Những chấn thương thể thao cấp tính nếu được xử trí đúng cách sẽ giúp tổn thương nhanh hồi phục, hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm và giúp người chơi sớm quay lại sân đấu.
Nhiều người chơi thể thao thường có thói quen chủ quan trước các chấn thương nhẹ. Khi bị đau, họ thường tự ý mua các loại dầu nóng, rượu thuốc để xoa bóp, hoặc áp dụng các phương pháp dân gian như đắp muối, đắp gừng, lăn hột gà với hy vọng nhanh chóng “tan máu bầm”. Điển hình như trường hợp của anh H.T, sau khi bị lật cổ chân khi chơi tennis, anh đã liên tục thoa các loại dầu ngoại siêu nóng. Kết quả là cổ chân ngày càng sưng to, căng bóng và đau nhức dữ dội, buộc phải tìm đến bác sĩ điều trị.
Thực tế trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại thuốc bôi giảm đau. Do thiếu thông tin rõ ràng, người dùng dễ lầm tưởng rằng loại thuốc nào cũng có tác dụng như nhau và có thể sử dụng bất kỳ lúc nào. Để tránh các biến chứng đáng tiếc, người chơi thể thao cần trang bị kiến thức cơ bản về hai nhóm thuốc thoa phổ biến sau:
Phân loại các nhóm thuốc thoa giảm đau chấn thương
1. Nhóm thuốc thoa chứa tinh dầu gây nóng
Nhóm này thường chứa các hoạt chất như Menthol (chiết xuất từ tinh dầu bạc hà giúp ức chế thụ thể cảm giác đau tại chỗ), Capsaicin (chiết xuất từ ớt giúp giảm chất dẫn truyền cảm giác đau), cùng các loại tinh dầu khuynh diệp, màng tang… Nhóm thuốc này có tác dụng phụ gây giãn mạch và tăng tuần hoàn máu mạnh mẽ. Nếu thoa lên vùng chấn thương trong vòng 48 – 72 giờ đầu, thuốc sẽ làm tăng chảy máu trong mô mềm, khiến vết thương sưng nề và viêm nhiễm nghiêm trọng hơn, dễ để lại sẹo xơ chai và tái phát chấn thương.
2. Nhóm thuốc thoa giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAID)
Đây là nhóm chứa các hoạt chất kháng viêm như Diclofenac, Ketoprofen, Piroxicam… giúp ức chế quá trình tổng hợp prostaglandin và các chất trung gian gây viêm. Loại thuốc bôi này có ưu điểm là giảm đau, kháng viêm hiệu quả mà không làm tăng tuần hoàn máu gây sưng bầm, tuy nhiên chúng không mang lại cảm giác ấm nóng cho vùng tổn thương.
Nguyên tắc sơ cứu chấn thương thể thao chuẩn khoa học
Ngay khi vừa bị chấn thương, các sợi gân và cơ đang bị tổn thương hoặc rách, tuyệt đối không được thoa bất kỳ loại thuốc hay dầu nóng nào lên vùng đau. Thay vào đó, hãy thực hiện ngay quy trình sơ cứu RICE:
• Rest (Nghỉ ngơi): Ngừng vận động ngay lập tức và cố định vùng chấn thương bằng nẹp nếu cần thiết.
• Ice (Chườm lạnh): Sử dụng túi đá chườm lên vết thương từ 10 – 15 phút, lặp lại sau mỗi 30 – 60 phút trong vòng 48 – 72 giờ đầu để giảm sưng và co mạch.
• Compress (Băng ép): Dùng băng thun co giãn băng ép nhẹ nhàng quanh vùng bị thương để hạn chế dịch tràn gây sưng nề.
• Elevation (Kê cao): Kê cao vùng chi bị tổn thương hơn mức tim để thúc đẩy tuần hoàn máu trở về, giảm sưng đau hiệu quả.
Thời điểm thích hợp để sử dụng thuốc thoa giảm đau
Bạn chỉ nên bắt đầu sử dụng thuốc thoa kháng viêm không steroid (NSAID) sớm nhất là sau 48 giờ kể từ khi chấn thương để kiểm soát tình trạng sưng nề. Đối với các loại thuốc thoa chứa tinh dầu gây nóng, thời điểm thích hợp nhất để sử dụng là sau 2 – 3 tuần đối với chấn thương nhẹ. Lúc này, tổn thương đã bước vào giai đoạn phục hồi, việc tăng lưu lượng máu nhờ tác dụng nóng sẽ giúp cung cấp oxy và dưỡng chất để chữa lành mô mềm, giảm tình trạng co thắt và cứng khớp. Với các chấn thương nặng hơn, thời gian chờ đợi để dùng dầu nóng có thể kéo dài từ 4 – 5 tuần.
Originally posted 2010-12-13 11:25:39.
