Sơ cứu chấn thương phần mềm đúng cách để tránh biến chứng nguy hiểm
Chấn thương phần mềm bao gồm tổn thương ở cơ, gân và dây chằng là tai nạn rất phổ biến trong sinh hoạt và tập luyện thể thao. Tuy nhiên, việc tự ý xử lý sai cách như nắn bóp, xoa dầu nóng có thể khiến vết thương nghiêm trọng hơn, thậm chí để lại di chứng vĩnh viễn về sau.
Điển hình là trường hợp của anh N.Q, bị bong dây chằng cổ chân khi đá bóng. Do tự ý bấm huyệt và xoa bóp thuốc theo lời khuyên của người quen, cổ chân anh ngày càng sưng to và đau đớn. Khi đến thăm khám với bác sĩ chuyên khoa, anh được chẩn đoán bị viêm bao khớp cổ chân mạn tính và xơ cứng dây chằng, làm suy giảm khả năng vận động nghiêm trọng.
Theo các chuyên gia y học thể thao, chấn thương phần mềm chiếm tới 80-90% các tai nạn thể thao. Việc trang bị kiến thức sơ cứu đúng phương pháp là vô cùng quan trọng để giúp bảo vệ vùng tổn thương và thúc đẩy quá trình hồi phục diễn ra nhanh chóng.
Sơ cứu chấn thương đúng cách giúp bạn sớm tập luyện lại bình thường
Quy trình sơ cứu chấn thương phần mềm chuẩn y khoa
Khi gặp chấn thương do té ngã, va chạm hoặc quá sức lúc chơi thể thao, bạn hãy áp dụng ngay nguyên tắc sơ cứu dưới đây để kiểm soát tình trạng tổn thương một cách hiệu quả nhất:
1. Nghỉ ngơi hoàn toàn (Rest): Ngay khi bị chấn thương, hãy lập tức ngừng mọi hoạt động vận động. Việc nghỉ ngơi giúp cố định vết thương, ngăn ngừa các tổn thương sâu hơn đối với gân, cơ và dây chằng.
2. Chườm lạnh (Ice): Sử dụng túi chườm chuyên dụng hoặc đá đập nhỏ bọc trong khăn vải mềm để chườm lên vùng bị đau từ 5 – 10 phút. Khoảng cách giữa các lần chườm là 1 giờ. Lưu ý tuyệt đối không chườm đá trực tiếp lên da hoặc chườm quá 15 phút để tránh nguy cơ phỏng lạnh. Chườm lạnh giúp co mạch, giảm chảy máu trong, giảm sưng nề và xoa dịu cơn đau cực tốt.
3. Băng ép (Compression): Dùng băng thun co giãn tốt quấn nhẹ nhàng xung quanh vùng bị chấn thương (quấn từ dưới lên trên, phủ qua vết thương khoảng 15-20cm). Tránh quấn quá chặt gây tắc nghẽn tuần hoàn máu, dẫn đến phù nề nghiêm trọng hơn.
4. Kê cao chi tổn thương (Elevation): Khi nằm hoặc ngồi nghỉ, hãy kê cao vùng tay hoặc chân bị chấn thương lên gối, cao hơn mức tim khoảng 10-15 cm. Điều này giúp máu và dịch tuần hoàn ngược về tim dễ dàng hơn, giảm áp lực lên vết thương và ngăn ngừa sưng phù hiệu quả.
Nếu áp dụng đúng 4 bước trên đối với chấn thương nhẹ (độ 1), bạn có thể phục hồi hoàn toàn sau 5-7 ngày. Tuy nhiên, nếu sau 48-72 giờ mà tình trạng đau nhức không thuyên giảm, chứng tỏ chấn thương ở mức trung bình hoặc nặng, bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức.
Những sai lầm nghiêm trọng cần tuyệt đối tránh
Khi bị chấn thương phần mềm, tuyệt đối tránh các hành vi sau để không làm vết thương tồi tệ hơn:
- Không tự ý kéo nắn, bẻ khớp bừa bãi: Hành động này có thể làm rách thêm dây chằng, giãn cơ, thậm chí gây trật khớp và tổn thương mạch máu nặng nề hơn.
- Không xoa bóp dầu nóng, rượu thuốc: Các chất nóng làm giãn mạch mạnh mẽ, khiến máu chảy nhiều hơn, vết thương sẽ sưng to, bầm tím và đau nhức dữ dội hơn. Đồng thời, các loại lá thuốc không rõ nguồn gốc dễ gây viêm da, dị ứng và nhiễm trùng.
- Tránh lạm dụng xoa bóp: Tự ý xoa bóp quá mức có thể dẫn đến xơ hóa các sợi cơ, gân, khiến chúng mất đi tính đàn hồi tự nhiên và dễ tái phát chấn thương sau này.
| * Đối với chấn thương nhẹ, sau 48-72 giờ khi đã hết đau hoàn toàn, bạn có thể bôi một số loại gel lạnh kháng viêm như Voltarene gel, Fastum gel, Profenid gel… để hỗ trợ phục hồi nhanh hơn.
* Chỉ sử dụng dầu nóng hoặc massage khi bị co cứng cơ thông thường do mệt mỏi, cảm cúm, thời tiết thay đổi ở người lớn tuổi hoặc sau khi vết thương đã lành hẳn nhằm làm ấm cơ trước khi vận động lại. |
Originally posted 2010-12-12 05:49:42.
