Loãng xương ở người cao tuổi là một bệnh lý hệ thống xương khớp nguy hiểm, làm suy giảm nghiêm trọng sức mạnh của khung xương và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống. Theo các số liệu thống kê, có khoảng 20% phụ nữ và 3% nam giới từ 50 – 70 tuổi bị loãng xương. Tỷ lệ này tăng vọt lên đến 59% ở phụ nữ và 20% ở nam giới trên 70 tuổi. Đặc biệt tại châu Á, do khẩu phần ăn hằng ngày thường thiếu hụt canxi nên tỷ lệ mắc bệnh rất cao và quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn.
Biểu hiện lâm sàng của bệnh loãng xương
Bệnh loãng xương thường diễn tiến âm thầm và không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi xuất hiện các biểu hiện lâm sàng, cơ thể thường đã mất tới 30% khối lượng xương. Người bệnh cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sau:
- Cảm giác đau mỏi mơ hồ ở vùng cột sống hoặc dọc các xương dài (như xương cẳng chân).
- Thường xuyên bị đau mỏi cơ bắp, chuột rút (vọp bẻ) các cơ.
- Đau cột sống lan theo khoanh liên sườn, đau tăng lên khi ngồi lâu hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
- Có triệu chứng đầy bụng, chậm tiêu, nặng ngực, khó thở, gù lưng và giảm chiều cao rõ rệt.
Nếu không được điều trị kịp thời, loãng xương có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như đau đớn kéo dài do chèn ép dây thần kinh, gù vẹo cột sống, biến dạng lồng ngực. Nguy hiểm nhất là tình trạng gãy xương cổ tay, gãy lún đốt sống và gãy cổ xương đùi, gây suy giảm khả năng vận động nghiêm trọng ở người lớn tuổi.
Gãy cổ xương đùi là biến chứng nghiêm trọng và nguy hiểm của bệnh loãng xương.
Phương pháp điều trị loãng xương hiệu quả
Đối với phụ nữ có mật độ xương thấp kết hợp với các rối loạn thời kỳ mãn kinh, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng liệu pháp nội tiết tố hỗ trợ theo từng giai đoạn để bảo vệ hệ xương. Tuy nhiên, phương pháp này chống chỉ định hoàn toàn với những người có tiền sử hoặc đang điều trị ung thư vú.
Phác đồ điều trị thông thường sẽ phối hợp giữa thuốc chống hủy xương và thuốc tăng tạo xương (như calcitonin, hormone thay thế, canxi và vitamin D). Tùy thuộc vào mức độ loãng xương, thể trạng sức khỏe và điều kiện kinh tế của từng bệnh nhân, bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra chỉ định y khoa phù hợp nhất.
Cách phát hiện sớm và phòng ngừa loãng xương ở người cao tuổi
Biến chứng của loãng xương như gãy cổ xương đùi, xẹp đốt sống không chỉ gây đau đớn mà còn là gánh nặng tài chính lớn cho gia đình và xã hội. Vì vậy, chủ động phòng ngừa là giải pháp tối ưu nhất. Dưới đây là những biện pháp cần thực hiện:
- Kiểm soát các yếu tố nguy cơ: Điều trị tốt các bệnh lý mạn tính về đường tiêu hóa, suy thận, đái tháo đường, cường giáp; hạn chế tối đa bia rượu, thuốc lá và chất kích thích.
- Tầm soát định kỳ: Phụ nữ tuổi trung niên và người cao tuổi nên đo mật độ xương định kỳ tại các cơ sở y tế chuyên khoa để phát hiện sớm tình trạng tiêu xương.
- Khám bác sĩ ngay khi có dấu hiệu lạ: Đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng đau mỏi xương khớp, chuột rút hay đau dọc các xương dài.
- Duy trì lối sống lành mạnh: Thường xuyên vận động, tập thể dục vừa sức và tắm nắng vào sáng sớm để cơ thể tổng hợp vitamin D.
- Chế độ dinh dưỡng giàu canxi: Xây dựng khẩu phần ăn đầy đủ protein và khoáng chất. Tăng cường bổ sung sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa chua, bơ, phô mai để nuôi dưỡng khung xương chắc khóa.
