Khi con trẻ nói dối, các bậc phụ huynh thường rơi vào trạng thái vô cùng căng thẳng và áp lực. Đòn roi thường được áp dụng nhưng không đem lại hiệu quả bền vững, thậm chí có những cha mẹ bất lực bật khóc vì hành vi này của con.
Để tìm giải pháp giúp trẻ rèn luyện đức tính trung thực, trước tiên chúng ta cần đi sâu phân tích môi trường xung quanh và những tác nhân khiến con hình thành thói quen nói dối:
- Áp lực từ bệnh thành tích: Khi con trở về từ trường học, câu hỏi quen thuộc của cha mẹ luôn xoay quanh điểm số và thứ hạng so với bạn bè. Nỗi sợ hãi đòn roi hay sự thất vọng từ cha mẹ khi nhận điểm kém chính là nguyên nhân trực tiếp khiến con chọn cách nói dối để bảo vệ bản thân.
- Bệnh hình thức tại trường học: Trẻ rất nhạy bén khi quan sát thấy trường lớp đột ngột trở nên sạch đẹp, bàn ghế sơn mới, cô giáo dịu dàng bất ngờ mỗi khi có đoàn thanh tra ghé thăm, rồi mọi thứ lại quay về quỹ đạo cũ ngay khi họ rời đi. Lối sống đối phó này vô tình dạy trẻ bài học về sự thiếu chân thật.
- Sự bất nhất trong giao tiếp của người lớn: Việc cha mẹ gay gắt nói xấu một ai đó sau lưng nhưng lại cười nói, khen ngợi họ hết lời khi đối mặt sẽ được trẻ ghi nhận và bắt chước rất nhanh.
- Sự phân biệt đối xử giữa các môn học: Việc cha mẹ chỉ tập trung áp đặt con phải học giỏi các môn chính như Toán, Văn hay Tiếng Anh và bực bội khi con bị điểm kém ở môn phụ sẽ gián tiếp hướng trẻ đến thói quen quay cóp, gian lận để đối phó.
TS. Vũ Thu Hương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm gương trong giáo dục con trẻ.
- Hình ảnh thiếu nhất quán từ xã hội: Các chiến dịch dẹp lòng đường, quán xá vỉa hè chỉ diễn ra rầm rộ trong các dịp lễ hội hay kỳ họp lớn rồi nhanh chóng tái diễn tình trạng cũ cũng là những ví dụ thực tiễn dạy trẻ cách ứng phó tạm thời.
- Hành vi không đồng nhất của cha mẹ: Yêu cầu con phải chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ giao thông nhưng chính cha mẹ lại thản nhiên vượt đèn đỏ, leo vỉa hè hay lạng lách. Sự mâu thuẫn giữa lời nói và hành động của phụ huynh làm xói mòn niềm tin nơi trẻ.
Bí quyết giúp trẻ rèn luyện lối sống trung thực và chân thật
Giáo dục trẻ luôn song hành giữa giáo dục hiện (lời dạy bảo trực tiếp) và giáo dục tiềm (hành vi trẻ tự quan sát và bắt chước). Giáo dục tiềm ẩn sức mạnh vô cùng lớn, nếu hành động của người lớn không đồng nhất với những lời giáo huấn tốt đẹp, trẻ sẽ dễ dàng tiệm cận đến sự dối trá.
Để nuôi dưỡng đức tính chân thật ở trẻ, các bậc phụ huynh cần kiên trì thực hiện những nguyên tắc vàng dưới đây:
- Sống mẫu mực và nhất quán: Hãy luôn nỗ lực sống tốt, không nói dối và tránh lối sống hai mặt trước mặt con cái.
- Thẳng thắn nhận lỗi khi sai sót: Nếu chẳng may mắc lỗi, hãy chân thành xin lỗi trẻ mà không bao biện. Sự dũng cảm nhận lỗi của cha mẹ sẽ giúp trẻ định hình nhận thức đúng đắn và biết sửa sai.
- Tránh phê phán tiêu cực các quy chuẩn chung: Đừng vì lợi ích cá nhân trước mắt mà chỉ trích các chủ trương tốt đẹp, điều đó sẽ khiến trẻ hiểu sai rằng lợi ích cá nhân là quan trọng nhất.
<img title="nói dối" src="//suckhoedoisong.vn/Images/phamhiep/2017/03/28/17457800_10207100848714477_7368633003787599471_n.jpg
