Sau một thời gian tạm lắng nhờ sự vào cuộc của các cơ quan chức năng và truyền thông, vấn nạn mua bán “thuốc cặp tiểu đường Trung Quốc” tại khu phố đông y Quận 5 (TP.HCM) lại tiếp tục bùng phát công khai. Đáng lo ngại, một trong hai thành phần chính của loại thuốc này từ lâu đã bị giới chuyên môn liệt vào danh sách “thuốc độc” cấm lưu hành.
Phenformin – Hoạt chất cực độc bị thế giới “khai tử” từ thập niên 1970
Dạo quanh khu phố đông y Quận 5 tại các tuyến đường như Triệu Quang Phục, Lương Nhữ Học và Phùng Hưng, khi hỏi mua “thuốc cặp tiểu đường”, ban đầu các chủ tiệm đều lắc đầu từ chối và bảo thuốc đã bị cấm. Tuy nhiên, khi thấy khách hàng đi cùng người lớn tuổi tỏ ra cần kíp, chủ các hiệu thuốc lớn như P.H.H, H.T, V.K.H và K.N lập tức lấy ra hàng chục lọ thuốc cặp từ tủ kín và khẳng định nguồn hàng vô cùng dồi dào.
Trên lọ thuốc không có bất kỳ dòng chữ hướng dẫn nào ngoài tiếng Trung Quốc,
vì thế bệnh nhân cứ tin đây là thuốc đông y, vô tư sử dụng để rồi ngộ độc.
Ai chịu trách nhiệm bảo vệ người dân? Ảnh: S.Đ
“Thuốc cặp tiểu đường Trung Quốc” thực chất là sự kết hợp của hai loại tân dược: Glibenclamide và Phenformin, được đóng trong hai lọ nhựa màu trắng với giá siêu rẻ, chỉ từ 12.000 – 18.000 đồng/cặp (mỗi lọ 100 viên). Theo TS.BS Trần Quang Khánh (Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương), trong khi Glibenclamide vẫn được dùng hạn chế trong điều trị thì Phenformin đã bị thế giới tẩy chay từ lâu vì độc tính quá mạnh.
TS.BS Trần Quang Khánh cảnh báo: “Từ những năm 1970, nhiều nước đã cấm sử dụng Phenformin vì chúng làm tăng axit lactic trong máu, dẫn đến hôn mê do nhiễm axit lactic và 50% trường hợp này sẽ tử vong. Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất trong số các biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường”.
Đáng nguy hại hơn, do là thuốc nhập lậu không nhãn mác tiếng Việt, cả người bán lẫn người mua đều truyền tai nhau liều lượng sử dụng hoàn toàn theo cảm tính. Người thì bảo mệt nhiều uống 2 viên, mệt ít uống 1 viên; người lại tự ý tăng liều sau mỗi bữa ăn nhiều đường mà không hề có sự chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Các chuyên gia nội tiết cũng vạch trần sự tinh vi của nhà sản xuất khi lọ chứa Phenformin hoàn toàn không in bất kỳ dòng chữ tiếng Anh hay tên hoạt chất nào, khiến người tiêu dùng lầm tưởng đây là thảo dược lành tính và không thể tra cứu thông tin để phòng tránh.
Cơ quan chức năng nan giải trong khâu xử lýMặc dù thuốc lậu Trung Quốc liên tục bị cảnh báo, thực trạng này vẫn chưa thể giải quyết triệt để. Đại diện Thanh tra Sở Y tế TP.HCM chia sẻ, đối với các loại thuốc nhập lậu không rõ nguồn gốc này, biện pháp xử lý hiện tại chủ yếu là xử phạt hành chính hành vi lưu hành thuốc không có số đăng ký, rất khó để xử lý tận gốc rễ. |
Hiểm họa từ “thuốc cặp”: Đã có ca hôn mê và tử vong tại Việt Nam
Dù Hong Kong đã cấm Phenformin từ năm 1985, các ca tai biến do nguồn thuốc lậu vẫn âm thầm xuất hiện nhiều năm sau đó tại vùng lãnh thổ này. Tại Việt Nam, tình trạng này thậm chí còn đáng báo động hơn rất nhiều.
Theo TS.BS Trần Thị Bích Hương (Phó khoa Nội thận, Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM), bệnh viện đã ghi nhận rải rác nhiều ca hôn mê và tử vong do sử dụng “thuốc cặp tiểu đường Trung Quốc”. Đa phần bệnh nhân là người nghèo, sống ở vùng nông thôn hoặc vùng ven thành phố, không có bảo hiểm y tế nên đã chọn mua loại thuốc giá rẻ này để tự điều trị.
Nhiều người dân vẫn lầm tưởng chữ Trung Quốc trên bao bì đồng nghĩa với “thuốc Bắc”, “thuốc Đông y” lành tính, không có tác dụng phụ. Sự thiếu hiểu biết này đã gián tiếp đẩy nhiều bệnh nhân vào tình trạng nguy kịch.
Các chuyên gia nhấn mạnh, Phenformin gây ngộ độc một cách âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu cho đến khi bùng phát biến chứng nặng. Đặc biệt đối với bệnh nhân tiểu đường đã có sẵn nền suy thận – một căn bệnh vốn cũng diễn tiến vô cùng lặng lẽ – việc sử dụng Phenformin sẽ đẩy nhanh quá trình ngộ độc, suy đa tạng và dẫn đến tử vong nhanh chóng.
Originally posted 2011-10-17 02:18:24.
