kích thích tế bào sụn sản sinh collagen – thành phần protein chủ chốt của gân, sụn và xương. Nghiên cứu cho thấy người bị thoái hóa khớp gối hoặc khớp háng sử dụng bơ và đậu nành liên tục trong 6 tháng đã giảm đáng kể các triệu chứng đau nhức mà không gặp tác dụng phụ.
Bên cạnh đó, các gia vị quen thuộc như ớt, tiêu, gừng, lá lốt đều có tác dụng chống viêm, giảm đau cực tốt. Hoạt chất capsain chiết xuất từ ớt còn được dùng để bào chế thuốc bôi giảm sưng đau khớp.
Công dụng kỳ diệu từ các loại nấm và rau củ
Nấm không chỉ là món ăn ngon mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe vượt trội cho người cao tuổi. Các món như canh nấm đông cô, lẩu nấm hay nấm hương xào thập cẩm giúp nâng cao sức đề kháng, chống lão hóa và phòng ngừa các bệnh tim mạch, ung thư. Mộc nhĩ (nấm mèo) giúp hạ huyết áp, ngừa xơ vữa động mạch nhờ chứa polysaccharid tăng cường miễn dịch. Nấm hương – được mệnh danh là “vua của các loại nấm” – chứa chất ergosterol, dưới tác động của ánh nắng mặt trời sẽ chuyển hóa thành vitamin D2, giúp phòng chống còi xương và thiếu máu hiệu quả.
Khi kết hợp nấm hương, mộc nhĩ với súp lơ xanh, cà rốt và ớt đỏ, chúng ta sẽ có món nấm xào thập cẩm vô cùng bổ dưỡng. Cà rốt và ớt đỏ rất giàu vitamin A, E giúp bảo vệ bao khớp; trong khi súp lơ xanh chứa nhiều vitamin K, C giúp xương khớp thêm chắc khỏe. Nhiều người lo ngại hạt cà chua gây viêm khớp, nhưng thực tế hạt cà chua chứa hoạt chất có thể thay thế aspirin giúp giảm đau, kháng viêm cực tốt. Tuy nhiên, người bệnh cần hạn chế các loại chất béo động vật, đồ ngọt như bánh kẹo, nước ngọt.
Về đồ uống, các nghiên cứu tại Thụy Điển chỉ ra rằng việc uống rượu vang ở mức độ vừa phải, điều độ có thể giảm tới một nửa nguy cơ tiến triển viêm khớp mãn tính.
* Khoa Khớp - Bệnh viện Bạch Mai
