Chữa ho, sổ mũi cho trẻ có cần dùng kháng sinh? Tư vấn từ PGS.TS Nhi khoa
Nhiều bậc cha mẹ có thói quen hễ thấy con bị ho, sổ mũi là tự ý ra hiệu thuốc mua kháng sinh điều trị. Tuy nhiên, việc tự ý dùng kháng sinh không theo chỉ định của bác sĩ không chỉ không đem lại hiệu quả chữa trị mà còn dẫn đến nguy cơ kháng thuốc cực kỳ nguy hiểm.
Lạm dụng kháng sinh khi trẻ ho, sổ mũi: Lợi bất cập hại
PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng Bộ môn Nhi tại Trường Đại học Y Hà Nội đã chia sẻ những lời khuyên hữu ích về phương pháp chăm sóc trẻ nhỏ trong thời tiết giao mùa thất thường.
PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy chia sẻ giải pháp chăm sóc sức khỏe hô hấp cho trẻ.
Khi nào trẻ thực sự cần dùng kháng sinh?
Đối với trường hợp trẻ mắc các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp trên như ngạt mũi, chảy mũi khiến trẻ phải há miệng để thở, PGS.TS Diệu Thúy khẳng định: Nếu không xuất hiện tình trạng nhiễm khuẩn thì tuyệt đối không cần dùng kháng sinh.
Thay vào đó, các bậc phụ huynh nên tập trung nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho con bằng cách:
- Giữ ấm cơ thể phù hợp khi thời tiết thay đổi.
- Bổ sung dinh dưỡng bằng các món ăn ấm nóng, giàu dưỡng chất.
- Vệ sinh sạch sẽ mũi họng hàng ngày cho trẻ.
- Tiêm chủng đầy đủ và cách ly trẻ khỏi nguồn bệnh để tránh lây nhiễm diện rộng.
Đặc biệt, trẻ dưới 1 tuổi có hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ gặp các triệu chứng ho, hắt hơi khi thay đổi thời tiết. Hầu hết các ca bệnh này là do virus gây ra và có thể tự khỏi sau 5-7 ngày. Cha mẹ hoàn toàn có thể áp dụng các bài thuốc Đông y lành tính để cải thiện triệu chứng cho bé.
Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày, kèm biểu hiện bỏ bú, mệt mỏi, cha mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức. Nếu tình trạng ho kéo dài trên 1 tháng, việc thăm khám tại cơ sở y tế uy tín là vô cùng thiết yếu.
Phân biệt nhiễm khuẩn hô hấp trên và hô hấp dưới ở trẻ nhỏ
Nhiễm khuẩn hô hấp ở trẻ được chia làm hai nhóm chính với các đặc điểm cụ thể như sau:
1. Nhiễm khuẩn đường hô hấp trên: Chiếm tới 70% trường hợp mắc bệnh hô hấp, bao gồm viêm mũi họng cấp, viêm tai giữa, viêm amidan. Triệu chứng thường nhẹ như sốt, ho, chảy mũi nhưng trẻ vẫn thở bình thường và tự phục hồi sau 7-10 ngày.
2. Nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới: Gồm các bệnh nguy hiểm như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tiểu phế quản. Trẻ thường có biểu hiện nhiễm trùng, thở nhanh, co kéo cơ hô hấp và tổn thương phổi. Trường hợp này bắt buộc phải điều trị phối hợp thuốc dưới sự giám sát chặt chẽ tại bệnh viện.
Lưu ý đặc biệt cho trẻ bị hen phế quản và viêm thanh quản cấp
– Đối với hen phế quản: Đây là bệnh lý mang tính dị ứng, thường tái phát khi chuyển mùa. Hen phế quản đơn thuần không cần điều trị bằng kháng sinh mà cần sử dụng thuốc chống viêm và thuốc giãn phế quản theo chỉ định. Chỉ dùng kháng sinh nếu trẻ có dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn.
– Đối với viêm thanh quản cấp: Thường gây khàn tiếng do nhiễm virus hoặc dị ứng, có khả năng tự khỏi sau 3-5 ngày. Phụ huynh chỉ cần cho trẻ súc miệng bằng nước muối ấm, giữ ấm cơ thể và cung cấp dinh dưỡng hợp lý.
– Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và kéo dài đến 2 tuổi.
– Đảm bảo thực đơn dinh dưỡng phong phú hàng ngày.
– Luôn giữ ấm cơ thể trẻ, nhất là vùng cổ, ngực và gan bàn chân khi trời lạnh.
– Giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ.
– Tuyệt đối không để khói thuốc lá tiếp cận không gian sống của trẻ.
– Tiêm phòng đầy đủ các mũi vắc-xin theo lịch hẹn.
– Phát hiện sớm các biểu hiện bất thường để xử lý kịp thời.
– Tích cực nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho con.
