Trĩ là một căn bệnh lành tính nhưng lại gây ra nhiều phiền toái trong cuộc sống thường ngày. Do xuất hiện ở vùng nhạy cảm, người bệnh thường có tâm lý e ngại, trì hoãn việc đi khám. Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng – Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng và Tầng sinh môn tại Bệnh viện Việt Đức, việc chậm trễ điều trị bệnh trĩ có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng, trực tiếp ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh.
Thực Trạng Và Dấu Hiệu Nhận Biết Bệnh Trĩ Hiện Nay
Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về căn bệnh khó nói này, chúng tôi đã có buổi trao đổi trực tiếp với PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng.
Phóng viên (PV): Thưa PGS, xin ông cho biết tỷ lệ bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh trĩ hiện nay như thế nào? Làm sao để một người nhận biết mình đã mắc trĩ?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng: Tại Trung tâm của chúng tôi, số lượng bệnh nhân đến khám các bệnh lý tiêu hóa, đại trực tràng và hậu môn rất đông. Trong đó, có tới khoảng 50% trường hợp gặp phải các triệu chứng của bệnh trĩ. Dân gian ta có câu “thập nhân cửu trĩ” để chỉ sự phổ biến của căn bệnh này. Các số liệu thống kê dịch tễ trong và ngoài nước cũng chỉ ra rằng có khoảng 50-60% người trưởng thành xuất hiện các triệu chứng liên quan đến trĩ.
Về mặt chẩn đoán, trĩ là tổn thương ở vùng nông nên rất dễ nhận biết. Dấu hiệu điển hình nhất là đại tiện ra máu tươi, máu có thể nhỏ giọt hoặc bắn thành tia. Tuy nhiên, do bệnh nằm ở vùng kín đáo nên nhiều người, đặc biệt là phụ nữ, thường rất ngại đi khám. Bệnh lại tiến triển theo từng đợt cấp rồi tự thuyên giảm khiến nhiều người chủ quan, tự ý chẩn đoán và tự điều trị tại nhà. Điều này cực kỳ nguy hiểm.
PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng – Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng và Tầng sinh môn – Bệnh viện Việt Đức
Cảnh Báo Nguy Cơ Nhầm Lẫn Giữa Trĩ Và Ung Thư Đại Trực Tràng
PV: Với kinh nghiệm nhiều năm trong ngành, PGS có lời khuyên nào dành cho những người đang nghi ngờ mình mắc trĩ nhưng chưa đi khám?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng: Lời khuyên chân thành của tôi dành cho cả người bệnh lẫn các bác sĩ là trước khi đưa ra phác đồ điều trị trĩ (dù là dùng thuốc, thủ thuật hay phẫu thuật), cần phải loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác có triệu chứng tương tự, đặc biệt là ung thư vùng hậu môn trực tràng hoặc polyp đại trực tràng.
Thực tế lâm sàng đã ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân tự chẩn đoán bị trĩ rồi tự mua thuốc Đông y uống, đắp thuốc suốt 6 tháng đến cả năm trời không đỡ. Đến khi đau quá không chịu nổi mới tới bệnh viện thì phát hiện ung thư đại trực tràng đã ở giai đoạn muộn, thời gian sống chỉ còn tính bằng tháng. Do đó, việc thăm khám chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác là vô cùng quan trọng.
Các Phương Pháp Điều Trị Bệnh Trĩ Và Khả Năng Chữa Khỏi
PV: Hiện nay có những phương pháp điều trị bệnh trĩ nào thưa ông? Liệu căn bệnh này có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng: Y học hiện đại chia các phương pháp điều trị bệnh trĩ thành 3 nhóm chính: điều trị nội khoa kết hợp thay đổi chế độ sinh hoạt, can thiệp bằng thủ thuật và phẫu thuật ngoại khoa. Khoảng 90% bệnh nhân chỉ cần điều trị nội khoa hoặc làm thủ thuật nhẹ nhàng, chỉ 10% ca nặng hoặc không đáp ứng các phương pháp trên mới cần chuyển sang phẫu thuật.
Hiện nay có rất nhiều phương pháp phẫu thuật trĩ như cắt búi trĩ trực tiếp hoặc phẫu thuật Longo (triệt mạch, treo búi trĩ giúp giảm đau tối đa). Nhìn chung, tỷ lệ khỏi bệnh sau phẫu thuật đạt khoảng 90%. Hiệu quả này phụ thuộc rất lớn vào tay nghề của phẫu thuật viên trong việc xác định đúng giai đoạn và hình thái bệnh để áp dụng phương pháp tương thích. Nếu được điều trị đúng cách và kịp thời, tỷ lệ chữa khỏi bệnh trĩ hoàn toàn có thể đạt từ 95% đến 100%.
Biến Chứng Nguy Hiểm Khi Phát Hiện Và Điều Trị Trĩ Muộn
PV: Nếu người bệnh chần chừ không đi điều trị sớm thì có thể gặp phải những biến chứng nguy hiểm nào?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng: Trĩ nếu để tiến triển tự nhiên không kiểm soát sẽ dẫn đến 3 biến chứng thường gặp: chảy máu kéo dài gây mất máu, sa búi trĩ (búi trĩ sa ra ngoài hậu môn chia làm 4 mức độ, gây mất vệ sinh và ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý), và nghiêm trọng nhất là tắc mạch. Tắc mạch trĩ gây đau đớn dữ dội, viêm nhiễm, phù nề, thậm chí có thể dẫn đến hoại tử búi trĩ nếu không được cấp cứu kịp thời.
Làm Thế Nào Để Phòng Ngừa Tái Phát Bệnh Trĩ?
PV: Sau khi phẫu thuật trĩ, làm sao để phòng ngừa bệnh tái phát hiệu quả thưa PGS?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng: Tỷ lệ tái phát phụ thuộc vào phương pháp điều trị và lối sống của người bệnh sau đó. Đối với các ca điều trị nội khoa hoặc dùng thủ thuật (có tỷ lệ tái phát khoảng 50% trong vòng 1 năm), người bệnh bắt buộc phải điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày:
- Vệ sinh hậu môn bằng nước sạch sau khi đi đại tiện, tránh dùng giấy khô ráp.
- Hạn chế tối đa rượu bia, cà phê, nước chè đặc và các gia vị cay nóng như ớt, tiêu, sả.
- Uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ để tránh táo bón.
- Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám.
PV: Xin trân trọng cảm ơn PGS về những chia sẻ vô cùng hữu ích này!
