Đau Thần Kinh Tọa Là Gì? Cơn Đau Dễ Bị Nhầm Lẫn
Nhiều bệnh nhân khi gặp bác sĩ thường tự chẩn đoán mình bị “đau thần kinh tọa” ngay khi có triệu chứng đau lưng. Đặc biệt, sau khi nhận kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) với các thuật ngữ chuyên môn phức tạp, họ càng thêm hoang mang. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều trường hợp chỉ đơn thuần là đau thắt lưng do các bệnh lý thông thường khác.
Từ “tọa” trong Hán Việt có nghĩa là chỗ ngồi (vùng mông). Dây thần kinh tọa được cấu thành từ 5 rễ thần kinh chi phối vận động và cảm giác của chân, bao gồm các rễ thắt lưng 4 (L4), thắt lưng 5 (L5), và các rễ cùng S1, S2, S3. Cụ thể, chỉ có rễ S1 chi phối cảm giác đúng vùng tọa (ụ ngồi), lan xuống sau đùi, bắp chuối, gót chân và lòng bàn chân. Trong khi đó, rễ L5 thường gây đau ở mé ngoài đùi, mặt ngoài cẳng chân, lan xuống mắt cá ngoài và mu bàn chân. Do đó, nếu bạn chỉ bị đau thắt lưng đơn thuần mà không lan xuống chân thì đó không phải là đau thần kinh tọa.
“Thủ Phạm” Hàng Đầu: Thoát Vị Đĩa Đệm Thắt Lưng
Đau thần kinh tọa xuất phát từ nhiều nguyên nhân như hẹp ống sống, viêm rễ thần kinh do tiểu đường, nhiễm độc, lao cột sống hoặc khối u chèn ép. Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến nhất chiếm đa số trường hợp chính là thoát vị đĩa đệm thắt lưng.
Đĩa đệm nằm giữa các đốt sống đóng vai trò như bộ giảm chấn. Khi cột sống phải chịu lực quá tải đột ngột (như khiêng vác vật nặng sai tư thế) hoặc lực tác động lặp đi lặp lại kéo dài, vành thớ bao quanh đĩa đệm sẽ bị rách. Lúc này, nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài, chèn ép trực tiếp lên rễ thần kinh gây ra những cơn đau nhức nhối.
Khi Nào Cần Phẫu Thuật Điều Trị?
|
“Các phương pháp được quảng cáo là nội sơ thoát vị đĩa đệm có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu phẫu thuật viên thiếu kinh nghiệm hoặc trang thiết bị không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn.” |
Không phải mọi ca thoát vị đĩa đệm đều cần can thiệp dao kéo. Trên thực tế, phần lớn bệnh nhân có thể hồi phục hiệu quả nhờ phương pháp điều trị bảo tồn trong “thời gian vàng” – 4 tuần đầu tiên. Các phương pháp điều trị bảo tồn bao gồm:
- Nằm nghỉ ngơi trên đệm bằng phẳng, không bị lún võng để giảm áp lực lên đĩa đệm.
- Sử dụng thuốc giảm đau và kháng viêm theo chỉ định của bác sĩ (hạn chế lạm dụng corticosteroids).
- Tập các bài tập cơ bụng, cơ lưng và cẳng chân nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.
Chỉ những trường hợp có triệu chứng chuyển biến nặng như đau đớn dữ dội không đáp ứng thuốc, liệt vận động, bàn chân rủ (bàn chân rớt) hoặc rối loạn cơ vòng (liệt bàng quang) mới cần chỉ định phẫu thuật khẩn cấp.
Hiện nay, phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn (mini-open) với đường mổ nhỏ chỉ khoảng 30mm đang rất được ưa chuộng nhờ tính an toàn, hiệu quả cao và thời gian phục hồi nhanh. Bệnh nhân nên tỉnh táo trước các quảng cáo về sóng laser, sóng cao tần hay mổ nội soi tại các cơ sở kém uy tín để tránh tiền mất tật mang.
Giải Pháp Ngăn Ngừa Đau Thần Kinh Tọa Tái Phát
Quá trình phục hồi chức năng đóng vai trò quyết định đến sự thành công của việc điều trị. Bệnh nhân nên chủ động tập luyện làm khỏe cơ thành bụng và cơ thắt lưng. Cần cẩn trọng với các biện pháp nắn bẻ xương sống thô bạo vì có thể khiến tình trạng tổn thương thêm trầm trọng.
Sau khi bình phục, hãy duy trì lối sống lành mạnh bằng cách tham gia các môn thể thao vận động đối xứng nhẹ nhàng như bơi lội hoặc đi bộ để tăng cường độ dẻo dai cho cột sống.
Các Dấu Hiệu Nhận Biết Thoát Vị Đĩa ĐệmBệnh nhân thường bị đau thắt lưng lan xuống vùng mông, đùi và chân (thường là một bên chân). Cơn đau đi kèm cảm giác tê bì, châm chích khó chịu. Đau tăng khi ho, hắt hơi, rặn hoặc khi cúi người xuống. Khi nằm ngửa và nâng cao chân thẳng gối, cơn đau dọc theo rễ thần kinh sẽ xuất hiện rõ rệt. Nếu kéo dài không điều trị, vùng bắp chân hoặc đùi có thể bị teo cơ, gây khó khăn khi đi lại hoặc yếu liệt chân. |
Originally posted 2010-08-27 10:42:48.
