Nhiều người sẵn sàng chi hàng chục triệu đồng mua các bình rượu rắn ngũ xà, cửu xà với mong muốn trị dứt điểm bệnh xương khớp. Tuy nhiên, liệu rượu rắn có thực sự là “thần dược” hay tiềm ẩn những hiểm họa khôn lường cho sức khỏe? Các chuyên gia y tế khuyến cáo chỉ nên sử dụng rượu rắn khi đã kiểm soát rõ ràng về nguồn gốc và quy trình ngâm tẩm.
Cảnh báo tình trạng thoái hóa khớp đang ngày càng trẻ hóa
Sức khỏe của anh Lê Văn Kiêm (43 tuổi, Bà Rịa – Vũng Tàu) bỗng sụt giảm nhanh chóng. Mỗi khi vận động nặng, xương khớp anh lại kêu lắc rắc và đau nhức ê ẩm. Nghe lời đồn thổi về công dụng của rượu rắn, dù hoàn cảnh khó khăn, anh vẫn vay mượn tiền để mua bằng được một bình rượu rắn về uống với hy vọng đẩy lùi bệnh tật.
Tương tự, bà Nguyễn Thị Hà (50 tuổi, Hà Nội), một đầu bếp bị thoái hóa khớp cổ tay, cột sống cổ và thắt lưng. Mỗi khi thời tiết thay đổi, các cơn đau nhức lại hành hạ bà. Nghe mách uống rượu rắn sẽ đỡ đau, bà cố uống dù bản thân bị cao huyết áp và không biết uống rượu. Kết quả là bệnh khớp chưa giảm, bà đã phải nhập viện cấp cứu vì huyết áp tăng vọt.
Theo TS.BS Hồng Hoa (Khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện E Hà Nội), thoái hóa khớp vốn là bệnh của tuổi trung niên nhưng đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, xuất hiện ở cả những người ngoài 30 tuổi. Khi thoái hóa, sụn khớp mất độ trơn, mỏng dần và nứt nẻ; lượng dịch khớp bôi trơn cạn kiệt khiến các đầu xương cọ xát gây đau đớn và phát ra tiếng kêu.
Trong dịch khớp bình thường có chứa acid hyaluronic giúp bôi trơn, chống sốc và kháng viêm. Khi khớp bị thoái hóa, nồng độ chất này sụt giảm nghiêm trọng. Mặc dù Tây y có các phương pháp bổ sung acid hyaluronic hoặc dùng thuốc đặc trị, nhưng chúng thường đi kèm tác dụng phụ nếu dùng lâu dài. Hiện nay, y học hiện đại cũng chỉ dừng lại ở việc làm chậm quá trình thoái hóa khớp chứ chưa thể chữa trị dứt điểm.
Thực hư hiệu quả của rượu rắn đối với bệnh xương khớp
Theo cuốn sách nổi tiếng “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, thịt rắn là vị thuốc có vị ngọt, mặn, tính ấm, tác dụng bổ mạnh gân cốt và hỗ trợ điều trị các bệnh lý xương khớp. Cao rắn hổ mang cũng được biết đến với công dụng giảm đau do cứng khớp, đau dây thần kinh hay tê liệt.
Trong dân gian, người ta thường ngâm rượu tam xà, ngũ xà, thất xà hoặc cửu xà để uống, hoặc chế biến các món ăn từ rắn nhằm bồi bổ xương khớp. Tuy nhiên, các bác sĩ khẳng định rượu rắn chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm đau nhẹ nhờ tính ấm, hoàn toàn không thể điều trị dứt điểm bệnh lý. Chưa có bất kỳ nghiên cứu khoa học chính thống nào chứng minh ăn thịt rắn hay uống rượu rắn giúp bổ sung dưỡng chất trực tiếp vào ổ khớp để tái tạo dịch khớp.
Các chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý: Những người mắc các bệnh lý nội khoa như suy thận, cao huyết áp, bệnh gan hay tim mạch tuyệt đối không nên uống rượu rắn. Khi ngâm nguyên con (toàn tính), độc tố từ nọc rắn dù đã hòa loãng trong rượu nhưng vẫn có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho những người có chức năng thải độc suy yếu.
GS Trần Ngọc Ân, Chủ tịch Hội Khớp học Việt Nam, bày tỏ sự lo ngại về các độc tố còn sót lại trong rượu rắn tự ngâm. Ông khuyên người bệnh khi có dấu hiệu thoái hóa khớp nên đến các bệnh viện chuyên khoa để thăm khám, điều trị đúng phác đồ, kết hợp vận động hợp lý và ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để nâng cao thể lực.
Đồng quan điểm, GS.TS Nguyễn Thị Dụ (Nguyên Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo: Quy trình sơ chế, ngâm tẩm và bảo quản rượu rắn thủ công tại Việt Nam rất khó kiểm soát. Bản thân con rắn có thể chứa nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng và độc chất nguy hiểm. Việc uống rượu rắn không rõ nguồn gốc rất dễ dẫn đến ngộ độc cấp tính. Nếu thực sự cần sử dụng, người dân chỉ nên dùng các loại rượu rắn đã được kiểm định nghiêm ngặt về chất lượng và quy trình sản xuất.
