Tại sao khớp gối dễ bị tổn thương?
Đầu gối là một trong những bộ phận dễ bị chấn thương nhất trên cơ thể do phải liên tục chống đỡ toàn bộ trọng lượng trong mọi hoạt động hằng ngày. Với cơ chế vận động chủ yếu là gập và duỗi, khớp gối rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương khi gặp phải các tác động lực mạnh từ phía trước, hai bên hoặc do các động tác xoắn vặn đột ngột.
Bảo vệ khớp gối
Các tổn thương khớp gối thường gặp nhất
Dưới đây là những tình trạng tổn thương khớp gối phổ biến mà bạn cần đặc biệt lưu ý:
- Đau đầu gối: Cơn đau nhức dữ dội xuất hiện ngay sau khi chấn thương, đôi khi khiến người bệnh đau điếng người. Để nhanh chóng phục hồi, bạn cần được thăm khám, kết hợp xoa dầu hoặc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
- Lỏng khớp gối: Đây là hệ quả điển hình khi dây chằng chéo trước bị tổn thương do chơi thể thao. Ban đầu, nhờ có cơ đùi hỗ trợ, bạn có thể chưa cảm nhận rõ. Tuy nhiên, khi cơ đùi bị teo dần do thiếu vận động, khớp gối sẽ lỏng lẻo rõ rệt. Người bệnh sẽ thấy chân yếu, khó đứng trụ, dễ trẹo gối khi đi trên đường gồ ghề hoặc lúc lên xuống cầu thang.
- Trật khớp gối: Xảy ra dưới tác động của lực chấn thương cực mạnh. Biểu hiện là đau đớn dữ dội, mất khả năng vận động và khớp gối bị biến dạng nghiêm trọng. Trật khớp thường đi kèm với gãy xương, vỡ sụn, rách bao hoạt dịch hoặc đứt dây chằng. Tình trạng này đòi hỏi phải được điều trị khẩn cấp tại bệnh viện bằng phương pháp nắn chỉnh hoặc phẫu thuật.
- Viêm khớp gối: Có thể xuất phát từ chấn thương, nhiễm khuẩn, hoặc do các bệnh tự miễn. Khớp gối khi bị viêm sẽ có triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau và hạn chế vận động rõ rệt.
- Thoái hóa khớp gối: Đây là quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Sụn khớp gối ở người cao tuổi mất dần độ trơn nhẵn, trở nên sần sùi, khô ráp và nứt nẻ. Ba dấu hiệu nhận biết điển hình của thoái hóa khớp gối là sưng đau khớp và khó khăn khi cử động. Việc điều trị cần kết hợp thuốc giảm đau, chống viêm, bổ sung chất nhầy và các dưỡng chất nuôi dưỡng sụn khớp như glucosamine.
Tổn thương khớp gối trên phim Xquang.
Bí quyết chăm sóc và bảo vệ khớp gối luôn khỏe mạnh
Để duy trì một khớp gối khỏe mạnh và dẻo dai, việc chăm sóc đúng cách mỗi ngày là vô cùng quan trọng. Hãy áp dụng ngay những bí quyết đơn giản nhưng hiệu quả sau đây:
Giữ ấm cho đầu gối: Do vùng đầu gối chỉ có một lớp da mỏng bao bọc, thiếu bắp cơ và mỡ bảo vệ nên rất dễ bị lạnh vào mùa đông. Bạn nên chú ý mặc quần dài chất liệu cotton dày dặn hoặc thun ấm, kết hợp đi tất để giữ nhiệt tốt cho khớp.
Thường xuyên luyện tập nhẹ nhàng: Để ngăn ngừa xơ cứng khớp, bạn hãy tập các động tác đứng lên ngồi xuống hoặc xoay tròn khớp gối nhẹ nhàng. Thói quen này giúp kích thích tuần hoàn máu và tăng tiết dịch khớp bôi trơn. Trước khi ngủ, bạn cũng có thể thực hiện bài tập gập duỗi gối bằng cách đặt một chiếc gối mỏng dưới khoeo chân và tập nâng hạ chân nhẹ nhàng từ 15 – 20 lần.
Khởi động kỹ trước khi vận động: Trước khi tập thể thao, hãy dành thời gian khởi động kỹ toàn thân và khớp gối. Tuyệt đối tránh các động tác đá chân cao đột ngột. Hãy sử dụng băng thun bó gối để tăng sự bảo vệ khi tham gia các bộ môn có cường độ vận động mạnh.
Tránh các tư thế gây hại cho khớp: Bạn nên hạn chế tối đa việc ngồi xổm, quỳ gối hoặc gác chéo chân vì những tư thế này tạo áp lực cực lớn lên sụn bánh chè, đẩy nhanh quá trình thoái hóa. Tránh bê vác vật nặng quá sức hoặc đứng quá lâu trong một tư thế.
Lựa chọn giày dép phù hợp và kiểm soát cân nặng: Hãy ưu tiên chọn giày dép có đế rộng, độ cao vừa phải (dưới 3cm) để giảm áp lực lên đầu gối. Bên cạnh đó, việc duy trì cân nặng hợp lý là vô cùng quan trọng, bởi mỗi kg cân nặng dư thừa sẽ làm tăng áp lực lên khớp gối gấp 5 lần khi di chuyển.
Cấu tạo cơ bản của khớp gối
Khớp gối được tạo thành từ sự liên kết phức tạp giữa xương đùi, xương chày và xương bánh chè. Để khớp hoạt động êm ái, sụn chêm đóng vai trò như một bộ phận giảm sốc cực kỳ quan trọng giữa mặt khớp xương đùi và xương chày. Ngoài ra, hệ thống dây chằng chéo trước, chéo sau cùng các dây chằng bên giúp giữ cho khớp gối luôn vững vàng, tránh bị lệch hoặc trượt trong mọi chuyển động di chuyển.
Originally posted 2010-08-24 08:09:50.
