Thực hư tác dụng chữa bách bệnh của vây cá mập
Nhiều người sẵn sàng chi những khoản tiền đắt đỏ để sở hữu các chế phẩm từ vây cá mập với hy vọng bồi bổ cơ thể, điều trị ung thư, xương khớp hay các bệnh về mắt. Tuy nhiên, ít ai biết rằng loại thực phẩm thượng hạng này không phải phù hợp với tất cả mọi người và việc lạm dụng kéo dài có thể gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe.
Theo Dược sĩ Phan Đức Bình (Phó Chủ tịch Hội Người tiêu dùng TPHCM), vây cá mập thực chất hoàn toàn là chất sụn. Trong 100g vây cá khô có chứa đến 89% chất đạm, 0.1% bột đường, 0.2% chất béo và cung cấp khoảng 384 calo. Phần còn lại là độ ẩm và một số khoáng chất vi lượng khác.
Súp cá mập là món ăn được nhiều người ưa chuộng vì nghĩ rằng bổ dưỡng
Hàm lượng đạm trong vi cá thuộc hàng cao nhất trong các loại thực phẩm giàu đạm. Đặc biệt, protein ở đây chứa đầy đủ axit amin cấu tạo nên dạng mucopolysaccharid (glucosaminoglycan), chất cốt giao (collagen) và sợi elastin. Các cấu trúc này tạo nên sự dẻo dai cho vây cá. Quan niệm dân gian “ăn gì bổ nấy” đã khiến nhiều người tin rằng vi cá giúp cơ thể dẻo dai, hỗ trợ tích cực trong điều trị bệnh xương khớp và mắt. Thậm chí, từ giả thuyết cá mập không bao giờ bị ung thư, người ta đã sản xuất ra các loại viên sụn cá để ngăn ngừa ung thư và các bệnh tự miễn như vảy nến, chàm, lupus ban đỏ…
Sự thật khoa học về sụn cá mập
Dù vậy, Dược sĩ Phan Đức Bình cho biết thêm, các nghiên cứu khoa học gần đây đã bác bỏ quan điểm trên. Thực tế, cá mập vẫn có thể bị tới 40 loại ung thư khác nhau, thậm chí các khối u xuất hiện ngay trong chính mô sụn của chúng. Phát hiện này đã làm giảm đi sự “sùng bái” sụn cá mập trên thị trường. Các sản phẩm đắt đỏ từ sụn cá mập tại các nước phát triển bắt đầu hạ giá và được chuyển hướng tiêu thụ sang các nước đang phát triển.
Những ai tuyệt đối không nên dùng vây cá mập?
Thạc sĩ Lê Quốc Thịnh (Trưởng khoa Dược, Bệnh viện TƯ 71 Thanh Hóa) khuyến cáo người tiêu dùng cần hết sức thận trọng khi sử dụng các chế phẩm từ vây cá mập dưới tên chondroitin hay sodium chondroitin sulfate. Bản chất của các chất này là ức chế hệ miễn dịch, do đó chúng sẽ làm giảm sức đề kháng của cơ thể và chỉ nên dùng cho người mắc bệnh tự miễn.
Bên cạnh đó, do sodium chondroitin sulfate có tác dụng ngăn chặn sự hình thành các vi mao mạch tân sinh (hữu ích trong việc hạn chế tế bào ung thư phát triển), nên loại chất này chống chỉ định với các đối tượng sau:
- Trẻ em đang trong giai đoạn phát triển và người tập tạ, phát triển cơ bắp.
- Phụ nữ đang mang thai hoặc có ý định mang thai.
- Người mắc bệnh tim mạch hoặc vừa trải qua tai biến tim mạch.
- Bệnh nhân mới trải qua phẫu thuật ngoại khoa.
- Người gặp các vấn đề về mắt do lão hóa hoặc biến chứng tiểu đường.
Đặc biệt, các nghiên cứu gần đây cảnh báo việc sử dụng vây cá mập thường xuyên và kéo dài có thể gây nhiễm độc kim loại nặng, do sụn cá mập thường tích tụ một lượng lớn thủy ngân từ đại dương.
