Chứng đau nửa đầu (Migraine) là gì?
Chứng đau nửa đầu, hay còn được gọi y học là bệnh Migraine, là một bệnh lý thần kinh cực kỳ phổ biến. Thống kê cho thấy có khoảng 15% dân số thế giới đang phải gánh chịu những cơn đau đầu dai dẳng này. Đặc trưng nổi bật nhất của bệnh là những cơn đau nhói ở một bên đầu, lặp đi lặp lại theo chu kỳ và thường đi kèm các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, sợ ánh sáng, tiếng động. Quá trình điều trị bệnh lý này thường kéo dài và đòi hỏi sự kiên trì từ người bệnh.
Nguyên nhân và các yếu tố khởi phát chứng đau nửa đầu
Cho đến nay, y học vẫn chưa thể xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ gây ra chứng đau nửa đầu. Tuy nhiên, yếu tố di truyền đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Nếu cả bố và mẹ đều mắc chứng Migraine, con cái của họ sẽ có nguy cơ mắc bệnh lên đến 70%.
Bên cạnh yếu tố di truyền, các cơn đau nửa đầu thường được kích hoạt bởi một hoặc nhiều yếu tố dưới đây:
- Yếu tố tâm lý: Căng thẳng, áp lực công việc, lo âu kéo dài.
- Yếu tố nội tiết: Thay đổi hormone ở phụ nữ (trong chu kỳ kinh nguyệt, mang thai hoặc mãn kinh).
- Yếu tố môi trường và giác quan: Ánh sáng quá chói, tiếng ồn lớn, mùi hương quá nồng, hoặc thời tiết thay đổi đột ngột.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như thuốc giãn mạch Nitroglycerin, thuốc nội tiết tố hay thuốc tránh thai hàng ngày có thể kích thích cơn đau xuất hiện.
- Thói quen sinh hoạt: Mệt mỏi quá sức, mất ngủ triền miên, tăng huyết áp hoặc tiền sử chấn thương sọ não cũng là những tác nhân thuận lợi cho cơn đau bùng phát.
Các dấu hiệu nhận biết cơn đau nửa đầu (Migraine) rõ ràng nhất
Mỗi bệnh nhân sẽ trải qua cơn đau nửa đầu theo những cách rất khác nhau. Tuy nhiên, một chu kỳ đau điển hình thường diễn tiến qua các giai đoạn sau:
1. Giai đoạn báo trước (Tiền triệu)
Vài giờ hoặc vài ngày trước khi cơn đau chính thức ập đến, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa (chán ăn, chướng bụng hoặc ngược lại là thèm ăn đột ngột). Tâm trạng thay đổi thất thường như dễ cáu gắt, trầm cảm, bồn chồn, mất ngủ. Nếu nhận biết sớm các dấu hiệu này, bạn có thể chủ động dùng thuốc để ngăn chặn cơn đau.
2. Giai đoạn bùng phát cơn đau
Cơn đau xuất hiện kịch phát và dữ dội ở một bên đầu, đôi khi có thể dịch chuyển luân phiên từ bên này sang bên kia. Người bệnh có cảm giác đau nhói như mạch đập trong đầu. Cơn đau thường bắt đầu nhẹ, tăng dần và đạt đỉnh điểm sau khoảng 30 phút. Thời gian của mỗi cơn đau không được điều trị có thể kéo dài liên tục từ 4 đến 12 giờ.
3. Các triệu chứng đi kèm
Trong cơn đau đầu, bệnh nhân thường cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh, dễ bị nôn hoặc buồn nôn, chỉ muốn nằm trong phòng tối và yên tĩnh.
4. Giai đoạn lui cơn và sau cơn
Cơn đau thường có xu hướng giảm dần sau khi người bệnh nôn được hoặc sau một giấc ngủ sâu. Sau khi cơn đau qua đi, cơ thể sẽ có cảm giác mệt mỏi, đi tiểu nhiều và khó tập trung trong vài giờ.
Các phương pháp và thuốc trị đau nửa đầu hiệu quả hiện nay
Vì Migraine có liên quan chặt chẽ đến yếu tố di truyền nên hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn. Mục tiêu điều trị hiện nay là phối hợp giữa cắt cơn cấp tính và điều trị dự phòng nhằm giảm tần suất cũng như mức độ đau.
Thuốc điều trị cắt cơn khẩn cấp
- Thuốc đặc hiệu cổ điển: Ergotamin tartrat (viên 1mg) là một alkaloid từ cựa lúa mạch có tác dụng co mạch mạnh mẽ, chống lại cơ chế giãn mạch gây đau của Migraine. Cách dùng phổ biến là uống hoặc đặt dưới lưỡi ngay khi cơn đau bắt đầu. Tuy nhiên, thuốc chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, người bị viêm tắc động mạch hoặc thiếu máu cơ tim cục bộ.
- Thuốc giảm đau thông thường: Với các cơn đau nhẹ đến trung bình, người bệnh có thể sử dụng Aspirin, Paracetamol hoặc các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như Alaxan, Diclofenac, Ibuprofen…
Điều trị dự phòng lâu dài
Phương pháp này được chỉ định khi người bệnh gặp từ 2 cơn đau trở lên trong một tháng, hoặc cơn đau quá dữ dội ảnh hưởng lớn đến cuộc sống. Các bác sĩ thường kê đơn Dihydroergotamine (viên 1mg) hoặc Tamik (viên 3mg) với liệu trình kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm.
Bên cạnh việc dùng thuốc, người bệnh cần thiết lập lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc, tránh xa các tác nhân gây căng thẳng, kết hợp vật lý trị liệu và tập dưỡng sinh để nâng cao sức khỏe tổng thể, từ đó hạn chế tối đa sự xuất hiện của các cơn đau nửa đầu khó chịu.
Originally posted 2010-09-24 10:06:08.
