Theo báo cáo ca lâm sàng được công bố trên tạp chí Nhi khoa JAMA (đăng tải bởi American Academy of Ophthalmology), một bệnh nhi nam 11 tuổi đã bị suy giảm thị lực nghiêm trọng do áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan. Rất may mắn, sau 6 tuần điều trị tích cực bằng cách bổ sung Vitamin A, thị lực của bé đã được cải thiện một phần.
Trường hợp này là hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ về những nhận thức sai lầm trong dinh dưỡng ảnh hưởng đến thị lực của trẻ. Nguy cơ này không chỉ hiện hữu ở các quốc gia nghèo đói mà ngay cả ở những nước phát triển, nơi nguồn thực phẩm vô cùng dồi dào.
Mù lòa vì chế độ ăn kiêng khắt khe để trị chàm
Gia đình bệnh nhi cho biết, để phòng tránh nguy cơ dị ứng đường tiêu hóa có thể gây bùng phát bệnh chàm, cậu bé chỉ được cho ăn đúng 6 loại thực phẩm trong suốt một thời gian dài, bao gồm: khoai tây, thịt lợn, thịt cừu, dưa chuột và một loại thực phẩm dinh dưỡng đóng gói. Sau 8 tháng duy trì chế độ ăn cực đoan này, mắt bé bắt đầu có dấu hiệu sợ ánh sáng (chói mắt), quáng gà, và thị lực sụt giảm nghiêm trọng đến mức chỉ còn nhìn thấy bóng bàn tay ở khoảng cách vỏn vẹn 0,3 mét.
Chẩn đoán và phác đồ điều trị thiếu Vitamin A
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ phát hiện đồng tử của bệnh nhi vẫn bình thường nhưng phản xạ ánh sáng rất chậm. Đi kèm với đó là các biểu hiện điển hình của tình trạng khô mắt do thiếu hụt vitamin A và tổn thương nhẹ ở đầu dây thần kinh thị giác.
Kết quả xét nghiệm máu cho thấy nồng độ vitamin A trong máu của bé giảm xuống mức báo động, chỉ còn 14,33 µg/dl (trong khi ngưỡng bình thường phải đạt từ 20,06 µg/dl trở lên). Ngay lập tức, phác đồ điều trị tấn công bằng vitamin A liều cao đã được áp dụng: sử dụng 200.000 IU/lần, 2 lần/ngày và liên tục trong 2 tuần.
Kết quả hồi phục sau điều trị
Sau 6 tuần tích cực điều trị, kết mạc của bệnh nhi đã dần hồng hào và phục hồi độ bóng tự nhiên. Thị lực có bước cải thiện đáng kể, nâng lên mức 20/800. Mặc dù ở mức này trẻ vẫn được phân loại là khiếm thị, nhưng đây là một tiến triển cực kỳ khả quan so với tình trạng ban đầu.
Cảnh báo về tình trạng thiếu Vitamin A ở trẻ em
Thiếu vitamin A hiện là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa có thể phòng ngừa được ở trẻ em trên toàn cầu. Theo thống kê, khoảng 1/3 số trẻ em trên thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt vi chất quan trọng này. Vitamin A có nhiều trong các thực phẩm quen thuộc như cà rốt, cá, gan, bơ và các loại rau lá xanh đậm. Phần lớn trẻ bị ảnh hưởng sống ở các vùng cận sa mạc Sahara (Châu Phi) và Nam Á do nguồn cung thực phẩm hạn chế.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khuyến cáo rằng trẻ em sống tại các quốc gia phát triển vẫn có nguy cơ cao bị thiếu vitamin A. Những đối tượng cần lưu ý đặc biệt bao gồm trẻ bị dị ứng đường tiêu hóa nặng, trẻ có khứu giác quá nhạy cảm hoặc mắc các hội chứng kém hấp thu dinh dưỡng. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý cắt giảm quá mức các nhóm chất trong khẩu phần ăn của trẻ mà không có sự tư vấn từ chuyên gia dinh dưỡng.
