Thoái hóa xương khớp là căn bệnh mạn tính mang theo nguy cơ tàn phế âm thầm. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, việc phát hiện sớm và điều trị theo phác đồ khoa học có thể giúp làm chậm đáng kể quá trình thoái hóa khớp.
Khoảng 20% dân số đối mặt với bệnh thoái hóa khớp
Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng Bắc – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, kết quả chụp X-quang tại bệnh viện cho thấy có tới gần 50% bệnh nhân đến khám mắc bệnh thoái hóa khớp, chủ yếu tập trung ở lứa tuổi sau 40. Bác sĩ Bắc cho biết thêm, thoái hóa khớp ảnh hưởng đến khoảng 20% dân số toàn cầu, trong đó tỷ lệ nữ giới mắc bệnh cao gấp đôi nam giới, phổ biến nhất ở độ tuổi từ 40 đến 50.
Căn bệnh này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như tuổi tác cao, quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể, thừa cân béo phì hoặc đặc thù nghề nghiệp nặng nhọc. “Trong số 50% bệnh nhân được phát hiện bệnh qua hình ảnh X-quang, có tới 75% trường hợp bị thoái hóa khớp gối”, bác sĩ Bắc nhấn mạnh. Thống kê cũng chỉ ra bệnh xuất hiện ở khoảng 30% người trên 35 tuổi và tăng vọt lên hơn 60% ở nhóm người trên 65 tuổi.
Thực tế lâm sàng cho thấy, quá trình thoái hóa khớp thường xảy ra và biểu hiện rõ rệt nhất ở ba vị trí xương khớp chịu lực quan trọng bao gồm: cột sống, khớp gối và khớp háng.
Mối hiểm họa tàn phế từ biến chứng thoái hóa khớp
Bác sĩ Lê Anh Thư – Trưởng khoa Nội Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Chợ Rẫy cảnh báo: “Bệnh thoái hóa khớp sẽ chuyển biến xấu dần theo thời gian và tuổi tác. Điều cực kỳ nguy hiểm là khi khớp bị thoái hóa nặng, sụn khớp sẽ bị phá hủy hoàn toàn dẫn đến tình trạng biến dạng khớp, lệch trục vẹo vào trong, gây đau đớn dữ dội mỗi khi di chuyển và cuối cùng dẫn đến tàn phế.”
Hình ảnh minh họa tổn thương khớp gối do thoái hóa.
Theo thống kê của bác sĩ Thư, có đến 95% trường hợp phải phẫu thuật thay thế khớp gối và khớp háng là do biến chứng từ thoái hóa. Thoái hóa khớp là bệnh lý phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ khoảng 30% đến 35% trong tổng số các ca bệnh lý về xương khớp. Bệnh thường tiến triển song hành cùng loãng xương, ảnh hưởng trực tiếp đến phần lớn phụ nữ trong giai đoạn sau mãn kinh hoặc những người có quá khứ lao động nặng nhọc lâu năm.
Chủ động tầm soát và áp dụng các phác đồ điều trị toàn diện
Để tối ưu hóa hiệu quả điều trị thoái hóa khớp, y học hiện đại ưu tiên phối hợp đồng bộ cả hai phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc:
Các biện pháp không dùng thuốc: Bao gồm việc duy trì các bài tập thể dục chuyên biệt cho từng vùng khớp bị thoái hóa, thực hiện vật lý trị liệu bằng tay (xoa bóp, kéo nắn, bấm huyệt), chườm ấm bằng ngải cứu, ngâm mình trong nước khoáng nóng hoặc sử dụng các dụng cụ chỉnh hình nâng đỡ khớp.
Tuân thủ phác đồ điều trị cá nhân hóa: Tùy vào từng giai đoạn phát triển cụ thể của bệnh sẽ có các phác đồ y khoa tương ứng. Người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ từng bước từ thấp đến cao theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, không được tự ý nhảy vọt hoặc thay đổi phác đồ ngay cả khi bệnh đã kéo dài lâu năm.
Các nhóm phương pháp chính trong điều trị thoái hóa khớp hiện nay
Sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm: Các loại thuốc kháng viêm giảm đau từ nhẹ đến nặng được chỉ định để kiểm soát tạm thời các cơn đau cấp tính khi thoái hóa khớp bùng phát. Tuy nhiên, cần tránh tự ý lạm dụng kéo dài để phòng ngừa các tác dụng phụ có hại như viêm loét dạ dày – tá tràng hoặc suy thận.
Liệu pháp bổ sung dịch nhầy khớp: Tiêm các chế phẩm chứa axit hyaluronic có cấu trúc tương tự dịch khớp tự nhiên vào ổ khớp nhằm bôi trơn, giảm ma sát. Kỹ thuật này thường được áp dụng cho khớp gối khi có biểu hiện đau khô khớp, khó vận động và bắt buộc phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa xương khớp.
Thuốc bổ sung dưỡng chất nuôi dưỡng sụn khớp: Gần đây, các hoạt chất nuôi dưỡng sụn được ứng dụng rộng rãi nhờ khả năng tăng cường tái tạo tế bào sụn mới, ức chế các enzyme phá hủy sụn, hỗ trợ giảm viêm và làm chậm tiến trình thoái hóa khớp từ gốc.
Các sản phẩm bôi và xoa bóp ngoài da: Tùy thuộc vào thành phần dược chất, các loại kem xoa bóp có tác dụng gây giãn mạch, tăng tuần hoàn máu cục bộ và hỗ trợ thư giãn cơ quanh khớp.
Theo dược sĩ Đoàn Minh Phúc – nguyên Trưởng khoa Dược Bệnh viện 115, để phòng ngừa căn bệnh này hiệu quả, người dân nên bổ sung sớm các sản phẩm chứa Glucosamin Sulfate và Chondroitin Sulfate. Đây là hai dưỡng chất thiết yếu hàng đầu giúp tái tạo sụn khớp bị tổn thương, kích thích tăng tiết dịch khớp bôi trơn và cải thiện tối đa khả năng vận động linh hoạt.
Hiệu quả kiểm soát bệnh sẽ đạt mức tối ưu khi kết hợp dùng thuốc với vật lý trị liệu phục hồi chức năng. Trong trường hợp sụn khớp bị phá hủy hoàn toàn gây mất khả năng vận động, phẫu thuật thay khớp nhân tạo sẽ là giải pháp can thiệp cuối cùng.
Bên cạnh đó, người bệnh thoái hóa khớp cần đặc biệt lưu ý kiểm soát tốt trọng lượng cơ thể. Hãy nhớ rằng, khi cơ thể tăng thêm 1 kg thì khớp gối phải chịu áp lực tải trọng tăng gấp 5 lần. Hãy xây dựng lối sống lành mạnh, rèn luyện thể thao vừa sức và tránh các tư thế sai có hại cho khớp xương.
Originally posted 2010-12-11 10:07:05.
