Cảnh báo từ chuyên gia: Nhận biết sớm dấu hiệu trầm cảm để điều trị kịp thời
Trầm cảm là một căn bệnh tâm lý cực kỳ nguy hiểm nhưng thường bị xem nhẹ trong đời sống hàng ngày. Ước tính mỗi năm có khoảng 40.000 người tự tử do trầm cảm. Hãy đặc biệt lưu ý nếu bản thân hoặc những người xung quanh xuất hiện các dấu hiệu rối loạn cảm xúc dưới đây để kịp thời thăm khám và tiếp nhận sự hỗ trợ chuyên khoa từ bác sĩ tâm thần.
Thực trạng đáng báo động về việc phát hiện muộn bệnh trầm cảm
TS.BS Nguyễn Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, mặc dù tỉ lệ người mắc rối loạn lo âu và trầm cảm đang ngày một gia tăng ở mọi lứa tuổi, song chỉ có vỏn vẹn 18% bệnh nhân tìm đến đúng chuyên khoa tâm thần trước 6 tháng (trong đó chỉ có khoảng 5% nhận được sự điều trị thỏa đáng). Số còn lại thường trì hoãn hoặc thăm khám sai chuyên khoa, dẫn đến tình trạng bệnh chuyển biến nặng nề trước khi được chữa trị đúng cách.
TS.BS Nguyễn Văn Dũng cảnh báo về thực trạng chậm trễ trong phát hiện và điều trị trầm cảm.
Trầm cảm vốn là căn bệnh có thể điều trị hiệu quả bằng những liệu pháp rất nhẹ nhàng nếu phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, sự kỳ thị của xã hội và rào cản tâm lý khiến nhiều gia đình trốn tránh thực tế. Thay vì tìm đến y học hiện đại, họ lại lựa chọn cúng bái, uống thuốc nam không rõ nguồn gốc hoặc tự mua thuốc tây tự điều trị. Điều này không chỉ không đem lại kết quả chữa trị mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.
Một bộ phận lớn người bệnh khi mất ngủ lại chọn khám thần kinh, khi hồi hộp khó thở lại tìm đến tim mạch, hoặc khám tiêu hóa khi có các rối loạn tiêu hóa liên đới mà bỏ qua sự hỗ trợ chuyên sâu từ các bác sĩ tâm thần.
Bác sĩ tiến hành thăm khám và tư vấn tâm lý cho bệnh nhân tại Viện Sức khỏe Tâm thần.
Nhận diện các dấu hiệu trầm cảm theo từng nhóm tuổi
Triệu chứng trầm cảm không chỉ giới hạn ở cảm xúc u uất mà còn biểu hiện qua các rối loạn thể chất và sinh học như rối loạn giấc ngủ, vã mồ hôi, run chân tay hoặc ngại giao tiếp xã hội. Ở mỗi lứa tuổi, bệnh lý lại bộc lộ qua những dấu hiệu khác nhau:
- Lứa tuổi vị thành niên và thanh niên: Trẻ thường có biểu hiện tự cô lập, xa lánh gia đình và bạn bè, từ bỏ các sở thích cá nhân, mất ngủ, lo âu tăng dần, sa sút học tập và chán nản trong công việc. Cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm để đưa con đi khám kịp thời.
Cần chú ý nhận diện sớm các rối loạn cảm xúc ở người trẻ để can thiệp kịp thời.
- Phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh: Trầm cảm ở giai đoạn này thường ẩn giấu dưới các triệu chứng thể chất như đau nhức cơ thể, hồi hộp, trống ngực, vã mồ hôi hoặc lo âu kéo dài thay vì khí sắc trầm buồn đơn thuần.
- Người già và người nghỉ hưu: Người cao tuổi dễ gặp phải các sang chấn tâm lý do cảm giác cô đơn, bị bỏ rơi. Họ thường mất ngủ, chán ăn, thu mình, dễ cáu gắt và thay đổi cảm xúc thất thường. Trong nhiều trường hợp, sự thiếu quan tâm của gia đình có thể khiến bệnh nhân rơi vào trạng thái kích động hoặc nảy sinh ý nghĩ tự sát.
Chung tay đồng hành cùng người bệnh trầm cảm
Rối loạn trầm cảm hoàn toàn có thể khắc phục được nếu có sự chung tay của gia đình, cộng đồng cùng sự hợp tác điều trị từ chính người bệnh. Việc chủ động trò chuyện và chia sẻ khi có bất kỳ dấu hiệu lo âu nào sẽ giúp người bệnh giải tỏa áp lực tinh thần, sớm tiếp cận với các phương pháp y khoa hiện đại để nhanh chóng tái hòa nhập cuộc sống.
Một số thông tin chăm sóc sức khỏe hữu ích khác:
