Nhóm cơ Suboccipitals (cơ dưới chẩm) gồm tám cơ nhỏ nằm sâu ở đáy hộp sọ. Đây là nhóm cơ sâu nhất vùng cổ vai gáy, chịu trách nhiệm cho các chuyển động tinh tế của đầu như xoay, lắc lư và nghiêng. Đặc biệt, chúng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định vị trí đầu, liên kết chặt chẽ với hoạt động của mắt và hệ thống tiền đình.
Cách đơn giản để nhận biết nhóm cơ Suboccipitals
Hãy thử một thí nghiệm nhỏ: đặt hai ngón tay cái của bạn ngay dưới đáy hộp sọ (vùng các đốt sống cổ C1, C2, C3), các ngón còn lại ôm nhẹ lấy đầu. Bây giờ, hãy di chuyển con ngươi mắt lên xuống, sang trái rồi sang phải. Bạn có cảm nhận được sự chuyển động nhẹ nhàng ngay dưới ngón tay cái của mình không? Đó chính là sự hoạt động của nhóm cơ Suboccipitals !
Tại sao nhóm cơ Suboccipitals lại gây đau đầu và căng thẳng?
Hầu hết chúng ta đều cảm nhận được sự chuyển động ở vùng đáy sọ khi di chuyển mắt. Lý do là các cơ dưới chẩm này phải co bóp nhịp nhàng để phản hồi lại từng chuyển động của nhãn cầu.
Đôi mắt kết hợp với tai trong đóng vai trò sống còn trong việc duy trì sự cân bằng của cơ thể. Hiện tượng này được gọi là phản xạ tiền đình mắt (VOR). Cơ chế này kích hoạt hệ thống tiền đình ở tai trong, từ đó điều khiển chuyển động của mắt tương thích với vị trí của đầu.
Một ví dụ thực tế: Khi bạn giữ một chiếc gương ngang đầu và cúi nhìn xuống, rồi từ từ ngẩng đầu lên nhìn vào gương, bạn sẽ thấy con ngươi di chuyển xuống dưới. Ngược lại, nếu bạn cúi đầu về vị trí cũ trong khi vẫn nhìn vào gương, con ngươi sẽ di chuyển lên trên. Phản xạ tự nhiên này giúp ổn định hình ảnh trên võng mạc mỗi khi đầu xoay theo bất kỳ hướng nào.
Nếu không có phản xạ VOR, mỗi khi bạn cử động đầu, mọi hình ảnh xung quanh sẽ bị nhòe mờ. Vì đầu chúng ta luôn có những chuyển động vi mô liên tục, phản xạ này là bắt buộc để chúng ta nhìn rõ mọi vật và đọc được sách báo một cách bình thường.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa tai trong, mắt và nhóm cơ dưới chẩm giúp giữ cho đầu luôn thăng bằng và hình ảnh thu nhận được luôn sắc nét.
Đây cũng chính là nguyên nhân vì sao bạn dễ bị đau đầu, chóng mặt khi đọc sách hoặc dùng điện thoại trên xe ô tô. Sự rung lắc liên tục của phương tiện buộc mắt và nhóm cơ Suboccipitals phải làm việc quá tải nhằm ổn định tầm nhìn, dẫn đến tình trạng căng thẳng tột độ.
Tác động tiêu cực khi làm việc liên tục với máy tính
Đối với những người thường xuyên làm việc với máy tính, tình trạng đau đầu căng thẳng càng trở nên tồi tệ hơn do các yếu tố sau:
- Sự tập trung cao độ kéo dài: Hình ảnh trên màn hình được cấu tạo từ hàng triệu pixel. Độ phân giải càng thấp càng đòi hỏi mắt phải điều tiết liên tục để xử lý chi tiết.
- Chuyển động lặp đi lặp lại: Khi đọc văn bản trên màn hình, mắt phải di chuyển liên tục từ trái sang phải theo một quỹ đạo lặp lại, khiến các cơ mắt và cơ cổ nhanh chóng bị mỏi.
- Ánh sáng chói và độ tương phản: Cường độ ánh sáng mạnh cùng sự phản chiếu từ màn hình gương gây áp lực lớn lên thị giác.
Chữ viết càng nhỏ, áp lực lên mắt và nhóm cơ Suboccipitals càng lớn. Việc lạm dụng thiết bị điện tử trong môi trường không ổn định như khi đi xe, đi bộ càng khiến hệ thống này rơi vào trạng thái quá tải.
Để bảo vệ sức khỏe, hãy chủ động điều chỉnh tư thế làm việc, hạn chế sử dụng điện thoại khi di chuyển và rèn luyện các thói quen sinh hoạt khoa học. Việc giảm tải áp lực cho đôi mắt chính là chìa khóa giúp giải phóng nhóm cơ Suboccipitals, đẩy lùi những cơn đau đầu mệt mỏi.
