Sự thật tin đồn: Uống nước lạnh ngay sau bữa ăn có gây hại cho tim?
Nhiều người có thói quen uống ngay một ly nước đá mát lạnh sau bữa ăn để giải nhiệt và thỏa mãn cơn khát. Tuy nhiên, gần đây xuất hiện nhiều luồng thông tin cho rằng việc uống nước lạnh sau khi ăn có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho hệ tim mạch. Thậm chí, một số quan điểm còn khuyên tuyệt đối tránh nước đá và đồ lạnh. Vậy thực hư tin đồn này như thế nào? Liệu thói quen này có thực sự nguy hiểm?
Ý kiến từ chuyên gia tim mạch về việc uống nước lạnh
Giải đáp về vấn đề này, Ths.Bs. Lý Đức Ngọc (Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E) khẳng định: Uống nước lạnh ngay sau bữa ăn thực chất không liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Các yếu tố nguy cơ tim mạch thực sự đã được chứng minh bao gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá và rối loạn lipid máu. Do đó, việc khẳng định uống nước nóng hay lạnh sau ăn gây hại tim là hoàn toàn không có cơ sở khoa học lâm sàng.
Tuy nhiên, bác sĩ cũng lưu ý rằng những người có bệnh tim mạch mạn tính nên tránh các tác động thay đổi nhiệt độ đột ngột (từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại) vì điều này có thể kích thích khởi phát các đợt cấp tính nguy hiểm.
Ths.Bs. Lý Đức Ngọc – Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E
Tác hại thực sự khi lạm dụng đồ uống lạnh
Dù không trực tiếp gây hại tim, nhưng việc lạm dụng đồ uống đá lạnh thường xuyên lại mang tới nhiều hệ lụy sức khỏe khác:
- Thiếu nước tế bào: Sử dụng quá nhiều đồ uống lạnh có thể làm giảm khả năng hấp thụ nước của cơ thể, gây thiếu nước cho các tế bào.
- Cản trở quá trình tản nhiệt: Nước đá chỉ mang lại cảm giác sảng khoái tạm thời. Thực chất, nó khiến các lỗ chân lông bị bít lại, cơ thể không tản được nhiệt ra ngoài, khiến bạn cảm thấy nóng bức hơn sau đó.
- Ảnh hưởng hệ tiêu hóa: Đối với người trẻ khỏe mạnh, nhiệt độ đồ uống lý tưởng là từ 8 – 15 độ C và nên uống từ từ. Nếu uống nước quá lạnh, các vi mạch trong dạ dày và ruột sẽ co thắt lại, gây thiếu máu niêm mạc và suy giảm chức năng tiêu hóa.
Đối tượng nào cần đặc biệt lưu ý?
Người cao tuổi, người có tiền sử bệnh tim mạch hoặc thiểu năng tuần hoàn não cần đặc biệt cẩn trọng với nước đá. Nhiệt độ lạnh đột ngột không chỉ ảnh hưởng tiêu cực tới hệ tiêu hóa mà còn có nguy cơ gây co thắt mạch máu não. Vì vậy, nhóm đối tượng này nên hạn chế tối đa đồ uống lạnh và ưu tiên dùng nước ấm.
Bên cạnh đó, việc vừa ăn vừa uống nước lạnh cũng không được khuyến khích vì nó làm tăng thể tích dạ dày, loãng dịch vị, gây nhanh no và cản trở tiêu hóa. Có giả thuyết cho rằng nước lạnh kích thích dây thần kinh phế vị gây giảm nhịp tim (như chia sẻ của chuyên gia Yvonne Bohn từ Trung tâm y khoa Cystex). Tuy nhiên, các nhà khoa học từ Mayo Clinic và Đại học Columbia cho rằng thông tin này chưa đủ độ tin cậy để khẳng định.
Uống nước thế nào để bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh?
Theo BS. Lý Đức Ngọc, không có loại nước chuyên biệt nào “tốt nhất” cho tim. Nguyên tắc quan trọng nhất là uống nước sạch và uống đủ lượng cơ thể cần. Riêng đối với bệnh nhân suy tim mạn tính, việc bổ sung nước và muối cần phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ để tránh tạo áp lực quá tải cho tim.
Ngoài ra, đối với người có tiền sử đột quỵ, cần chú ý theo dõi sát sao các chỉ số huyết áp và biểu hiện thần kinh (tê bì, yếu chi, đau đầu, choáng váng). Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến các cơ sở y tế chuyên khoa tim mạch để được chẩn đoán nguyên nhân và có phác đồ điều trị kịp thời, ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ tái phát lần 2, lần 3 cực kỳ nguy hiểm.
Lời khuyên dinh dưỡng thiết thực cho bệnh nhân tim mạch
Chế độ ăn đóng vai trò cốt lõi trong việc kiểm soát bệnh tim mạch. Ths.Bs. Lý Đức Ngọc đưa ra một số lời khuyên cụ thể:
- Người tăng huyết áp, suy tim: Cần thực hiện chế độ ăn giảm muối (khoảng 2-3g muối/ngày, tương đương 1/3 đến 1/2 lượng muối người bình thường sử dụng). Lưu ý tính toán cả lượng muối có sẵn trong nước mắm, gia vị.
- Người rối loạn chuyển hóa: Hạn chế tối đa thực phẩm giàu cholesterol như trứng, óc, lòng và phủ tạng động vật.
- Người mắc kèm đái tháo đường: Kiêng đồ ngọt, mứt, hoa quả sấy và các loại củ quả giàu tinh bột để dễ dàng kiểm soát đường huyết sau ăn.
Nhìn chung, người bệnh không cần kiêng khem quá mức gây thiếu chất, mà chỉ cần ăn uống điều độ, vừa đủ và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị từ bác sĩ chuyên khoa.
