(ĐTĐ) – Trẻ bị cong vẹo cột sống nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ phải mang dị tật suốt đời, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và đối mặt với hàng loạt biến chứng nguy hiểm về tim mạch, hô hấp do lồng ngực bị chèn ép.
Nhờ sự phát triển vượt bậc của y học nước nhà, phương pháp phẫu thuật lối sau tiên tiến bằng cách bắt vít và nắn chỉnh vẹo đã giúp nhiều bệnh viện tại Việt Nam nắn chỉnh thành công những ca vẹo cột sống có độ cong cực lớn, thậm chí có những trường hợp đạt kỷ lục thế giới.
Biến chứng nguy hiểm: Phổi xẹp, suy giảm chức năng hô hấp
Theo TS Phan Trọng Hậu – Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật cột sống (Viện Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Trung ương quân đội 108) – tình trạng vẹo cột sống có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Bệnh có xu hướng tiến triển nhanh nhất vào giai đoạn dậy thì (từ 10-17 tuổi ở trẻ gái và 12-18 tuổi ở trẻ trai). Đáng chú ý, tỷ lệ mắc bệnh ở nữ giới cao vượt trội so với nam giới (tỷ lệ khoảng 9 nữ/1 nam). Nhiều nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng, trẻ bị thiếu hụt thần kinh, mất cân bằng phát triển hoặc trẻ sinh đôi thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Hình ảnh X-quang của bệnh nhân cong vẹo cột sống trước và sau khi phẫu thuật – Ảnh: P.Hậu
|
“Hiện nay, tỉ lệ biến chứng sau phẫu thuật cột sống tại Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM tương đương với các trung tâm lớn trên thế giới. Cụ thể, trong 300 ca phẫu thuật sẽ có khoảng 2 ca tử vong, 1-2 ca liệt vĩnh viễn và 2-3 ca bị liệt thoáng qua.” Giáo sư VÕ VĂN THÀNH |
Bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, mối nguy hiểm lớn nhất đối với bệnh nhân vẹo cột sống là sự chèn ép cơ học lên tim và phổi, ảnh hưởng trực tiếp tới hệ hô hấp. Ở những trẻ khởi phát bệnh sớm, lồng ngực bị biến dạng sẽ làm xẹp phổi, thay đổi cấu trúc khung chậu, khớp háng và làm ngắn chiều dài lưng. Hệ quả là trẻ dễ bị suy hô hấp mãn tính, các cơ quan trong ổ bụng bị chèn ép, thậm chí dẫn đến nguy cơ tử vong.
Thông thường, tốc độ cong vẹo sẽ tăng thêm khoảng 1,7% mỗi năm và đạt đỉnh điểm khi trẻ bước vào tuổi 12. Do đó, phụ huynh cần đưa trẻ bị vẹo cột sống (từ 11-14 tuổi) đi thăm khám định kỳ 3 tháng/lần để theo dõi sát sao mức độ tiến triển của bệnh và can thiệp kịp thời.
Kỳ tích y học: Nắn chỉnh thành công cột sống lệch cong 170 độ
GS.BS Võ Văn Thành, Chuyên viên tham vấn Ban giám đốc Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM, Chủ tịch Hội Cột sống TP.HCM, chia sẻ bệnh viện từng tiếp nhận và điều trị thành công nhiều ca vẹo cột sống rất nặng từ 80 đến 170 độ. Trong đó, ca phẫu thuật cho bệnh nhân N.V.T. (17 tuổi, quê Lâm Đồng) bị vẹo cột sống lên tới 170 độ được ghi nhận là một kỷ lục trên thế giới. Tại Bệnh viện Trung ương quân đội 108, các bác sĩ cũng đã nắn chỉnh thành công nhiều ca bệnh phức tạp có độ cong vẹo lớn lên đến 80 độ.
|
Tỷ lệ mắc vẹo cột sống trong cộng đồng là khá lớn, chiếm từ 2-3% dân số. Để phát hiện sớm, phụ huynh có thể quan sát độ cân bằng hai vai khi trẻ tắm. Hoặc cho trẻ cúi khom lưng: nếu bị vẹo, bả vai bên trái thường thấp hơn bên phải, hoặc đường cong cột sống sẽ lộ rõ khi nhìn từ phía sau. Theo các chuyên gia, mức độ vẹo cột sống được phân loại như sau: vẹo từ 10-20 độ (theo dõi và tự khắc phục bằng bơi lội, đu xà); từ 20-25 độ (tái khám định kỳ mỗi 6 tháng); từ 25-30 độ (cần can thiệp bảo tồn bằng áo nẹp chỉnh hình); và trên 40 độ (cần tư vấn phẫu thuật để đạt hiệu quả tối ưu). |
GS Võ Văn Thành cho biết thêm, từ năm 2002, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM đã tiên phong áp dụng kỹ thuật bắt ốc chân cung lối sau kết hợp thanh nối dọc để cố định và nắn chỉnh cột sống. Đây là một trong những phương pháp phẫu thuật hiện đại và tiến bộ nhất thế giới hiện nay, mang lại cơ hội hồi phục kỳ diệu cho hơn 250 bệnh nhân.
Tuy nhiên, chi phí cho mỗi ca phẫu thuật nắn chỉnh cột sống tương đối cao, dao động từ 60 triệu đến hơn 100 triệu đồng do phần lớn dụng cụ, nẹp vít phải nhập khẩu từ nước ngoài. Bác sĩ Phạm Trọng Thoan – Phó chủ nhiệm khoa Phẫu thuật cột sống – bày tỏ lo ngại: “Mức chi phí này vượt quá khả năng chi trả của nhiều gia đình khó khăn. Nhằm hỗ trợ người bệnh, chúng tôi luôn ưu tiên đưa các trường hợp đặc biệt vào diện hỗ trợ của bảo hiểm y tế để gánh vác bớt từ 20-40 triệu đồng” .
Cảnh giác trước các chiêu trò quảng cáo “áo nẹp chỉnh hình”
Đối với các trường hợp cong vẹo ở mức độ nhẹ đến trung bình, sử dụng áo nẹp là một phương pháp hỗ trợ hiệu quả. Tuy nhiên, không ít phụ huynh đã sập bẫy các cơ sở quảng cáo thiết bị chỉnh hình kém chất lượng.
Điển hình như trường hợp của anh Trần Duy H. (Cầu Giấy, Hà Nội). Tin vào lời quảng cáo của một trung tâm thẩm mỹ, anh đã chi hàng ngàn USD mua áo nẹp cho con trai 14 tuổi đeo suốt nhiều năm. Thế nhưng, bệnh tình của cháu bé không hề thuyên giảm mà ngày càng trầm trọng hơn, hiện tại cháu đang phải chờ lịch để phẫu thuật.
Theo bác sĩ Thoan, việc đeo áo nẹp chỉ thực sự có tác dụng kiểm soát mức độ tăng nặng của bệnh khoảng 50% đối với độ vẹo từ 25-30 độ. Người bệnh tuyệt đối không nên tin vào lời quảng cáo về một chiếc áo nẹp dùng suốt đời. Thực tế, áo nẹp có giá rất đắt (từ 1.000-2.000 USD/chiếc) và phải liên tục thay mới cho phù hợp với sự phát triển cơ thể của trẻ cho đến năm 25 tuổi. Bác sĩ nhấn mạnh: “Hiện tại Việt Nam vẫn chưa có cơ sở nào sản xuất được áo nẹp chỉnh hình đạt tiêu chuẩn y tế, do đó người dân cần hết sức cảnh giác trước những sản phẩm giá rẻ trôi nổi trên thị trường” .
Originally posted 2010-12-16 02:10:17.
