Cây hoa mộc không chỉ là loài hoa cảnh thanh lịch với hương thơm quyến rũ mà còn là một vị thuốc quý trong Đông y, giúp điều trị hiệu quả các chứng đau lưng, đau răng, ho và đau dạ dày.
Cây hoa mộc (còn gọi là quế hoa) ưa ẩm và hơi chịu bóng. Đây là loài cây thân gỗ nhỏ cao từ 2 – 3,5m, phát triển nhiều cành non dẹp và phồng lên ở các mấu. Lá cây nhỏ, phiến thon dài 5 – 12cm, rộng 2 – 4cm, dày, không lông và có răng cưa nhọn nhỏ ở mép.
Hoa mộc nở rải rác quanh năm, rực rỡ nhất vào mùa thu. Hoa mọc thành chùm ở kẽ lá gần ngọn, tỏa hương thơm vàng dịu. Đài hoa có bốn răng, tràng bốn cánh dày hơi dính nhau ở gốc. Quả hạch hình bầu dục màu lục, chứa một hạt nhưng rất hiếm khi thấy quả.
Công dụng của cây hoa mộc rất đa dạng. Bên cạnh việc dùng hoa để ướp trà thơm, các bộ phận như hoa, quả, rễ và vỏ thân của cây đều giàu dược tính và được dùng làm thuốc chữa bệnh.
Theo Đông y, hoa mộc vị cay, tính ấm, giúp tán hàn phá kết, hóa đờm, trị đau răng, ho nhiều đờm và đau bụng kinh. Quả hoa mộc vị cay ngọt, tính ấm, giúp tán hàn, bình can, ích thận, trị đau dạ dày do lạnh. Rễ hoa mộc vị ngọt, hơi chát, tính bình, giúp khử phong, chỉ thống, trị phong tê thấp, đau lưng, thận hư và đau răng.
Nhiều tài liệu y học cổ truyền ghi nhận cây hoa mộc hỗ trợ điều trị viêm họng, ho, hôi miệng, bế kinh, dưỡng tóc thơm mượt (nấu hoa mộc với dầu vừng). Vỏ thân cây nấu nước uống giúp sáng mắt, đẹp da. Rễ cây làm thuốc trị đau nhức xương khớp, phong thấp cực kỳ hiệu quả.
Dưới đây là một số bài thuốc từ cây hoa mộc để bạn tham khảo:
1. Chữa hôi miệng, đau răng: Dùng 2 – 3g hoa mộc sắc hoặc ngâm rượu, dùng nước này ngậm và súc miệng nhiều lần trong ngày.
2. Chữa viêm họng, ho nhiều đờm: Dùng 2 – 3g hoa mộc hãm trà, sắc uống hoặc ngậm khò họng ngày 2 – 3 lần.
3. Chữa loét miệng: Lấy 3 – 5g hoa mộc phơi khô trong râm, tán bột mịn rồi rắc vào vết loét vài lần mỗi ngày.
4. Chữa đau dạ dày, gan, thận do lạnh: Sắc 10 – 12g quả mộc lấy nước uống trong ngày.
5. Làm sáng mắt và dưỡng nhan: Sắc 10 – 12g vỏ thân cây mộc uống mỗi ngày.
6. Chữa phong thấp, nhức mỏi xương khớp, thận hư, đau răng: Dùng rễ mộc tươi 25 – 50g (hoặc rễ khô 9 – 15g) sắc hoặc ngâm rượu uống.
7. Chữa đau dạ dày: Quả cây hoa mộc 6g, hương phụ 9g, cao lương khương 5g, tiểu hồi 3g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 – 3 lần.
8. Chữa đau răng chuyên sâu:
Cách 1: Rễ hoa mộc 9g, cúc hoa 15g, địa cốt bì 15g, tế tân 3g. Sắc lấy nước ngậm và nuốt từ từ.
Cách 2: Hoa mộc 10g, vỏ cây đại 8g, lá nhãn 10g, lá lốt 8g, rượu trắng 150ml. Đun sôi kỹ các vị thuốc với rượu, dùng bông thấm thuốc đặt vào chỗ răng đau 2 – 3 lần/ngày.
9. Dưỡng tóc thơm mượt: Nấu hoa mộc với dầu vừng rồi dùng chải tóc.
10. Chữa ho hiệu quả: Hoa mộc 5g, húng chanh 10g, cam thảo đất 10g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, uống liên tục 3 – 5 ngày.
11. Chữa bế kinh, đau bụng kinh: Hoa mộc 7g, luân kế 10g, ngải cứu 10g, ích mẫu 8g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, dùng liên tục từ 3 – 5 ngày trước kỳ kinh.
12. Chữa đau lưng, mỏi gối: Rễ mộc 10g, cau trúc 15g, ngũ gia bì 8g, đỗ trọng 12g, cỏ xước 10g, rễ cây lá lốt 5g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, uống liên tục từ 5 – 7 thang để thấy hiệu quả rõ rệt.
