Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học cho người bệnh khớp khi thời tiết chuyển mùa
Thời tiết chuyển mùa, đặc biệt là vào mùa đông xuân với những đợt không khí lạnh và mưa ẩm kéo dài, là điều kiện thuận lợi khiến các bệnh lý xương khớp bùng phát mạnh mẽ, đặc biệt là thoái hóa khớp. Để giảm thiểu tình trạng đau nhức và ngăn chặn sự tiến triển của bệnh, người bị bệnh khớp cần xây dựng một chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt thật khoa học.
Khi trời trở lạnh, không khí lạnh xâm nhập vào cơ thể qua các lỗ chân lông, làm co mạch máu ngoại biên. Quá trình này hạn chế lưu lượng máu đến các bao khớp, dây chằng và sụn khớp, gây thiếu hụt dinh dưỡng nuôi dưỡng khớp và màng hoạt dịch. Sự kích thích này dẫn đến những cơn đau nhức nhối, khó chịu. Do đó, những người mắc bệnh khớp mạn tính như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, viêm dây chằng, loãng xương hay bệnh gout thường cảm nhận rất rõ các cơn đau tăng lên dữ dội khi thời tiết chuyển lạnh, đặc biệt là về đêm hoặc sau khi sử dụng rượu bia, hải sản và nội tạng động vật.
Người bệnh khớp nên bổ sung nhiều cá, đặc biệt là các loại cá béo giàu Omega-3 như cá hồi.
Đau nhức xương khớp mùa lạnh cũng dễ xảy ra ở người thừa cân, béo phì do hệ xương khớp phải gánh chịu áp lực lớn từ trọng lượng cơ thể kết hợp với trang phục dày nặng của mùa đông. Để kiểm soát bệnh hiệu quả, việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách là cực kỳ quan trọng. Hiện nay, y học chưa có thuốc điều trị dứt điểm hoàn toàn thoái hóa khớp hay bệnh gout. Các phương pháp chủ yếu hướng tới giảm đau, duy trì khả năng vận động và làm chậm quá trình tổn thương khớp thông qua nội khoa (dùng thuốc, vật lý trị liệu) hoặc ngoại khoa (phẫu thuật, thay khớp khi cần thiết).
Trong giai đoạn đau cấp tính, bệnh nhân cần dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế vận động mạnh gây áp lực lên khớp. Việc xoa bóp nhẹ nhàng bằng các loại dầu nóng, cao xoa bóp giúp giãn mạch, tăng cường tuần hoàn máu đến nuôi sụn khớp và giảm đau hiệu quả. Sau khi cơn đau dịu đi, người bệnh nên thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng để tránh cứng khớp. Nếu tình trạng kéo dài, cần đến ngay các cơ sở y tế để được bác sĩ kê đơn thuốc kháng viêm, giảm đau phù hợp.
Đối với các trường hợp dị tật khớp nghiêm trọng hoặc điều trị nội khoa không mang lại kết quả, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp ngoại khoa để phục hồi chức năng vận động cho người bệnh.
Bên cạnh y khoa, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát bệnh khớp. Người bệnh cần bổ sung đầy đủ vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa dồi dào. Người béo phì cần kiểm soát cân nặng, trong khi người gầy bị viêm khớp dạng thấp nên chia nhỏ bữa ăn để tăng cường hấp thu dưỡng chất.
Đối với bệnh nhân thoái hóa khớp và viêm khớp dạng thấp, hãy ưu tiên nguồn đạm từ thịt trắng (gà, vịt, heo) thay vì thịt đỏ (bò, trâu). Tăng cường các loại hải sản giàu canxi như tôm, cua, ngao, sò, ốc, hến và bổ sung dầu thực vật, omega-3. Ngoài ra, các loại trái cây như đu đủ, dứa, chanh, bưởi chứa nhiều vitamin C và enzyme kháng viêm tự nhiên cực kỳ có lợi. Đừng quên uống đủ 1.5 – 2 lít nước ấm mỗi ngày.
Ngược lại, bệnh nhân gout cần kiêng tuyệt đối phủ tạng động vật, hạn chế đạm và tránh xa rượu bia. Mọi người bệnh khớp cũng cần hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn (lạp xưởng, xúc xích, thịt xông khói) và đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ ngọt vì chúng kích thích phản ứng viêm, gây bất lợi cho bao hoạt dịch. Đặc biệt, hãy chú ý giữ ấm đồ ăn thức uống, tuyệt đối không dùng đồ lạnh.
Cuối cùng, việc duy trì lối sống lành mạnh bằng cách tập thể dục nhẹ nhàng để thư giãn khớp, giữ ấm cơ thể kỹ lưỡng khi ra ngoài (đeo khẩu trang, găng tay, tất ấm, quàng khăn) sẽ là chìa khóa vàng giúp bảo vệ hệ xương khớp khỏe mạnh suốt mùa lạnh.
