Cảnh Giác Với Hội Chứng Tim – Cổ Do Thoái Hóa Cột Sống Cổ Gây Ra
Ở giai đoạn muộn, bệnh lý thoái hóa cột sống cổ không đơn thuần chỉ gây đau mỏi vai gáy mà còn có khả năng gây tổn thương nghiêm trọng đến các nội tạng quan trọng, trong đó có tim. Những triệu chứng này rất dễ gây nhầm lẫn và thường bị bỏ sót trong quá trình chẩn đoán lâm sàng. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của y học hiện đại với các thiết bị như chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI), người bệnh hiện nay đã có cơ hội được phát hiện sớm và điều trị đúng căn nguyên.
Hội chứng cổ – tim: Cơn đau thắt ngực có nguồn gốc từ cột sống
Hội chứng cổ – tim (hay còn gọi là hội chứng cổ – ngực, cơn đau thắt tim do cổ) là tình trạng đau âm ỉ hoặc dữ dội ở vùng tim xuất phát từ bệnh lý cột sống cổ. Y văn thế giới từ lâu đã ghi nhận mối liên hệ mật thiết giữa các rối loạn tim mạch với tình trạng sụn chêm thoái hóa ở cổ. Khi cột sống cổ bị thoái hóa, các hạch giao cảm cổ bị biến đổi cấu trúc, từ đó tác động tiêu cực đến hệ thống thần kinh chi phối tim thông qua dây thần kinh tim. Bên cạnh đó, các dây thần kinh sọ não quan trọng như dây phế vị (dây X) và dây thiệt – hầu cũng bị ảnh hưởng do đi qua hệ thống đám rối thần kinh tim nông và sâu.
Đau giữa hai vai là dấu hiệu đặc trưng của hội chứng tim – cổ.
Khi mắc hội chứng tim – cổ, bệnh nhân thường trải qua cảm giác đau thắt như bị đè nén hoặc khoan sâu ở toàn bộ vùng tim hoặc phía sau xương ức. Cơn đau này có thể kéo dài liên tục từ 60 đến 90 phút. Một số người bệnh bắt đầu bằng cơn đau vùng tim trực tiếp, trong khi số khác lại xuất hiện các cơn co giật báo trước bằng tình trạng đau nhức vùng vai, đặc biệt là khu vực giữa hai xương bả vai. Triệu chứng đau này sẽ tăng lên rõ rệt khi người bệnh cử động đầu, ho hoặc nâng cánh tay lên. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu đi kèm như đánh trống ngực, nhịp tim nhanh và ngoại tâm thu, dù kết quả điện tâm đồ (ECG) không ghi nhận dấu hiệu thiếu máu cơ tim đặc hiệu. Kết quả chụp X-quang cột sống cổ trong các trường hợp này đều cho thấy rõ tình trạng thoái hóa.
Cách phân biệt hội chứng cổ – tim và cơn co thắt ngực thực thể
Việc phân biệt rõ ràng giữa hai hội chứng này vô cùng quan trọng để có hướng xử lý y khoa chính xác:
- Hội chứng cổ – tim: Đau khu trú ở vùng trên vai và giữa hai xương bả vai, sau đó lan sang vùng tim với thời gian kéo dài lên tới 2 giờ mỗi cơn. Đau tăng khi ho hoặc cử động tay, nhưng không bị ảnh hưởng khi đi bộ lâu. Người bệnh hiếm khi có cảm giác lo âu hay sợ chết. Các chỉ số về điện tim, thân nhiệt và bạch cầu hoàn toàn bình thường. Bệnh không đáp ứng với thuốc giãn mạch nitroglycérine nhưng lại cải thiện rõ rệt khi áp dụng phác đồ điều trị hội chứng cổ đầu.
- Cơn co thắt ngực (Bệnh lý mạch vành): Cơn đau thắt xảy ra ở ngay vùng xương ức, lan dần sang tay trái và xương bả vai trái trong khoảng 5 – 30 phút. Đau không tăng khi ho hay cử động tay nhưng sẽ tăng mạnh khi người bệnh gắng sức đi bộ lâu. Người bệnh thường rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ chết. Các xét nghiệm điện tâm đồ, bạch cầu và thân nhiệt có sự biến đổi rõ rệt. Cơn đau giảm nhanh chóng khi điều trị bằng nitroglycérine và hoàn toàn không đáp ứng với phác đồ điều trị cột sống cổ.
Thoái hóa cột sống cổ gây hội chứng tim – cổ.
Trên thực tế lâm sàng, các tuyến y tế cơ sở rất dễ nhầm lẫn giữa hai bệnh lý này. Do đó, nguyên tắc an toàn hàng đầu là phải ưu tiên loại trừ mối đe dọa nhồi máu cơ tim cấp để xử trí cấp cứu kịp thời. Sau khi xác định không có tổn thương tim thực thể, bác sĩ mới tiến hành chẩn đoán loại trừ, đánh giá mức độ thoái hóa cột sống cổ để đưa ra phương án điều trị và dự phòng tái phát tối ưu.
Các biến chứng liên quan khác từ cột sống cổ
Hội chứng tủy sống – cổ
Đây là một biến chứng cực kỳ nguy hiểm do thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ gây ra. Khi các khối lồi, gai xương phát triển chèn ép trực tiếp vào tủy sống, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng ở hai chi dưới như tăng phản xạ gân xương, liệt cứng, rối loạn cảm giác và mất điều hòa vận động, khiến dáng đi run rẩy, không vững. Bệnh tiến triển âm thầm nên thường bị phát hiện muộn. Phương pháp chẩn đoán xác định tốt nhất là chụp cộng hưởng từ (MRI). Đối với hội chứng này, chỉ định phẫu thuật giải ép sớm là giải pháp duy nhất mang lại hiệu quả phục hồi tốt.
Hội chứng cổ – túi mật
Tương tự như hội chứng tim – cổ, những rối loạn chức năng ở túi mật cũng có thể khởi phát từ sự thoái hóa cột sống cổ. Cơ chế gây bệnh được giải thích là do các phản xạ thần kinh và sự rối loạn hệ thần kinh thực vật tại khu vực cổ tác động gián tiếp lên hệ thống tiêu hóa và túi mật.
Originally posted 2010-09-21 11:47:36.
