Viêm khớp dạng thấp (VKDT) hiện vẫn là một thách thức lớn đối với nền y học hiện đại. Đây là căn bệnh đứng hàng đầu trong nhóm bệnh lý khớp viêm có nguy cơ gây tàn phế, làm mất khả năng vận động và gia tăng tỷ lệ tử vong ở người bệnh.
VKDT là một bệnh lý viêm mãn tính toàn phần, biểu hiện rõ rệt nhất tại các khớp với tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau và cứng khớp, gây hạn chế khả năng vận động.
Bệnh thường tấn công vào các khớp nhỏ ở bàn tay, bàn chân trước khi lan rộng sang các vùng khác. Không chỉ dừng lại ở khớp, VKDT còn có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan khác như tim, phổi, da và mắt.
Một dấu hiệu điển hình của bệnh là tình trạng cứng khớp buổi sáng kéo dài trên 1 giờ. Khác với thoái hóa khớp (thường chỉ cứng khớp dưới 30 phút), VKDT gây đau nhức kéo dài và dai dẳng hơn rất nhiều.
Tổn thương đặc trưng của viêm khớp dạng thấp là tình trạng viêm màng hoạt dịch, dẫn đến phá hủy sụn và bào mòn xương dưới sụn. Quá trình hủy hoại khớp này không thể đảo ngược, dễ dẫn đến tàn phế nếu không điều trị kịp thời.
Nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm khớp dạng thấp
VKDT thuộc nhóm bệnh tự miễn. Bình thường, hệ miễn dịch bảo vệ cơ thể khỏi virus, vi khuẩn. Nhưng ở người bệnh VKDT, hệ miễn dịch lại hoạt động quá mức, tự sản sinh kháng thể tấn công ngược lại các tế bào và mô khỏe mạnh của chính mình.
Y học hiện vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây rối loạn hệ miễn dịch. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã tìm thấy mối tương quan chặt chẽ giữa bệnh lý này với các yếu tố môi trường, di truyền và sự xâm nhập của một số loại virus, vi khuẩn.
Những ai có nguy cơ cao mắc bệnh?
Theo thống kê, có khoảng 0,5% đến 1,5% dân số thế giới mắc bệnh viêm khớp dạng thấp. Bệnh có thể khởi phát ở mọi lứa tuổi và chủng tộc, nhưng phổ biến nhất là độ tuổi từ 30 đến 50. Đáng chú ý, tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh cao gấp 2 đến 3 lần so với nam giới.
Việc chẩn đoán VKDT ở giai đoạn đầu thường gặp nhiều khó khăn do các triệu chứng ban đầu khá mơ hồ như mỏi mệt, đau nhức khớp nhẹ. Thậm chí, hình ảnh X-quang khớp giai đoạn đầu cũng có thể không phát hiện bất thường. Do đó, để có chẩn đoán chính xác nhất, người bệnh cần sự thăm khám và đánh giá tổng thể từ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp.
Giải pháp điều trị và kiểm soát viêm khớp dạng thấp hiệu quả
Vì là bệnh tự miễn mãn tính, viêm khớp dạng thấp hiện chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, việc kiên trì điều trị theo đúng phác đồ y khoa sẽ giúp kiểm soát tốt triệu chứng, ngăn ngừa nguy cơ hủy hoại khớp và duy trì khả năng vận động bình thường.
Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, người bệnh cần thiết lập một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, giảm chất béo bão hòa và tích cực bổ sung thực phẩm giàu Omega-3. Đồng thời, việc duy trì tập luyện các bộ môn thể thao nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe sẽ hỗ trợ rất tốt cho sự dẻo dai của xương khớp.
ThS.BS. Hồ Phạm Thục Lan – Khoa Cơ Xương Khớp – Bệnh viện Nhân Dân 115
Originally posted 2012-02-13 00:54:38.
