Loãng xương sớm ở người trẻ: Cảnh báo đỏ cho sức khỏe tương lai
Loãng xương không còn là căn bệnh của riêng tuổi già. Ngày nay, tình trạng loãng xương sớm đang âm thầm xuất hiện ở người trẻ tuổi, cảnh báo nhiều vấn đề bệnh lý nguy hiểm và có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe xương khớp. Nếu không được phát hiện và khắc phục kịp thời, khi bước vào tuổi trung niên, người bệnh sẽ phải đối mặt với nguy cơ thoái hóa nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống.
Trường hợp của chị N.T.N.U (25 tuổi, ngụ quận 6, TP.HCM) là một ví dụ điển hình. Sau đợt kiểm tra sức khỏe tổng quát, chị vô cùng bàng hoàng khi biết mình bị loãng xương mức độ nặng. Qua thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ kết luận nguyên nhân do rối loạn chuyển hóa khiến cơ thể chị kém hấp thu canxi. Đáng nói hơn, chế độ ăn kiêng giảm cân khắc nghiệt suốt 6 tháng qua của chị đã thiếu hụt nghiêm trọng canxi và các dưỡng chất hỗ trợ, đẩy nhanh tốc độ suy yếu của xương.
Những bệnh lý tiềm ẩn đằng sau chứng loãng xương sớm
Theo BS Mai Văn Thu, Trưởng Phòng Kế hoạch – Tổng hợp Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng TP.HCM, ở cơ thể người luôn tồn tại song song hai quá trình: tạo xương và hủy xương. Ở trẻ em và người trẻ, quá trình tạo xương chiếm ưu thế giúp xương phát triển chắc khỏe. Tuy nhiên, theo thời gian, quá trình hủy xương sẽ nhanh hơn tạo xương, dẫn đến loãng xương tự nhiên.
Thông thường, loãng xương xuất hiện sau tuổi 40, đặc biệt ở phụ nữ mãn kinh do suy giảm hormone sinh dục. Nhưng nếu bệnh xuất hiện sớm ở thanh thiếu niên thì đây là hồi chuông báo động của những căn bệnh tiềm ẩn. BS Vũ Hữu Định, Trưởng Khoa Chấn thương Chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh, cho biết các bệnh lý như bướu giáp, suy thận mãn, tiểu đường, viêm khớp hoặc suy giảm nội tiết tố đều có thể là nguyên nhân gây loãng xương sớm. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc chống đông máu, thuốc chống động kinh hoặc phải nằm bất động lâu ngày do chấn thương cũng cản trở quá trình hấp thụ canxi của cơ thể.
Hiểm họa loãng xương do ăn kiêng sai cách
Một thực trạng đáng báo động là nhiều người trẻ tự rước bệnh vào thân vì chế độ ăn kiêng quá ngặt nghèo. BS Thu chia sẻ ông từng điều trị cho nhiều bệnh nhân trẻ bị loãng xương nặng do nhịn ăn đạm để tránh béo, chỉ duy trì chế độ ăn rau xanh và nước ép hoa quả kéo dài.
Giải thích về điều này, BS Định ví von: “Nếu canxi và khoáng chất là những viên gạch thì chất đạm (protein) chính là khung xi măng kết dính để tạo nên cấu trúc xương. Việc nạp thật nhiều canxi mà thiếu protein sẽ không đem lại hiệu quả.” Đối với người ăn chay hoặc ăn kiêng, việc bổ sung đạm thực vật từ các loại đậu là cực kỳ cần thiết. Một thực đơn cân bằng kết hợp với tập luyện thể thao đều đặn sẽ giúp kích thích quá trình tạo xương diễn ra mạnh mẽ hơn.
Thói quen sợ nắng: Tự tước đi nguồn vitamin D tự nhiên
Thói quen che chắn quá kỹ hoặc né tránh hoàn toàn ánh nắng mặt trời của giới trẻ cũng là nguyên nhân phổ biến gây loãng xương. BS Thu khuyên rằng chúng ta chỉ nên tránh nắng trưa gay gắt. Ánh nắng buổi sáng trước 10 giờ là nguồn tổng hợp vitamin D tự nhiên vô cùng quý giá, giúp cơ thể hấp thụ canxi tối đa. Thay vì quá kín cổng cao tường, hãy tạo điều kiện cho làn da tiếp xúc vừa phải với ánh nắng lành mạnh để bảo vệ hệ xương khớp luôn vững chắc.
Dấu hiệu nhận biết và lời khuyên của bác sĩ
Để phát hiện sớm tình trạng loãng xương, người trẻ cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như: đau nhức âm ỉ trong xương khớp (cảm giác mỏi dọc các xương dài hoặc đau như có kiến bò bên trong), đau lưng khi trở mình hoặc đi lại nhiều, hay các cơn đau khớp dai dẳng dù đã uống thuốc nhưng ngưng thuốc lại tái phát. Khi gặp những triệu chứng này, bạn cần đến ngay các phòng khám chuyên khoa xương khớp để được đo mật độ xương, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
