Lá lốt không chỉ là một loại gia vị quen thuộc trong gian bếp Việt mà còn là vị thuốc Nam quý giá với nhiều công dụng chữa bệnh tuyệt vời. Đặc biệt, lá lốt chữa đau xương, thấp khớp và các chứng bệnh tê bì tay chân rất hiệu quả.
Đặc điểm tự nhiên của cây lá lốt
Lá lốt (tên khoa học là Piper sarmentosum) là loài cây thân thảo mềm, có chiều cao trung bình từ 50cm đến 1m, thân hơi có lông mịn. Lá lốt có hình tim hoặc hình trứng rộng, đầu lá nhọn, khi soi lên ánh sáng sẽ thấy những điểm trong suốt li ti. Phiến lá dài, mặt trên nhẵn bóng, mặt dưới hơi có lông dọc theo các gân lá, cuống lá khá dài. Hoa lá lốt mọc thành cụm dạng bông đơn độc ở kẽ lá. Cây thường mọc hoang tại các khu vực rừng núi ẩm ướt hoặc được gieo trồng phổ biến ở khắp các địa phương tại Việt Nam.
Bộ phận dùng và cách chế biến dược liệu
Toàn bộ cây lá lốt bao gồm lá, thân, rễ và hoa đều có thể dùng làm thuốc. Trong đó, lá là bộ phận được dùng phổ biến nhất và có thể thu hái quanh năm. Người ta có thể dùng lá lốt ở dạng tươi trực tiếp hoặc đem phơi, sấy khô để tích trữ dùng dần.
Công dụng và liều dùng lá lốt chuẩn y học cổ truyền
Trong Đông y, lá lốt có vị cay, tính ấm, mang lại công dụng trừ phong hàn, ôn trung, tán hàn, hạ khí và chỉ thống. Do đó, vị thuốc này thường được chủ trị cho các trường hợp: đau nhức xương khớp khi trời lạnh, phong thấp, tê bại, ra nhiều mồ hôi tay chân, đầy bụng, khó tiêu…
- Liều dùng thông thường: Mỗi ngày sử dụng từ 5 – 10g đối với lá lốt phơi khô, hoặc từ 15 – 30g nếu dùng lá tươi.
- Cách dùng: Sắc với nước sạch, chia thành 2 – 3 lần uống ấm trong ngày. Ngoài ra, có thể nấu nước lá lốt tươi để ngâm rửa tay chân chữa chứng đổ mồ hôi.
Lá lốt là vị thuốc Nam quen thuộc mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe xương khớp
Tổng hợp các bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ lá lốt
1. Bài thuốc chữa đau nhức xương khớp do chấn thương
Chuẩn bị lá lốt, ngải cứu và hy thiêm thảo với liều lượng bằng nhau (khoảng 1 nắm mỗi loại). Mang tất cả nguyên liệu đi rửa sạch, giã nát, sau đó đem chưng nóng lên. Đắp trực tiếp hỗn hợp này vào vùng lưng hoặc khớp bị đau nhức. Thực hiện đều đặn ngày 2 lần để giảm đau nhanh chóng.
2. Bài thuốc hỗ trợ giảm đau do viêm khớp
Kết hợp lá lốt, cỏ xước, cốt khí củ và dây đau xương (mỗi vị 15g). Cho tất cả vào ấm sắc cùng 600ml nước, đun nhỏ lửa cho đến khi còn khoảng 200ml. Chia nước thuốc làm 2 lần uống hết trong ngày. Kiên trì áp dụng liệu trình trong 7 ngày liên tục để thấy hiệu quả cải thiện rõ rệt.
3. Bài thuốc chữa bệnh tổ đỉa bằng lá lốt
Lấy một nắm to lá lốt rửa thật sạch, giã nát rồi vắt lấy một bát nước cốt đặc để uống trực tiếp. Phần bã còn lại cho vào nồi nấu cùng 3 bát nước, đun sôi kỹ rồi vớt bã ra để riêng. Đợi nước thuốc nguội bớt còn ấm ấm thì dùng để rửa sạch vùng da bị tổ đỉa, lau khô. Cuối cùng, lấy phần bã đắp lên vết thương và dùng băng gạc cố định lại. Thực hiện 1 – 2 lần/ngày, liên tục từ 5 – 7 ngày.
4. Bài thuốc trị chứng đổ mồ hôi tay chân
Sử dụng 30g lá lốt tươi, rửa sạch rồi cho vào nồi đun sôi với 1 lít nước. Thêm vào một chút muối hạt, để nước nguội dần đến độ ấm vừa phải. Dùng nước này ngâm cả hai bàn tay và bàn chân trong khoảng 5 – 7 phút trước khi đi ngủ. Thực hiện đều đặn mỗi tối từ 10 – 15 ngày để cải thiện tình trạng tăng tiết mồ hôi.
5. Bài thuốc hỗ trợ điều trị chứng phù thũng do thận
Chuẩn bị các dược liệu gồm: lá lốt 20g, cà gai leo 10g, rễ mỏ quạ 10g, rễ tầm gai 10g, lá đa lông 10g và mã đề 10g. Đem sắc tất cả với 500ml nước, cô đặc lại còn khoảng 150ml. Uống thuốc khi còn ấm sau bữa ăn trưa. Sử dụng liên tục trong vòng 3 – 5 ngày để giúp lợi tiểu, giảm phù.
6. Bài thuốc chữa đau bụng do lạnh
Lấy 20g lá lốt tươi, rửa sạch rồi đun sôi với 300ml nước cho đến khi còn khoảng 100ml. Uống nước sắc này khi còn ấm và nên uống trước bữa ăn tối. Áp dụng liên tục trong 2 ngày để làm ấm bụng, giảm đau hiệu quả.
Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng lá lốt
Mặc dù lá lốt rất lành tính nhưng người dùng cần lưu ý tránh nhầm lẫn khi thu hái. Cây lá lốt có vẻ ngoài khá giống với lá trầu không, hồ tiêu hay cây trầu rừng. Hãy quan sát kỹ đặc điểm phiến lá và mùi hương đặc trưng của lá lốt để lựa chọn đúng dược liệu chuẩn chất lượng.
Originally posted 2012-08-17 05:35:00.
