Tìm hiểu về bệnh do rối loạn thần kinh thực vật
Hệ thần kinh thực vật đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc điều hòa các hoạt động tự động của cơ thể, bao gồm hai hệ thống đối lập: hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm. Sự mất cân bằng giữa hai hệ thống này, hay còn gọi là rối loạn thần kinh thực vật, sẽ dẫn đến nhiều thể bệnh khác nhau với các triệu chứng phức tạp và đòi hỏi phương pháp điều trị chuyên biệt.
|
Nguyên nhân gây rối loạn thần kinh thực vật Sự sai lệch trong quá trình điều chỉnh hệ thần kinh thực vật có thể xuất phát từ các yếu tố chức năng thuần túy (thường gặp ở người trẻ tuổi) hoặc do sự thoái hóa theo thời gian tại các trung tâm chỉ huy của não bộ ở người cao tuổi. Bên cạnh đó, các bệnh lý nền làm suy giảm chức năng của các cơ quan đích cũng là nguyên nhân phổ biến kích hoạt tình trạng rối loạn này. |
Mối liên hệ giữa hệ thần kinh thực vật và các cơ quan trong cơ thể rất mật thiết. Ở người trẻ và trung niên, chức năng này chủ yếu phụ thuộc vào cấu trúc sinh lý bình thường của cơ quan đích. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, sự tương quan này trở nên phức tạp hơn rất nhiều do sự lão hóa tự nhiên và các phản ứng bất thường của cơ quan chi phối trước kích thích thần kinh.
Các chứng bệnh thường gặp do rối loạn thần kinh thực vật
Việc phân biệt giữa rối loạn tuần hoàn ngoại vi do chức năng thần kinh và tổn thương thực thể thường rất khó khăn. Rối loạn kéo dài có thể biến đổi cấu trúc tế bào và gây ra tổn thương thực thể nghiêm trọng tại các cơ quan.
1. Chứng xanh tím đầu chi
Đây là một dạng rối loạn thần kinh thực vật khá phổ biến. Ở thể nặng, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh Raynaud. Người bệnh thường có biểu hiện đầu chi xanh tím, đi kèm cảm giác sưng phồng, căng tức mà không có cảm giác đau đớn rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến rối loạn nội tiết, do đó phương pháp điều trị thường tập trung vào việc cân bằng các nội tiết tố trong cơ thể.
2. Chứng đỏ đầu chi
Chứng bệnh này đặc trưng bởi các cơn giãn mạch đột ngột, xuất hiện các mảng da đỏ tím khu trú ở từng ngón tay riêng lẻ. Người bệnh phải chịu đựng những cơn đau nhức dữ dội kéo dài, thường phải giảm đau tạm thời bằng cách ngâm tay vào nước lạnh. Triệu chứng này cũng có thể là biểu hiện thứ phát của bệnh tăng hồng cầu hoặc đái tháo đường. Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho chứng đỏ đầu chi, chủ yếu là điều trị triệu chứng bằng các loại thuốc giảm đau.
3. Bệnh Raynaud
Bệnh Raynaud
Bệnh Raynaud đặc trưng bởi các cơn co thắt động mạch ngoại vi dữ dội làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng. Màu sắc da của người bệnh sẽ thay đổi rõ rệt theo các pha co thắt mạch (từ nhợt nhạt, xanh tím đến đỏ hồng), lâu ngày có thể dẫn tới loét hoại tử đầu ngón tay.
Để điều trị bệnh Raynaud, liệu pháp nội khoa thường sử dụng Hydergin. Liều lượng bắt đầu từ 3 lần/ngày, mỗi lần 5 giọt, sau đó tăng dần lên 3 lần/ngày, mỗi lần 20 giọt theo liệu trình hàng tháng tùy mức độ. Trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định tiêm tĩnh mạch Hydergin 2ml mỗi ngày từ 2-3 tuần. Nếu các phương pháp nội khoa không mang lại hiệu quả, phẫu thuật cắt hạch giao cảm sẽ được xem xét.
4. Chứng ngón tay và ngón chân chết
Khi tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, các đầu ngón tay hoặc ngón chân của người bệnh ngay lập tức trở nên lạnh ngắt và tái nhợt như tử thi. Phương pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả nhất là bảo vệ cơ thể khỏi nhiệt độ lạnh, tránh sử dụng nước lạnh trong sinh hoạt và luôn đeo găng tay, tất ấm.
5. Bệnh cứng bì
Cứng bì là một bệnh lý tự miễn thuộc nhóm bệnh tạo keo, có biểu hiện rối loạn tuần hoàn ngoại vi tương tự như bệnh Raynaud và hai bệnh này thường đồng hành cùng nhau. Bên cạnh phác đồ điều trị đặc hiệu cho bệnh tạo keo, đối với các trường hợp rối loạn tuần hoàn nghiêm trọng, phương pháp cắt bỏ dây thần kinh giao cảm sớm có thể được chỉ định.
6. Phù nề thần kinh mạch (Phù Quincke)
Phù Quincke đặc trưng bởi tình trạng sưng phù đột ngột ở một vùng da hoặc niêm mạc, phổ biến nhất là ở vùng mặt và mi mắt. Cơn phù xuất hiện nhanh chóng và cũng tự biến mất sau một thời gian ngắn. Chế độ điều trị tối ưu bao gồm ăn nhạt (hạn chế muối), tiêm tĩnh mạch calcium và sử dụng các thuốc kháng histamin theo chỉ định của bác sĩ.
Rối loạn thần kinh thực vật là một hội chứng phức tạp ảnh hưởng đa cơ quan. Ngay khi phát hiện các triệu chứng bất thường, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị chuyên khoa kịp thời.
Originally posted 2010-09-19 11:06:04.
