Hội chứng đường hầm cổ tay là gì?
Hội chứng đường hầm cổ tay (hay còn gọi là hội chứng ống cổ tay) là một bệnh lý thần kinh ngoại biên rất phổ biến. Về mặt giải phẫu, vùng cổ tay phía trước có các gân gấp chung của các ngón tay và gân gấp riêng ngón cái đi qua một khoảng không hẹp gọi là đường hầm cổ tay. Phía sau đường hầm này là các khối xương cổ tay, phía trước được giới hạn bởi một vòng xơ dây chằng. Nằm ngay chính giữa đường hầm này là dây thần kinh giữa.
Khi đường hầm cổ tay bị thu hẹp hoặc các tổ chức bên trong sưng lên sẽ gây áp lực bóp nghẹt, chèn ép lên dây thần kinh giữa. Hậu quả dẫn tới tình trạng đau nhức, tê bì, thậm chí là yếu liệt bàn tay của người bệnh.
Nguyên nhân gây hội chứng đường hầm cổ tay
Có rất nhiều yếu tố có thể dẫn đến sự chật hẹp của ống cổ tay và chèn ép dây thần kinh, bao gồm:
- Chấn thương cổ tay: Các chấn thương như gãy xương, trật khớp làm thay đổi cấu trúc không gian của đường hầm cổ tay.
- Bệnh lý nền mãn tính: Bệnh viêm khớp dạng thấp (thấp khớp), lupus ban đỏ hệ thống, đái tháo đường… gây viêm và sưng đau các khớp, làm biến dạng các ngón tay.
- Thay đổi nội tiết và sinh lý: Phụ nữ mang thai, người bị suy tuyến giáp hoặc bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối phải lọc máu chu kỳ rất dễ mắc hội chứng này do tình trạng tích nước trong cơ thể.
- Bất thường về giải phẫu: Các biến dạng dị dạng của gân, bao hoạt dịch quanh gân bên trong ống cổ tay.
Thần kinh giữa bị chèn ép gây đau, tê tay
Bên cạnh đó, đặc thù công việc cũng là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Những người thường xuyên thực hiện các cử động gập duỗi cổ tay lặp đi lặp lại liên tục, sử dụng nhóm cơ nhỏ ở bàn tay trong thời gian dài như nhân viên văn phòng đánh máy tính, thợ may, đầu bếp, công nhân lắp ráp dây chuyền công nghiệp… có nguy cơ cao mắc bệnh lý này.
Triệu chứng nhận biết điển hình
Dây thần kinh giữa đảm nhận vai trò dẫn truyền cảm giác cho ngón tay cái, ngón trỏ, ngón giữa và một nửa ngón đeo nhẫn, đồng thời điều khiển vận động các cơ của ngón cái. Khi bị chèn ép, người bệnh sẽ gặp phải các dấu hiệu điển hình sau:
- Cảm giác tê bì, châm chích: Người bệnh thường thấy đau nóng, tê rần như kiến bò ở các ngón tay cái, trỏ, giữa và nửa ngón áp út. Cơn đau có xu hướng lan ngược lên khuỷu tay và đôi khi lên tận vai. Việc xoa nắn hoặc vẩy mạnh bàn tay tạm thời giúp giảm bớt cảm giác khó chịu này.
- Đau tăng về đêm: Cơn đau tê thường dữ dội hơn khi ngủ do tư thế gập cổ tay vô thức làm đường hầm cổ tay bị thu hẹp tối đa và hiện tượng ứ dịch sinh lý vào ban đêm.
- Tê tay khi lái xe hoặc làm việc: Khi cầm tay lái xe máy đi xa, cầm điện thoại hay đọc sách, bàn tay sẽ bị đau tê đến mức người bệnh buộc phải dừng lại, thả lỏng và vẩy tay mới có thể tiếp tục.
- Yếu cơ và teo cơ ngón cái: Ở giai đoạn muộn, bàn tay trở nên yếu ớt, vụng về, khó thực hiện các động tác tỉ mỉ như cài cúc áo, xỏ kim, cầm nắm đồ vật dễ bị rơi. Cơ mô ngón cái (bắp thịt phía dưới ngón cái) dần bị teo nhỏ.
Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, các tổn thương thần kinh sẽ trở nên nghiêm trọng và không thể phục hồi, khiến người bệnh mất dần chức năng vận động cơ bản của bàn tay.
Các phương pháp điều trị hội chứng đường hầm cổ tay
Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh lý, bác sĩ chuyên khoa xương khớp sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp nhất.
1. Điều trị nội khoa bảo tồn (cho giai đoạn nhẹ và vừa)
Khi bệnh mới khởi phát, người bệnh chỉ cần áp dụng các biện pháp không phẫu thuật như dùng thuốc kháng viêm giảm đau, nẹp cố định cổ tay vào ban đêm để giữ thẳng khớp cổ tay. Phương pháp tiêm corticoid trực tiếp vào ống cổ tay cũng mang lại hiệu quả giảm viêm, giảm chèn ép nhanh chóng, giúp người bệnh thoát khỏi cơn đau từ vài tháng đến vài năm.
Điều trị hội chứng đường hầm cổ tay bằng cách tiêm thuốc vào ống cổ tay
2. Can thiệp phẫu thuật giải phóng chèn ép (cho giai đoạn nặng)
Với những trường hợp bệnh nặng, điều trị nội khoa không hiệu quả, xuất hiện tình trạng yếu cơ hoặc teo cơ gò ngón cái, phẫu thuật cắt bỏ dây chằng vòng cổ tay để giải phóng dây thần kinh giữa là bắt buộc. Hiện nay, phẫu thuật nội soi đường hầm cổ tay là kỹ thuật hiện đại được áp dụng rộng rãi nhờ ưu điểm ít xâm lấn, vết mổ nhỏ, ít đau và thời gian phục hồi nhanh chóng.
Phẫu thuật nội soi điều trị hội chứng đường hầm cổ tay
Khuyến cáo từ chuyên gia
Ngay khi xuất hiện các triệu chứng đau tê tay kéo dài, bạn nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa cơ xương khớp để được khám, đo điện cơ và can thiệp kịp thời. Việc phát hiện sớm giúp quá trình điều trị đơn giản và đạt hiệu quả tối ưu. Song song với quá trình điều trị, hãy dành thời gian cho bàn tay nghỉ ngơi, hạn chế các vận động gập duỗi cổ tay mạnh, kết hợp các bài tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng theo hướng dẫn chuyên môn.
Originally posted 2011-04-17 05:33:32.
