Khớp gối là bộ phận gánh vác toàn bộ trọng lượng cơ thể và giúp chúng ta thực hiện các hoạt động di chuyển hằng ngày. Tuy nhiên, tình trạng thoái hóa, chấn thương hay viêm khớp có thể khiến khớp gối bị mòn và gây ra những cơn đau nhức dữ dội.
Ban đầu, những cơn đau khớp gối chỉ xuất hiện thoáng qua sau khi vận động mạnh hoặc đi bộ đường dài. Nhưng theo thời gian, đau nhức trở nên dai dẳng, cản trở mọi hoạt động sinh hoạt thường nhật. Khi các phương pháp điều trị nội khoa hay dùng thuốc giảm đau không còn mang lại hiệu quả, phẫu thuật thay thế khớp gối chính là giải pháp tối ưu giúp bạn tái hòa nhập cuộc sống năng động.
Tại các quốc gia phát triển như Mỹ, mỗi năm có hàng trăm nghìn ca phẫu thuật thay thế toàn bộ khớp gối được thực hiện thành công, mở ra cơ hội phục hồi vận động cho rất nhiều bệnh nhân.
Hình ảnh khớp gối nhân tạo hỗ trợ phục hồi chức năng vận động
Cấu tạo kỳ diệu của đệm sụn khớp gối
Khớp gối là một trong những khớp phức tạp và linh hoạt nhất của cơ thể con người. Không chỉ đơn thuần hoạt động như một chiếc bản lề, khớp gối còn có khả năng trượt, xoay và chịu áp lực cực lớn gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể khi chúng ta vận động.
Hệ thống này hoạt động trơn tru nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa xương, cơ, dây chằng, gân và các mô xung quanh. Trong đó, đầu dưới xương đùi tiếp giáp với đầu trên xương chày được bao bọc bởi một lớp sụn khớp màu trắng, dai và mịn. Lớp sụn này đóng vai trò như một lớp đệm giảm chấn, ngăn ngừa các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau khi di chuyển.
Bên cạnh đó, dây chằng giúp liên kết các xương cố định, trong khi xương bánh chè bảo vệ mặt trước khớp gối và giữ chặt các gân cơ quan trọng, đảm bảo sự vững chắc cho toàn bộ khớp gối.
Phẫu thuật thay thế các mô khớp bị tổn thương
Tuổi tác, chấn thương nghiêm trọng hoặc bệnh lý mãn tính có thể tàn phá cấu trúc khớp gối, gây sưng viêm và xơ cứng khớp. Kể từ khi ra đời vào những năm 1970, phẫu thuật tạo hình khớp gối toàn bộ đã trở thành bước đột phá y học vượt bậc, tương tự như phẫu thuật thay khớp háng, mang lại hy vọng phục hồi cho hàng triệu người bệnh.
Trong ca phẫu thuật này, bác sĩ sẽ tiến hành loại bỏ các phần xương và sụn bị tổn thương ở đầu xương đùi, xương chày hoặc xương bánh chè. Sau đó, một khớp gối nhân tạo làm bằng hợp kim cao cấp và chất dẻo chuyên dụng có mật độ cực cao sẽ được cấy ghép vào để thay thế cấu trúc cũ. Việc loại bỏ các mô bệnh này giúp loại bỏ triệt để nguồn gốc gây đau nhức.
Mặc dù phẫu thuật này phổ biến nhất ở những người trên 60 tuổi, nhưng người trẻ tuổi cũng có thể thực hiện nếu có chỉ định y khoa. Tuy nhiên, do nhu cầu vận động cao của người trẻ, khớp gối nhân tạo có thể bị mòn nhanh hơn và cần được thay thế lại sau một thời gian.
Những nguyên nhân phổ biến dẫn đến thay khớp gối
Thoái hóa khớp gối là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến quyết định phẫu thuật. Khi lớp sụn đệm bị bào mòn hoàn toàn, các đầu xương sẽ ma sát trực tiếp vào nhau mỗi khi di chuyển, gây ra những cơn đau đớn dữ dội.
Ngoài ra, một số nguyên nhân khác bao gồm:
- Viêm khớp dạng thấp: Tình trạng viêm tự miễn làm phá hủy màng hoạt dịch, sụn khớp và các cấu trúc xung quanh khớp.
- Viêm khớp sau chấn thương: Hệ quả từ các chấn thương cũ như gãy xương vùng gối hoặc rách dây chằng tích tụ qua nhiều năm.
Quy trình thay thế và căn chỉnh khớp gối
Trước khi chỉ định phẫu thuật, bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình sẽ ưu tiên các phương pháp điều trị bảo tồn như dùng thuốc kháng viêm, vật lý trị liệu, điều chỉnh thói quen sinh hoạt hoặc giảm cân để giảm tải cho khớp. Nếu các giải pháp này thất bại, phẫu thuật sẽ được tiến hành.
Ca phẫu thuật thường kéo dài khoảng 2 giờ dưới sự hỗ trợ của gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống. Bác sĩ sẽ rạch một đường mổ ở gối, tiếp cận khớp, cắt bỏ phần xương, sụn bị hư hại và căn chỉnh lại các dây chằng, mô liên kết xung quanh để đảm bảo trục chi thẳng khớp.
Khớp gối nhân tạo bao gồm phần kim loại ôm lấy đầu xương đùi, một khay kim loại gắn vào đầu xương chày và một tấm đệm nhựa y tế mật độ cao nằm ở giữa để đóng vai trò như lớp sụn mới. Một đĩa đệm nhựa nhỏ cũng có thể được gắn vào mặt sau xương bánh chè để khớp chuyển động mượt mà nhất.
Hồi phục và quay trở lại cuộc sống năng động
Sau khi phẫu thuật thành công, bệnh nhân thường lưu viện khoảng 5 ngày để theo dõi, sử dụng kháng sinh ngừa nhiễm trùng, thuốc kháng đông và bắt đầu tập vật lý trị liệu sớm. Việc tập luyện giúp khớp gối mới thích nghi và tránh đông cứng khớp.
Khi xuất viện, người bệnh cần dùng nạng hoặc khung tập đi trong khoảng 6 tuần, tiếp tục hỗ trợ bằng gậy từ 3 đến 6 tuần tiếp theo. Sau thời gian phục hồi hoàn toàn, bạn có thể thoải mái tham gia lại các hoạt động yêu thích như:
- Đi bộ nhẹ nhàng
- Khiêu vũ
- Chơi golf
- Bơi lội
- Đạp xe
Tuy nhiên, để bảo vệ tuổi thọ của khớp gối nhân tạo, cần tránh một số hoạt động mạnh như:
- Các môn thể thao có tác động mạnh và lặp đi lặp lại như chạy bộ nhanh, nhảy cao
- Khiêng vác vật nặng trên 18kg
- Các tư thế vặn xoắn gối đột ngột hoặc quỳ gối, bò trườn lâu
Tự tin vui sống không còn âu lo
Việc tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ là vô cùng quan trọng nhằm phát hiện sớm các biến chứng hiếm gặp như lỏng khớp, mài mòn hay nhiễm trùng. Nhìn chung, phẫu thuật thay khớp gối mang lại tỷ lệ thành công cực kỳ cao. Đa số bệnh nhân phục hồi hoàn hảo, không còn đau đớn và khớp nhân tạo có thể hoạt động bền bỉ trong nhiều năm. Đừng để những cơn đau khớp gối cản bước chân bạn, hãy chủ động tìm lại niềm vui cuộc sống trên chính đôi chân khỏe mạnh của mình.
