Cẩn trọng khi sử dụng thuốc giảm đau để bảo vệ sức khỏe
Các loại thuốc giảm đau không kê đơn thường được coi là lành tính và dễ sử dụng. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng dù thuộc nhóm paracetamol, thuốc kháng viêm hay thuốc chứa codeine, mỗi loại đều tiềm ẩn những nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu lạm dụng.
1. Paracetamol – Thân thuộc nhưng không được chủ quan
Paracetamol là lựa chọn đầu tay cực kỳ phổ biến cho cả người lớn và trẻ em để hạ sốt, giảm đau nhanh. Tuy nhiên, quy tắc cốt lõi là không bao giờ được dùng quá liều lượng khuyến cáo để tránh nguy cơ hủy hoại tế bào gan.
Nhiều người vô tình rơi vào tình trạng quá liều do uống cùng lúc nhiều loại thuốc khác nhau (như thuốc ho, cảm cúm, dị ứng) mà không biết chúng đều chứa paracetamol. Để tối ưu hóa hiệu quả và an toàn, bạn nên dùng đều đặn theo chỉ dẫn của bác sĩ thay vì tự ý kết hợp với các chất chống viêm mạnh khác, bởi thuốc giảm đau càng nhanh thì tác dụng phụ càng lớn.
2. Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs)
Các thuốc chống viêm như ibuprofen và aspirin chỉ thực sự an toàn khi dùng đúng liều trong thời gian ngắn. Nếu lạm dụng nhóm NSAIDs này, bạn có thể đối mặt với chứng đau dạ dày, viêm loét, thậm chí là xuất huyết tiêu hóa.
Những đối tượng sau cần đặc biệt lưu ý trước khi dùng thuốc chống viêm:
- Người có tiền sử loét dạ dày, tiểu đường, suy thận.
- Người bị suy tim, huyết áp cao hoặc mắc bệnh tim mạch (dùng kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim).
- Trẻ em dưới 12 tuổi: Tuyệt đối tránh dùng aspirin do nguy cơ mắc hội chứng Reye cực kỳ nguy hiểm, có thể gây tổn thương não, gan và dẫn đến tử vong ở trẻ.
3. Thuốc giảm đau chứa Codeine – Chỉ dùng ngắn hạn
Codeine là hoạt chất giảm đau mạnh nhưng chỉ nên coi là giải pháp tình thế ngắn hạn. Ngay cả ở liều lượng thấp, thuốc chứa codeine (đứng độc lập hoặc kết hợp paracetamol) vẫn có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng cho người cao tuổi như suy giảm nhận thức, giảm khả năng lái xe và dễ bị té ngã.
Việc lạm dụng codeine có thể dẫn tới loét dạ dày, suy giảm chức năng thận. Đó là lý do nhiều quốc gia như Australia đã siết chặt quản lý, hạn chế bán các dòng thuốc chứa codeine không kê đơn.
Lời khuyên từ chuyên gia
Thuốc giảm đau chỉ giúp làm dịu triệu chứng tạm thời chứ không giải quyết được gốc rễ của bệnh. Đau đớn chính là hồi chuông cảnh báo của cơ thể. Nếu cơn đau kéo dài dai dẳng hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tăng huyết áp, mệt mỏi, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
