Aspirin (với hoạt chất chính là acid acetylsalicylic) là một loại thuốc quen thuộc trong tủ y tế gia đình. Tuy nhiên, y học hiện đại ngày càng phát hiện thêm nhiều tác dụng vượt trội cũng như các khuyến cáo quan trọng của loại thuốc này trong điều trị bệnh.
Như chúng ta đã biết, tác dụng phổ biến của aspirin là hạ sốt, giảm đau nhanh chóng (thông qua cơ chế ức chế sinh tổng hợp prostaglandin). Bên cạnh đó, thuốc còn có khả năng chống ngưng kết tiểu cầu và phòng ngừa đông máu huyết khối.
Thông thường, aspirin được chỉ định rộng rãi để điều trị các triệu chứng cảm sốt, đau đầu, đau dây thần kinh hay đau xương khớp nhẹ và vừa.
Tuy nhiên, aspirin chống chỉ định cho người dị ứng với thành phần thuốc, người bị loét dạ dày tá tràng, có tiền sử xuất huyết tiêu hóa, rối loạn đông máu, hen suyễn hoặc suy thận nặng. Khi sử dụng, cần đặc biệt tránh kết hợp với rượu, corticoid và các chất chống đông máu khác để hạn chế tác dụng phụ nguy hiểm như kích ứng dạ dày, đầy bụng, buồn nôn hay xuất huyết.

Bên cạnh những công dụng truyền thống, các nghiên cứu khoa học gần đây đã hé lộ thêm nhiều phát hiện đột phá về aspirin.
1. Khả năng hỗ trợ ngăn ngừa ung thư và suy giảm trí nhớ
Tại hội nghị khoa học ở Luân Đôn (Anh), các chuyên gia y tế đã công bố nhiều bằng chứng thuyết phục về khả năng giảm nguy cơ đột quỵ, đau tim và phòng ngừa các loại ung thư như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư ruột kết của aspirin.
Một nghiên cứu trên 1.000 người có nguy cơ ung thư ruột kết cho thấy, nhóm sử dụng aspirin giảm được 19% nguy cơ phát bệnh. Đồng thời, một khảo sát khác ở 80.000 phụ nữ chỉ ra rằng thói quen dùng aspirin đều đặn giúp giảm tới 28% nguy cơ ung thư vú.
Đặc biệt, nghiên cứu từ Đại học Minnesota (Mỹ) khẳng định aspirin giúp giảm nguy cơ ung thư tụy ở phụ nữ lên tới 43%. Tần suất sử dụng càng đều đặn thì hiệu quả bảo vệ càng cao. Ngoài ra, y học cũng tìm thấy mối liên hệ tích cực của aspirin trong việc ngăn ngừa chứng mất trí nhớ do lão suy ở người trên 70 tuổi.
2. Giúp kéo dài tuổi thọ của các cơ quan cấy ghép
Nhờ đặc tính kháng viêm mạnh mẽ, aspirin có thể ngăn chặn tình trạng viêm nhiễm mãn tính – nguyên nhân hàng đầu làm giảm tuổi thọ của các bộ phận được cấy ghép sau phẫu thuật. Theo TS. Zac Varghesse (Viện Hoàng gia London), ngay cả khi phẫu thuật thành công, khoảng 60% cơ quan cấy ghép vẫn có nguy cơ bị viêm nhiễm sau 10 năm do tích lũy lipid gây xơ hóa tế bào. Việc sử dụng aspirin hợp lý giúp hạn chế tối đa tổn thương này.
3. Cảnh báo: Hiện tượng kháng aspirin ở bệnh nhân tim mạch
Mặc dù thường được kê đơn để ngăn ngừa các cơn đau tim bằng cách ức chế chất gây đông máu thromboxane A2, nhưng các nghiên cứu mới cho thấy có tới 75% bệnh nhân tim mạch có biểu hiện kháng aspirin. Ở những đối tượng này, thuốc không thể ngăn chặn hoàn toàn thromboxane, khiến nguy cơ tử vong do đau tim cao gấp 3,5 lần bình thường. Các bác sĩ khuyên người bệnh nên làm xét nghiệm nước tiểu đơn giản để kiểm tra tình trạng kháng thuốc và phối hợp thêm thuốc chống đông máu nếu cần thiết.
4. Nguy cơ biến chứng xuất huyết dạ dày dù dùng liều thấp
Nghiên cứu từ Đại học Oxford (Anh) trên 66.000 người chỉ ra rằng khoảng 1% bệnh nhân sử dụng aspirin liều thấp liên tục trong 28 tháng vẫn gặp biến chứng chảy máu dạ dày. Phát hiện này buộc các bác sĩ và người bệnh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi quyết định áp dụng liệu pháp phòng ngừa bằng aspirin dài hạn thay vì chủ quan cho rằng liều thấp là hoàn toàn vô hại.
Originally posted 2010-11-09 10:27:50.


