Đề xuất lấp hồ Thành Công xây chung cư: Sự đánh đổi đắt giá về sức khỏe và môi trường
Dư luận đang dậy sóng trước đề xuất lấp 1ha hồ Thành Công để xây dựng khu tái định cư cho người dân. Việc thu hẹp diện tích mặt nước tự nhiên giữa lòng Hà Nội để nhường chỗ cho các khối bê tông đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối gay gắt. Báo Sức khỏe & Đời sống đã có cuộc trao đổi thẳng thắn với TTƯT.PGS.TS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý môi trường, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) để phân tích rõ hơn những hệ lụy của đề xuất này.
Hồ đô thị tại Hà Nội đang bị san lấp ở mức báo động
Theo báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu môi trường và cộng đồng (CECR) thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, từ năm 2010 đến nay, Hà Nội đã có 17 hồ bị san lấp hoàn toàn. Tính đến năm 2015, các quận nội thành chỉ còn lại 112 hồ, giảm diện tích mặt nước đáng kể. Nếu như năm 1995, Hà Nội sở hữu tới 2.100ha mặt nước, thì nay con số này chỉ còn khoảng 1.165ha. Đô thị hóa nhanh chóng đang khiến thủ đô phải trả giá bằng việc mất đi những lá phổi xanh tự nhiên điều hòa khí hậu.
PGS.TS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý môi trường, Bộ Y tế
Lấp hồ Thành Công sẽ hủy hoại hệ sinh thái và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe
Phóng viên: Thưa ông, dưới góc nhìn của một chuyên gia y tế dự phòng và môi trường, nếu đề xuất lấp hồ Thành Công được thực hiện, cuộc sống của cư dân quanh khu vực này sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
PGS.TS Nguyễn Huy Nga: Hồ nước đóng vai trò như chiếc điều hòa không khí tự nhiên khổng lồ. Hơi nước bốc lên từ hồ giúp hạ nhiệt cho môi trường đô thị vốn vô cùng nóng bức. Việc lấp hồ chắc chắn sẽ làm suy giảm chức năng điều hòa này, khiến nhiệt độ khu vực tăng cao, gia tăng tình trạng ô nhiễm không khí và ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp cũng như làn da của người dân. Không chỉ vậy, hồ nước là nơi thư giãn, tập thể dục của người dân, việc mất đi không gian sinh hoạt cộng đồng này là tổn thất lớn.
Hơn nữa, hồ Thành Công đã tồn tại lâu năm và hình thành một hệ sinh thái đặc trưng ổn định. Ý kiến cho rằng có thể lấp một góc rồi đào bù ở vị trí khác là thiếu cơ sở khoa học, bởi hệ sinh thái tự nhiên cần hàng thập kỷ mới có thể tái tạo và giúp các quần thể sinh vật thích nghi được.
Mối nguy ngập lụt gia tăng khi thu hẹp diện tích tiêu thoát nước
Phóng viên: Hồ nước còn đóng vai trò quan trọng trong việc thoát nước đô thị. Ông nghĩ sao về việc lấp 1ha mặt hồ để phục vụ tái định cư tại chỗ?
PGS.TS Nguyễn Huy Nga: Tôi hoàn toàn không đồng tình với phương án này. Hà Nội đã lấp quá nhiều hồ trong quá khứ, dẫn đến tình trạng hễ mưa to là ngập lụt nghiêm trọng như hiện nay. Hồ nước chính là nơi chứa nước tự nhiên khi có mưa lớn. Lấp hồ Thành Công nghĩa là chúng ta đang tự triệt tiêu một phần hệ thống thoát nước tự nhiên, đẩy khu vực xung quanh vào nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng hơn mỗi khi mùa mưa bão tới.
Người dân đi dạo ở hồ Thành Công
Kinh nghiệm thế giới: Bảo tồn nghiêm ngặt không gian xanh đô thị
Phóng viên: Từ những trải nghiệm của ông ở nước ngoài, các quốc gia phát triển ứng xử thế nào đối với các hồ nước trong lòng đô thị?
PGS.TS Nguyễn Huy Nga: Tại các nước phát triển, không ai lấp hồ hay chặt cây cổ thụ để xây nhà cả. Họ chỉ tìm cách cải tạo cho hồ sạch đẹp hơn, an toàn hơn, thậm chí còn đào thêm hồ để tăng không gian xanh cho cộng đồng. Luật pháp của họ cực kỳ nghiêm khắc đối với các dự án làm thay đổi cảnh quan môi trường đô thị. Nhờ thế, họ bảo tồn được những hồ nước tự nhiên có tuổi thọ hàng trăm năm ngay giữa lòng thành phố hiện đại.
Phóng viên: Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện ý nghĩa này!
Hải Yến
