Khi bệnh gút “gõ cửa” dịp Tết: Nỗi ám ảnh từ bàn tiệc
Mỗi dịp Tết đến xuân về, khi mọi người hân hoan chuẩn bị đón năm mới thì đối với nhiều người, đây lại là thời điểm đáng sợ nhất. Không phải vì công việc bận rộn, mà bởi vì nỗi lo mang tên bệnh gút (gout) tái phát. Những bàn tiệc tất niên liên miên, những cuộc vui quá chén vô tình biến kỳ nghỉ Tết thành những ngày tháng chịu đựng cơn đau thấu xương.
Cơn ác mộng sau những bữa tiệc tất niên
Khoảng thời gian cận Tết luôn là mùa của họp mặt, tổng kết và liên hoan. Trên những bàn tiệc tràn ngập rượu bia, hải sản, thịt đỏ – những món ăn giàu purin vốn là khắc tinh của người bệnh gút. Sau một đêm say sưa “cháy hết mình” cùng bạn bè, không ít người giật mình tỉnh giấc bởi cơn đau nhói dữ dội ở ngón chân cái, cổ chân hoặc khớp gối.
Hình ảnh nội soi khớp gối cho thấy các tinh thể acid uric bám trắng xóa như bụi phấn cùng màng khớp bị viêm đỏ nặng
Cơn gút cấp thường ập đến bất ngờ vào ban đêm với cảm giác đau buốt khủng khiếp. Khớp bị sưng to, đỏ ửng và nóng rát. Lúc này, chỉ một luồng gió nhẹ thổi qua hay chiếc chăn đắp chạm nhẹ vào cũng đủ khiến người bệnh đau đớn đến phát khóc. Mọi kế hoạch vui chơi, du xuân bỗng chốc tan biến, thay vào đó là những ngày nằm bệt một chỗ.
Hiểu đúng về cơ chế và biến chứng của bệnh gút
Bệnh gút (gout) thuộc nhóm bệnh viêm khớp do lắng tụ tinh thể monosodium urate tại các mô, bao khớp và gân. Nguyên nhân trực tiếp là do nồng độ acid uric trong máu tăng cao kéo dài. Khi thận không kịp đào thải hoặc cơ thể sản sinh quá nhiều acid uric (từ chế độ ăn uống nhiều đạm, bia rượu), các tinh thể muối urate hình kim sắc nhọn sẽ hình thành và bám vào khớp, gây ra phản ứng viêm dữ dội.
|
Khoảng 20% bệnh nhân bị gút gặp phải tình trạng sỏi thận do chính tinh thể urate lắng tụ gây ra, làm tắc nghẽn đường tiết niệu dẫn đến suy giảm chức năng thận, nhiễm trùng tiểu và có thể nguy hiểm đến tính mạng. Ngoài ra, việc tích tụ urate lâu ngày còn hình thành các cục tophi dưới da (ở khuỷu tay, mắt cá, vành tai…). Khi các cục tophi này vỡ ra, chúng giải phóng chất bột trắng như phấn, rất dễ gây nhiễm trùng và phá hủy khớp. |
Nếu không được điều trị đúng cách, các cơn gút cấp sẽ tái phát ngày càng dày đặc, dẫn đến biến dạng khớp, hủy hoại xương sụn và gây tàn phế vĩnh viễn.
Phương pháp chẩn đoán và đẩy lùi cơn gút cấp hiệu quả
Để chẩn đoán bệnh gút, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm nồng độ acid uric trong máu (chỉ số bình thường thường dưới 7mg/dL). Tuy nhiên, trong một số trường hợp cơn gút cấp đang diễn ra, nồng độ acid uric có thể tạm thời hạ về mức bình thường. Do đó, việc chẩn đoán cần kết hợp lâm sàng, chụp X-quang khớp hoặc nội soi khớp để quan sát trực tiếp các tinh thể muối lắng đọng.
Để đẩy lùi nhanh chóng cơn đau gút, các bác sĩ thường sử dụng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), colchicine hoặc corticoid. Về lâu dài, người bệnh cần dùng thêm các thuốc kiểm soát và hạ acid uric máu theo chỉ định của chuyên khoa.
|
Người bệnh không nên kiêng khem quá mức dẫn đến suy nhược cơ thể, vì y học hiện đại đã có các loại thuốc hỗ trợ đào thải acid uric rất tốt. Tuy nhiên, việc duy trì một lối sống lành mạnh, hạn chế tối đa bia rượu và các món ăn giàu đạm vẫn là chìa khóa vàng để kiểm soát bệnh ổn định. |
Nếu không điều trị hoặc để cơn gút xảy ra nhiều lần sẽ gây hủy khớp gây tàn phế lúc đó cần đến các phẫu thuật tái tạo lại khớp. Vai trò của nội soi khớp là làm sạch khớp, cắt bớt bao hoạt dịch của khớp khi bị viêm nhiều lần gây dày, hạn chế vận động của khớp. Một khi khớp bị hư hoàn toàn thì có thể thay khớp bằng khớp nhân tạo.
Đón Tết an lành, không lo gút “quấy phá”
Tết chỉ trọn vẹn khi chúng ta có một sức khỏe dồi dào. Để những ngày xuân không bị gián đoạn bởi những cơn đau khớp hành hạ, người bệnh gút cần tuyệt đối tuân thủ lịch uống thuốc định kỳ, uống thật nhiều nước lọc để tăng cường đào thải acid uric, đồng thời kiềm hóa nước tiểu. Trên bàn tiệc, hãy chủ động hạn chế rượu bia, ưu tiên các món rau xanh và kiểm soát khẩu phần ăn một cách khoa học. Hãy để những ngày Tết là dịp vui sum vầy trọn vẹn, thay vì phải hối hận vì những chén rượu quá đà!
Originally posted 2011-02-04 06:43:46.
