Nhiều bệnh nhân Covid-19 đối mặt với tình trạng đau lưng dữ dội. Nguyên nhân là do virus kích thích giải phóng cytokine gây viêm, từ đó hình thành chất truyền tin hóa học kích hoạt các thụ thể đau trong cơ thể.
Dù SARS-CoV-2 được biết đến rộng rãi là virus gây bệnh đường hô hấp với các biểu hiện như sốt, ho, khó thở, song tình trạng đau nhức cơ thể, đặc biệt là vùng thắt lưng, lại là một triệu chứng vô cùng phổ biến. Nhiều nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng có tới 63% bệnh nhân nhiễm biến thể Delta và 42% ca nhiễm Omicron gặp phải tình trạng đau lưng nghiêm trọng.
Thông thường, ba vùng chịu ảnh hưởng đau nhức nặng nề nhất khi mắc Covid-19 là đầu, thắt lưng và các nhóm cơ (đặc biệt quanh khớp gối). Cơn đau này không chỉ xuất hiện trong giai đoạn cấp tính và còn có thể kéo dài dai dẳng sang thời kỳ hậu Covid.
1. Đau lưng do phản ứng viêm hệ thống
Giải thích về cơ chế sinh bệnh, các chuyên gia y khoa cho biết khi virus SARS-CoV-2 tấn công, hệ miễn dịch sẽ giải phóng một lượng lớn cytokine – các protein chịu trách nhiệm điều hòa phản ứng viêm. Quá trình này kích thích sản sinh prostaglandin E2 (PGE2), một chất trung gian hóa học truyền tín hiệu đau trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương và kích hoạt các thụ thể đau trên khắp cơ thể.
Tình trạng viêm nhiễm không chỉ khu trú ở phổi mà có thể lan rộng đến bất kỳ cơ quan nào, bao gồm hệ thống cơ, dây chằng và khớp ở cột sống. Đây chính là căn nguyên cốt lõi dẫn đến các cơn đau thắt lưng co thắt, nhức mỏi dai dẳng ở người bệnh.
Tuy nhiên, người bệnh cần hết sức lưu ý. Nếu cơn đau lưng đi kèm với sốt cao kéo dài, tê bì chân hoặc rối loạn chức năng bàng quang, đường ruột, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm trùng cột sống nguy hiểm và cần được thăm khám y tế ngay lập tức.
2. Hệ lụy từ việc thay đổi lối sống khi dưỡng bệnh
Bên cạnh yếu tố bệnh lý, thói quen sinh hoạt thay đổi đột ngột trong thời gian cách ly và điều trị cũng là thủ phạm khiến lưng đau mỏi nghiêm trọng hơn:
- Sai tư thế: Việc nằm liên tục trên giường, ngồi làm việc tại nhà sai tư thế hoặc khom lưng khi sử dụng điện thoại, máy tính khiến cột sống chịu áp lực lớn.
- Thiếu vận động: Việc hạn chế di chuyển làm suy yếu các nhóm cơ lõi nâng đỡ cột sống, gây mất cân bằng lực và dẫn đến đau nhức.
- Nằm sai tư thế khi ho: Người bệnh thường có xu hướng gồng người, co quắp để giảm bớt sự khó chịu từ các cơn ho, vô tình làm co thắt cơ lưng.
Đáng chú ý, đau lưng còn là một trong những triệu chứng hậu Covid-19 phổ biến nhất, kéo dài từ 6 đến 9 tháng sau khi khỏi bệnh do phản ứng viêm của hệ miễn dịch vẫn chưa được dập tắt hoàn toàn.
3. Giải pháp khắc phục đau lưng do Covid-19 hiệu quả
Để cải thiện tình trạng đau mỏi lưng an toàn, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp khoa học sau:
- Vận động nhẹ nhàng: Tránh nằm một chỗ quá lâu. Hãy đi bộ nhẹ nhàng quanh nhà để giải phóng các khớp cơ bị căng cứng. Chỉ tập thể dục thể thao cường độ cao sau khi các triệu chứng đã biến mất hoàn toàn.
- Áp dụng mô hình vận động “bậc thang”: Phục hồi thể lực từ từ bằng cách tăng dần 30% khối lượng hoạt động sau mỗi hai tuần. Ví dụ, nếu trước khi bệnh bạn đi bộ 100 bước, hãy bắt đầu lại với 30 bước, tăng lên 60 bước sau 2 tuần và tiếp tục nâng dần.
- Sử dụng thuốc giảm đau kháng viêm: Các loại thuốc chống viêm không kê đơn như Ibuprofen có thể hỗ trợ giảm viêm và xoa dịu cơn đau hiệu quả dưới sự hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ.
- Tập thở sâu: Các bài tập hít thở sâu không chỉ tốt cho phổi mà còn giúp kích hoạt cơ hoành và cơ cốt lõi, giảm áp lực lên cột sống lưng.
Nếu tình trạng đau lưng không thuyên giảm sau nhiều tuần hoặc gây cản trở nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra cận lâm sàng và có phác đồ điều trị chuyên sâu.
