Nhiều người cao tuổi thường chủ quan cho rằng đau chân chỉ là dấu hiệu của bệnh xương khớp tuổi già. Sự lầm tưởng tai hại này khiến việc điều trị tắc mạch chi bị trì hoãn, dẫn đến hậu quả xót xa phải cắt cụt chân để bảo toàn mạng sống.
Khoa Phẫu thuật tim mạch lồng ngực thuộc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thường xuyên tiếp nhận các trường hợp tắc mạch chi dưới giai đoạn muộn. Hiện tại, khoa đang điều trị cho khoảng 10 bệnh nhân nặng, trong đó một nửa số ca đã phải phẫu thuật cắt bỏ chi hoặc có chỉ định tháo khớp bàn chân.
Nguy cơ cắt cụt chân do tự ý đắp lá thuốc
Ông Lê Quang Q. (80 tuổi, ngụ tại Ninh Bình) chỉ phát hiện ra bệnh tắc mạch chi một cách tình cờ khi nhập viện cấp cứu vì đau bụng dữ dội. Theo chia sẻ từ gia đình, hơn một năm trước, ông xuất hiện triệu chứng đau khớp gối chân trái. Nghĩ rằng đây chỉ là bệnh thoái hóa khớp của tuổi già, gia đình đã tự ý mua thuốc lá của thầy lang về đắp cho ông. Tuy nhiên, tình trạng không những không thuyên giảm mà chân trái ngày càng đau nhức, tê buốt dữ dội. Tiếp tục đổi thầy lang và được chẩn đoán nhầm sang bệnh gút, ông Q. uống thuốc liên tục nhưng chân vẫn hoại tử dần. Khi chuyển đến Bệnh viện Việt Đức, bàn chân trái của ông đã chuyển màu tím đen, hoại tử sâu buộc các bác sĩ phải chỉ định cắt bỏ gấp.
Điều trị tắc mạch chi dưới tại bệnh viện chuyên khoa
Một trường hợp khác là bà Trần Thị Ch. (73 tuổi, quê Hà Tĩnh) đã phải sống chung với chiếc chân trái không lành lặn suốt 2 năm qua do biến chứng tắc mạch chi. Gần đây, bà lại tiếp tục nhập viện khẩn cấp vì các ngón chân còn lại bắt đầu chuyển màu tím đen, có dấu hiệu hoại tử nghiêm trọng, đối mặt với nguy cơ phải cắt bỏ nốt bàn chân còn lại.
Không chỉ người già, bệnh nhân Lê Văn T. (38 tuổi, Thanh Hóa) là một trong những ca bệnh rất trẻ tuổi. Mặc dù từng được phẫu thuật thông mạch kịp thời để giữ lại đôi chân 2 năm trước, nhưng do chủ quan, 3 tuần gần đây chân anh bỗng sưng phù như chân voi, đỏ rực và đau đớn dữ dội. Anh T. chia sẻ trong xót xa: “Biết bệnh nguy hiểm nên lần này tôi không dám tự điều trị ở nhà nữa, chỉ cầu mong bác sĩ cứu được đôi chân cho mình.”
90% bệnh nhân tắc mạch chi nhập viện khi đã quá muộn
Bác sĩ Nguyễn Duy Thắng (Khoa Phẫu thuật tim mạch lồng ngực, Bệnh viện Việt Đức) cho biết: Viêm tắc mạch chi dưới là tình trạng lòng động mạch ở vùng chậu, đùi, khoeo, cẳng chân hoặc bàn chân bị hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ xơ vữa động mạch hoặc viêm nội mạc động mạch, gây suy giảm nghiêm trọng lượng máu nuôi dưỡng các chi.
Điều đáng báo động là có tới 90% bệnh nhân điều trị tắc mạch chi tại bệnh viện tìm đến khi bệnh đã ở giai đoạn hoại tử nặng. Lúc này, người bệnh đau đớn liên tục, dùng thuốc giảm đau liều cao cũng không hiệu quả, da chân tím tái và bắt đầu phân hủy. Nguyên nhân phần lớn do bệnh nhân tự ý đắp thuốc lá, chườm nóng tại nhà khiến vết thương nhiễm trùng nặng thêm.
PGS.TS Nguyễn Hữu Ước (Trưởng Khoa Phẫu thuật tim mạch lồng ngực, BV Việt Đức) cảnh báo: Ở giai đoạn đầu, bệnh tiến triển rất âm thầm. Triệu chứng ban đầu thường chỉ là cảm giác mỏi, co cứng bắp chân, đùi hoặc mông khi đi bộ đường dài. Những cơn đau này giống như chuột rút, khiến chân nặng trĩu nhưng lại biến mất nhanh chóng chỉ sau vài phút nghỉ ngơi.
“Do triệu chứng ban đầu mờ nhạt nên rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý xương khớp, đau dây thần kinh tọa hoặc bệnh gút. Bệnh sẽ nặng dần theo thời gian, đến mức chỉ cần vận động nhẹ nhàng như đứng dậy hay thay quần áo cũng khiến bệnh nhân đau đớn không thể chịu nổi”, TS. Ước cho biết thêm.
Cảnh báo xu hướng trẻ hóa của bệnh tắc mạch chiBác sĩ Nguyễn Duy Thắng nhấn mạnh, mặc dù tắc mạch chi thường phổ biến ở người cao tuổi có kèm các bệnh lý nền như đái tháo đường, cao huyết áp, rối loạn mỡ máu… nhưng hiện nay bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Đối tượng nguy cơ cao bao gồm những người trẻ lạm dụng thuốc lá và có chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ, ít vận động. Để chẩn đoán sớm bệnh lý này, người dân cần thực hiện siêu âm Doppler mạch máu, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Phương pháp điều trị tối ưu hiện nay là can thiệp nội mạch (nong bằng bóng hoặc đặt stent) để tái thông lòng mạch. Việc can thiệp sớm giúp phục hồi dòng máu, cắt đứt cơn đau và chữa lành hoàn toàn các vết loét. Ngược lại, nếu để hoại tử sâu ở giai đoạn muộn thì giải pháp duy nhất bắt buộc phải cắt cụt chi. |
Originally posted 2013-03-19 05:02:11.
