(ĐTĐ) – Tuy có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và quá trình điều trị vô cùng phức tạp, tình trạng vẹo cột sống ở trẻ em hiện nay vẫn chưa nhận được sự quan tâm đúng mực từ các bậc phụ huynh.
Vẹo cột sống được chia thành nhiều dạng lâm sàng khác nhau, trong đó vẹo cột sống tiên phát (hay còn gọi là vẹo cột sống vô căn – không rõ nguyên nhân) chiếm tới 80% số ca mắc. Đây là căn bệnh đặc biệt phổ biến ở đối tượng trẻ em, nhất là trong giai đoạn dậy thì khi khung xương đang phát triển nhanh chóng.
Những biến chứng nguy hiểm khó lường
Theo bác sĩ Đỗ Trọng Ánh, Giám đốc Trung tâm Chỉnh hình và Phục hồi chức năng trẻ tàn tật vận động TPHCM, có đến 24% bệnh nhân vẹo cột sống phải tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ do những cơn đau lưng kéo dài, và 16% trong số đó buộc phải nhập viện để điều trị. Đáng chú ý, 38% bệnh nhân khi tiến hành chụp X-quang đã xuất hiện các biến chứng xương khớp nghiêm trọng như thoái hóa cột sống kèm gai xương, hẹp khe liên đốt và tự hàn đốt sống. Tại Việt Nam, vẹo cột sống là căn bệnh học đường rất phổ biến ở lứa tuổi thiếu niên, gây ảnh hưởng nặng nề đến thẩm mỹ, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống hàng ngày của trẻ.
Kỹ thuật viên vật lý trị liệu đang hướng dẫn bài tập đu xà để điều trị vẹo cột sống cho trẻ
Một nghiên cứu dài hạn của các bác sĩ người Mỹ là Collis và Ponseti trên 195 bệnh nhân vẹo cột sống (theo dõi trung bình 24 năm) cho thấy những con số đáng báo động: 15% bệnh nhân thường xuyên bị hụt hơi dẫn đến hạn chế vận động; 2% gặp khó khăn về hô hấp khi đi bộ hoặc leo cầu thang; 13% bị hạn chế thể lực do kết hợp cả đau lưng lẫn khó thở; và 9% mắc các bệnh lý hô hấp như viêm phổi hay viêm phế quản. Vì vẹo cột sống tiên phát là bệnh chưa rõ nguyên nhân nên y học hiện nay vẫn chưa thể chủ động phòng ngừa.
Phẫu thuật vẹo cột sống: Chi phí đắt đỏ và nhiều rủi ro y khoa
Về phương án điều trị, các chuyên gia cột sống cho biết các biện pháp bảo tồn như mặc áo nẹp chỉnh hình hay tập vật lý trị liệu chỉ mang lại hiệu quả tối ưu khi trẻ đang trong độ tuổi phát triển xương. Một khi khung xương đã hoàn thiện và ngừng phát triển, phẫu thuật gần như là giải pháp duy nhất còn lại.
Vai trò quan trọng từ phía gia đìnhTheo bác sĩ Đỗ Trọng Ánh, bên cạnh vai trò tầm soát không thể thiếu của hệ thống y tế học đường, gia đình vẫn là chốt chặn quan trọng nhất để bảo vệ trẻ. Nếu phụ huynh nhận thấy con em mình có các thói quen ngồi lệch sang một bên, dáng đi không thẳng hoặc vai lệch khi đứng, cần đặc biệt lưu ý đến nguy cơ vẹo cột sống. Cha mẹ có thể chủ động kiểm tra bằng cách quan sát kỹ cột sống giữa lưng của trẻ khi cúi xuống hoặc dùng tay miết dọc sống lưng để cảm nhận các đốt sống có thẳng hàng hay không. Nếu phát hiện bất thường, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám ngay lập tức. |
Tuy nhiên, phẫu thuật chỉnh hình cột sống là một can thiệp ngoại khoa cực kỳ tốn kém, tiềm ẩn nhiều rủi ro và đòi hỏi người bệnh phải mang nẹp sắt trong cơ thể suốt đời. Do đó, việc phát hiện sớm để điều trị ngay khi bệnh mới khởi phát là mục tiêu hàng đầu nhằm giảm thiểu chi phí và đơn giản hóa phác đồ điều trị.
Nếu được phát hiện sớm, trẻ sẽ có nhiều cơ hội phục hồi bằng các phương pháp trị liệu bảo tồn tiết kiệm như tập vật lý trị liệu, đu xà, và các bài tập kéo giãn cơ lưng chuyên sâu. Thực tế đáng buồn là nhiều trường hợp trẻ bị vẹo cột sống nặng nhưng không được phát hiện kịp thời, đến khi thăm khám thì bắt buộc phải can thiệp phẫu thuật với chi phí lên đến hàng chục triệu đồng. Nhiều gia đình nghèo không thể gánh vác nổi chi phí này, đành ngậm ngùi để con mang tật nguyền suốt đời.
Bác sĩ Nguyễn Tài Dũng, Phó Phòng Học sinh – Sinh viên thuộc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết hiện nay tại TPHCM, chương trình phối hợp giữa Sở GD-ĐT và Sở Y tế đã được triển khai hơn 10 năm qua, giúp kiểm tra sức khỏe tổng quát định kỳ cho học sinh vào mỗi đầu năm học. Mỗi học sinh đều có một phiếu theo dõi sức khỏe để nhà trường kiểm soát tình hình bệnh tật, đặc biệt là bệnh vẹo cột sống học đường, từ đó kịp thời thông báo cho phụ huynh. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình chính là chìa khóa để bảo vệ tối đa sức khỏe xương khớp cho thế hệ trẻ.
Originally posted 2010-09-24 10:31:51.
