Thoái hóa xương sụn tuổi thiếu niên

Thoái hóa xương sụn tuổi thiếu niên (Juvenile Osteochondrosis) là một nhóm bệnh lý xương khớp thường gặp ở trẻ em đang trong giai đoạn phát triển thể chất mạnh mẽ. Mặc dù nguyên nhân chính xác chưa được xác định rõ ràng, các chuyên gia cho rằng những vi chấn thương lặp đi lặp lại hàng ngày có thể là tác nhân khởi phát. Điều này làm suy giảm hoặc gián đoạn nguồn máu nuôi dưỡng đến vị trí trung tâm cốt hóa ở đầu xương, dẫn đến hoại tử vô mạch tại chỗ, mọc xương tân tạo và khiến xương phát triển không bình thường.

 

Các dạng thoái hóa xương sụn thường gặp ở tuổi thiếu niên

Do cơ thể trẻ em đang lớn có rất nhiều xương với nhiều điểm cốt hóa khác nhau, bệnh có thể biểu hiện ở nhiều vị trí cùng các tên gọi riêng biệt. Nhóm có tổn thương khu trú ở cột sống được gọi là bệnh gù đau thiếu niên (bệnh Scheuermann). Nhóm có tổn thương ở khớp háng gây biến dạng đầu xương đùi gọi là bệnh dẹt chỏm xương đùi (bệnh Legg-Perthes-Calve). Ngoài ra còn có các thể nhẹ khác như bệnh Sever hoặc bệnh Freiberg với đặc điểm tự khỏi, không gây đau kéo dài hay biến dạng xương. Ngược lại, bệnh Legg-Perthes-Calve tiến triển phức tạp, gây đau đớn dữ dội và dễ để lại di chứng nặng nề, đôi khi đòi hỏi phải phẫu thuật thay chỏm xương đùi khi trưởng thành.

Thông tin chi tiết về các thể bệnh phổ biến

1. Thoái hóa xương sụn cột sống (Bệnh Scheuermann)

Đây là bệnh lý gây biến dạng cột sống ngực hoặc thắt lưng phổ biến ở trẻ em. Triệu chứng lâm sàng điển hình bao gồm các cơn đau âm ỉ tại vùng tổn thương, có cảm giác nặng nề, đau tăng lên khi vận động thể lực và giảm rõ rệt khi nghỉ ngơi. Khi thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện tình trạng gù lưng, vẹo cột sống, hạn chế vận động và co cứng các cơ cạnh cột sống. Các triệu chứng chèn ép thần kinh rất hiếm khi xuất hiện.

Hình ảnh X-quang điển hình cho thấy tư thế gù cột sống rõ rệt trên phim chụp nghiêng, thân đốt sống hình chêm, khe khớp hẹp và có thể xuất hiện hạt Schmorl (thoát vị nội khớp). Tiêu chuẩn chẩn đoán xác định bệnh Scheuermann bao gồm góc gù trên 40 độ kèm góc xẹp hình chêm trên 5 độ của ít nhất 3 thân đốt sống liên tiếp. Phương pháp điều trị chủ yếu là bảo tồn nội khoa: tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng, sử dụng thuốc giảm đau khi cần, mặc áo nẹp chỉnh hình và hạn chế mang vác nặng. Phẫu thuật chỉ được chỉ định khi tình trạng gù quá nặng gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng hoặc đau đớn kéo dài không đáp ứng điều trị nội khoa.