Cốt khí củ – Thần dược Đông y trị đau khớp và các bệnh lý xương khớp hiệu quả
Trong y học cổ truyền, những vị thuốc có tên chứa chữ “cốt” (nghĩa là xương) thường mang lại những công dụng vượt trội trong việc điều trị các bệnh lý về xương khớp. Trong số đó, vị thuốc cốt khí củ nổi lên như một thảo dược quý giá, được dân gian tin dùng từ ngàn xưa để đẩy lùi các cơn đau nhức xương khớp và phong tê thấp.
Cây và củ cốt khí.
Thực tế, khi nhắc đến cốt khí, chúng ta cần phân biệt rõ ít nhất hai loại cây khác nhau là cốt khí củ (tên khoa học: Polygonum cuspidatum Sieb. et Zucc, thuộc họ Rau răm – Polygonaceae) và cốt khí muồng (Cassia ocidentalis L., thuộc họ Vang – Caesalpiniaceae). Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu sâu về cốt khí củ – loại cây lấy rễ làm dược liệu trị bệnh khớp cực tốt.
Cách thu hái và bào chế cốt khí củ chuẩn dược liệu
Cốt khí củ còn được gọi bằng nhiều tên khác như hổ trượng căn, điền thất, ban trượng căn… Thảo dược này thường được đào lấy rễ từ tháng 9 trở đi, tốt nhất là vào mùa đông khi phần thân lá trên mặt đất đã bắt đầu tàn lụi. Người ta đào rễ, rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ con, phơi cho se lại rồi đem sấy với lưu huỳnh để phòng chống nấm mốc. Trước khi sử dụng, dược liệu cần được ngâm mềm, rửa sạch, thái lát mỏng, phơi khô rồi sao vàng. Do cốt khí củ rất dễ ẩm mốc làm giảm dược tính, việc bảo quản và chế biến sau thu hoạch cần được thực hiện vô cùng cẩn trọng.
Tác dụng vượt trội của cốt khí củ theo khoa học và Y học cổ truyền
Theo nghiên cứu y học hiện đại, thành phần hóa học chủ yếu của cốt khí củ là các hợp chất anthanoid và stilben (đặc biệt là hoạt chất resveratrol). Dịch chiết từ rễ cây có tác dụng kháng viêm mạnh mẽ, hỗ trợ ức chế sự phát triển của các khối u, chống oxy hóa, hỗ trợ hạ cholesterol và bảo vệ tế bào gan. Ngoài ra, nó còn giúp kháng khuẩn tốt đối với tụ cầu vàng, trực khuẩn mủ xanh và trực khuẩn lỵ.
Vị thuốc cốt khí củ.
Theo Y học cổ truyền, cốt khí củ có vị đắng, tính ấm, quy vào hai kinh Can và Tâm Bào. Dược liệu này nổi bật với công năng hoạt huyết thông kinh, chỉ thống (giảm đau), trừ phong thấp, thanh thấp nhiệt và tiêu viêm.
Các bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cốt khí củ
1. Bài thuốc cốt khí củ trị đau khớp, phong tê thấp
Nhờ đặc tính hoạt huyết và giảm đau mạnh mẽ, cốt khí củ là thành phần chủ chốt trong các bài thuốc trị đau gối, đau vai, đau lưng và các khớp ngón tay, ngón chân.
- Bài thuốc 1: Chuẩn bị cốt khí củ, rễ tầm soọng, rễ cỏ xước, lá lốt, cam thảo dây, dây đau xương mỗi vị 20g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang, duy trì liên tục từ 2 đến 3 tuần để thấy hiệu quả rõ rệt.
- Bài thuốc 2: Cốt khí củ 12g, rễ gối hạc 12g, mộc thông 20g, lá bìm bìm 20g. Sắc lấy nước uống giúp tiêu sưng, giảm đau đầu gối và đau mu bàn chân nhanh chóng.
2. Bài thuốc điều hòa kinh nguyệt, trị đau bụng do huyết ứ
Cốt khí củ thường được phối hợp với các vị thuốc hoạt huyết khác như ích mẫu, đào nhân, hồng hoa để trị bế kinh, đau bụng kinh nguyệt hoặc sưng đau do té ngã, chấn thương.
Công thức: Cốt khí củ 20g kết hợp với lá móng 30g. Sắc uống làm 2 lần trong ngày.
3. Bài thuốc hỗ trợ điều trị viêm gan, sỏi mật
Thảo dược này cũng mang lại hiệu quả cao trong hỗ trợ điều trị các bệnh lý gan mật:
- Trị viêm gan cấp tính: Cốt khí củ 15g, chút chít 15g, lá móng 20g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang, uống đều đặn trong 3 đến 4 tuần.
- Trị sỏi mật, sỏi tiết niệu, viêm túi mật: Kết hợp cốt khí củ với kim tiền thảo, xa tiền tử, tỳ giải (mỗi vị từ 12-16g) sắc uống hằng ngày.
Ngoài ra, cốt khí củ còn hỗ trợ tốt cho bệnh nhân xơ cứng động mạch, cao huyết áp và hen suyễn khi được phối ngũ hợp lý cùng các vị thuốc Đông y khác dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc.
Originally posted 2010-08-26 08:33:31.
