Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh loãng xương là nguyên nhân đứng hàng thứ hai gây bệnh tật và tử vong, chỉ xếp sau các bệnh lý về tim mạch. Tại Việt Nam, ước tính hiện có khoảng 2,5 triệu người đang phải sống chung với căn bệnh này và mỗi năm ghi nhận hơn 150.000 ca gãy xương do loãng xương. Dự báo đến năm 2050, toàn thế giới sẽ có khoảng 6,3 triệu trường hợp gãy cổ xương đùi do loãng xương, trong đó khu vực châu Á chiếm tới 51%.
Những con số báo động về “kẻ cắp thầm lặng”
Bệnh loãng xương (osteoporosis) là tình trạng suy giảm mật độ canxi và các khoáng chất trong xương. Điều này khiến cấu trúc xương trở nên mỏng, giòn, xốp và cực kỳ dễ gãy. PGS.TS.BS. Lê Anh Thư – Trưởng khoa Nội Cơ Xương Khớp, BV. Chợ Rẫy, Chủ tịch Hội Loãng xương TP.HCM ví von: “Loãng xương diễn tiến từ từ và thầm lặng. Người bệnh thường không hề hay biết mình mắc bệnh. Đây chính là ‘kẻ cắp thầm lặng’ lấy đi từng chút khoáng chất trong ngân hàng xương của cơ thể. Thông thường, dấu hiệu đầu tiên chỉ được phát hiện khi xảy ra gãy xương. Gãy xương được xem như cú ‘đột quỵ’ của bệnh loãng xương”.
Người bị loãng xương có nguy cơ gãy xương cao gấp 3 đến 5 lần so với người bình thường. Đặc biệt, nếu đã có tiền sử gãy xương trước đó, nguy cơ tái phát gãy xương lần tiếp theo sẽ tăng lên gấp 2,5 lần.
Đo mật độ xương bằng máy DXA Hologic. Ảnh T.N
Hậu quả nặng nề ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng
PGS.TS.BS. Nguyễn Thy Khuê – Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam chia sẻ, hậu quả của loãng xương vô cùng nghiêm trọng. Bệnh thường chỉ được phát hiện sau những chấn thương rất nhẹ như trượt chân trong phòng tắm, bước hụt cầu thang, hay ngã từ tư thế đứng… Những va chạm nhỏ này có thể gây ra gãy xương cổ tay, gãy xương cẳng chân hoặc lún xẹp cột sống.
Đối với người cao tuổi vốn có sẵn các bệnh nền như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường, việc điều trị gãy xương do loãng xương cực kỳ phức tạp. Do thiếu hụt protein và khoáng chất, xương rất khó liền, buộc người bệnh phải nằm bất động dài ngày. Tình trạng này không chỉ khiến loãng xương trầm trọng hơn mà còn dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như loét tì đè, nhiễm trùng đường tiểu, viêm phổi cấp… Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế và suy giảm tuổi thọ nghiêm trọng.
Thống kê tại các quốc gia phát triển chỉ ra rằng, khoảng 21% người cao tuổi bị gãy cổ xương đùi sẽ tử vong trong vòng 6 tháng đầu do các biến chứng nằm lâu. Có tới 20% bệnh nhân cần người chăm sóc suốt đời, 30% bị tàn phế hoàn toàn và chỉ khoảng 30% có thể phục hồi một phần nhưng luôn đối mặt với nguy cơ tái gãy xương rình rập.
Số liệu từ Tổ chức Chống loãng xương quốc tế (IOF) cho thấy, cứ 3 phụ nữ thì có 1 người bị loãng xương; tỷ lệ này ở nam giới là 1/5. Tại Việt Nam, khảo sát của Viện Dinh dưỡng quốc gia chỉ ra bệnh ảnh hưởng tới 1/3 phụ nữ và 1/8 nam giới trên 50 tuổi. Đáng chú ý, chế độ ăn của người Việt hiện nay chỉ đáp ứng khoảng 524mg canxi/ngày, thấp hơn nhiều so với nhu cầu khuyến nghị từ 800 – 1.000mg/ngày.
Chủ động phòng ngừa loãng xương từ sớm
Loãng xương là một trong những bệnh lý mãn tính tốn kém chi phí điều trị nhất, tương đương với đái tháo đường và cao hơn cả ung thư vú hay ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Chi phí điều trị loãng xương khi chưa có biến chứng đã chiếm hơn 50% thu nhập bình thường của người dân Việt Nam, khiến nhiều người không thể theo đuổi liệu trình dài hạn.
Do đó, các chuyên gia y tế khẳng định: Phòng ngừa chính là liều thuốc điều trị hiệu quả và tiết kiệm nhất. Để duy trì hệ xương chắc khỏe, bạn cần thực hiện tốt 4 nguyên tắc vàng sau:
- Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho xương, đặc biệt là bổ sung Canxi và Vitamin D thông qua chế độ ăn uống hằng ngày.
- Duy trì thói quen vận động, tập thể dục thể thao đều đặn.
- Nói không với thuốc lá, hạn chế tối đa bia rượu, chất kích thích và caffein.
- Thực hiện đo mật độ xương định kỳ để chủ động theo dõi sức khỏe xương khớp.
Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như đau mỏi mơ hồ dọc cột sống, đau nhức xương dài, mỏi cơ, hay bị vọp bẻ (chuột rút), đau khi thay đổi tư thế, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời.
Originally posted 2010-08-24 14:54:47.
