Phương pháp đột phá giúp phát hiện sớm bệnh Alzheimer hiệu quả
Alzheimer là một căn bệnh đáng sợ của tuổi già, tước đi trí nhớ và khả năng tự lập của người bệnh, tạo nên gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển vượt bậc của y học hiện đại đã mở ra hy vọng mới trong việc phát hiện sớm bệnh Alzheimer ngay từ khi chưa xuất hiện bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào.
Gần đây, các nhà khoa học liên ngành tại Đại học Northwestern (Mỹ) đã nghiên cứu thành công phương pháp Nano-MRI không xâm lấn. Công nghệ tiên tiến này khi kết hợp với các phương pháp truyền thống sẽ giúp chẩn đoán sớm và nâng cao đáng kể hiệu quả điều trị bệnh.
Tại Mỹ, chi phí chăm sóc cho bệnh nhân Alzheimer vào năm 2014 là 200 tỷ USD và dự kiến sẽ tăng vọt lên 1.100 tỷ USD vào năm 2050. Trở ngại lớn nhất hiện nay là bệnh thường được phát hiện quá muộn, trong khi các loại thuốc hiện có như tacrin, donepezil, hay rivastigmin chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm triệu chứng và chỉ đạt hiệu quả tối ưu ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc phát hiện sớm là vô cùng cấp bách để cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân.
Ứng dụng công nghệ Nano-MRI trong việc phát hiện Oligomer beta amyloid
Nhóm nghiên cứu dẫn dắt bởi nhà thần kinh học William L. Klein cùng kỹ sư Vinayat P. David đã phát triển thiết bị chụp cộng hưởng từ nano (Nano-MRI). Thiết bị này có khả năng nhận diện Oligomer beta amyloid và các mảng beta amyloid đặc trưng của bệnh Alzheimer thông qua mã hóa màu sắc: kháng thể chống Oligomer beta amyloid (ký hiệu 586-NU) được mã hóa màu đỏ, các mảng beta amyloid (ký hiệu Th-S) mã hóa màu xanh, và màu vàng xuất hiện khi hai yếu tố này chồng lên nhau.
Oligomer beta amyloid (được phát hiện lần đầu năm 1998) được coi là tác nhân hàng đầu gây ra Alzheimer. Khi có sự tấn công của các độc tố, cấu trúc này biến đổi bất thường và tích tụ thành mảng beta amyloid dày đặc, làm cản trở dẫn truyền thần kinh và gây sa sút trí tuệ. Đáng chú ý, Oligomer beta amyloid xuất hiện trước các mảng bám hàng chục năm. Nhờ Nano-MRI, bác sĩ có thể chẩn đoán nguy cơ mắc bệnh từ rất sớm, đồng thời định lượng nồng độ của chúng trong máu để đánh giá hiệu quả của các loại thuốc điều trị và dự phòng.
Phương pháp xét nghiệm máu tìm 10 chất béo chỉ điểm Alzheimer
Bên cạnh Nano-MRI, một nghiên cứu đột phá khác từ Đại học Georgetown (Mỹ) tiến hành trên 525 người trên 70 tuổi cũng mang lại kết quả khả quan. Bằng cách phân tích mẫu máu, các nhà khoa học đã phát hiện sự khác biệt rõ rệt về nồng độ của 10 loại chất béo giữa nhóm người bị Alzheimer (hoặc suy giảm nhận thức nhẹ) và nhóm người có trí tuệ minh mẫn.
Sự biến đổi này được cho là do những tổn thương sớm trong não bộ tác động trực tiếp đến nồng độ chất béo trong máu. Việc định lượng 10 chất béo này cho phép chẩn đoán chính xác khả năng phát triển bệnh Alzheimer trong những năm tiếp theo, ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện bất cứ triệu chứng mất trí nhớ nào.
