Cường chức năng tuyến cận giáp (hay còn gọi là bệnh Recklinghausen, bệnh loạn dưỡng xương xơ thành túi) xảy ra khi tuyến cận giáp hoạt động quá mức, tiết ra lượng hormon dư thừa vào máu. Căn bệnh này gây ra những biến đổi nghiêm trọng ở hệ xương và thận, thường gặp nhiều nhất ở độ tuổi từ 20 đến 50, đặc biệt là ở phụ nữ.
Làm thế nào để phát hiện bệnh xơ xương do cường tuyến cận giáp?
Bệnh thường tiến triển âm thầm, từ từ nhưng bạn vẫn có thể nhận biết sớm qua các triệu chứng lâm sàng điển hình dưới đây:
- Cơ thể suy nhược: Người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, uống nhiều nước, tiểu nhiều, sụt cân nhanh chóng và suy kiệt.
- Đau và gãy xương: Đau nhức trong xương, đặc biệt là vùng xương bàn chân. Người bệnh dễ gặp tình trạng gãy xương tự nhiên (gãy xương dù không chấn thương mạnh) nhưng lại ít cảm thấy đau và xương cực kỳ lâu liền.
- Rụng răng: Nhiều răng bị lung lay dữ dội và tự rụng.
- Rối loạn tiêu hóa: Ăn uống không ngon miệng, buồn nôn hoặc nôn thất thường, lúc táo bón lúc tiêu chảy.
Hình ảnh xơ xương toàn thân trong bệnh cường tuyến cận giáp.
Khi bệnh tiến triển nặng, bệnh nhân thường gầy sụt rõ rệt, da khô dẻo xỉn màu. Biến dạng các chi và thưa xương (nhất là thân đốt sống) khiến chiều cao của người bệnh giảm sút, dáng đi lắc lư, dễ vấp ngã. Do yếu cơ, bệnh nhân đi lại rất khó khăn và chỉ muốn nằm một chỗ.
Quan sát lồng ngực có thể thấy hình thắt thùng, xương sườn dày lên và xuất hiện dấu vết của các vết gãy xương cũ. Sờ dọc các xương có thể phát hiện nhiều nang xương hoặc khớp giả do xương gãy không liền. Nếu có nang ở xương sọ, khi gõ nhẹ sẽ nghe thấy âm vang đặc trưng.
Các tổn thương nội tạng nguy hiểm do bệnh gây ra
Cường tuyến cận giáp không chỉ tàn phá hệ xương mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều cơ quan khác:
- Hệ tim mạch: Gây nhịp tim nhanh, rối loạn nhịp và tăng huyết áp.
- Hệ tiêu hóa: Gây khó tiêu, tăng axit dịch vị dẫn đến viêm loét dạ dày, hành tá tràng, thực quản.
- Hệ tiết niệu: Triệu chứng sớm là uống nhiều, tiểu nhiều. Người bệnh rất dễ bị sỏi thận (đặc biệt là sỏi cả hai bên thận và hay tái phát). Sỏi thận kết hợp nhiễm khuẩn có thể gây viêm bể thận, thận ứ nước, suy thận.
- Hệ thần kinh: Gây đau, liệt cơ hoặc rối loạn chức năng vùng hố chậu do rễ thần kinh bị chèn ép. Một số trường hợp xuất hiện rối loạn tâm thần như trầm cảm, hoài nghi, giảm trí nhớ hoặc hưng phấn thái quá.
Đáng lưu ý, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn cấp tính với các cơn kịch phát nguy hiểm: sốt cao, nôn liên tục, đau bụng co thắt, hạ kali máu, trụy mạch, hôn mê và có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Các xét nghiệm cận lâm sàng giúp chẩn đoán chính xác
Để chẩn đoán xác định bệnh xơ xương do cường tuyến cận giáp, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện:
- Xét nghiệm máu và nước tiểu: Kết quả thường cho thấy tình trạng tăng canxi máu, giảm phospho máu, tăng phosphat kiềm. Nước tiểu có tính kiềm, tăng canxi và phosphat niệu.
- Chụp X-quang: Phát hiện hình ảnh thưa xương lan tỏa, vỏ xương mỏng, xuất hiện nhiều nang xương gần sụn đầu xương dài, tiêu xương dưới cốt mạc ở các ngón tay, xương chày, xương đòn.
- Điện tâm đồ (ECG): Cho thấy khoảng QT rút ngắn do tình trạng tăng canxi huyết gây ra.
Phương pháp điều trị hiệu quả và những lưu ý quan trọng
Phương pháp duy nhất giúp điều trị triệt để căn bệnh này là phẫu thuật cắt bỏ khối u tuyến cận giáp (do adenoma hoặc cường sản tuyến cận giáp).
Sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể gặp biến chứng hạ canxi huyết gây ra cơn tetani (co thắt cơ). Biến chứng này có thể xuất hiện sau vài ngày hoặc vài tháng. Do đó, người bệnh cần được theo dõi ngoại trú định kỳ, thực hiện các xét nghiệm máu và chụp X-quang kiểm tra thường xuyên.
Việc phát hiện và phẫu thuật cắt u kịp thời sẽ giúp sức khỏe của bệnh nhân phục hồi hoàn toàn. Tránh kéo dài khiến bệnh nhân bị tàn phế vĩnh viễn do tổn thương xương và suy thận nặng.
Originally posted 2010-08-25 14:02:26.
