Hãy một lần đặt chân đến các phòng hồi sức, phòng cấp cứu hay những phòng mổ của hàng trăm bệnh viện trên cả nước để chứng kiến hàng chục nghìn ca bệnh hiểm nghèo được cứu sống mỗi ngày. Hãy nhìn vào hàng trăm nghìn người bệnh được chẩn đoán, điều trị dứt điểm và khỏe mạnh trở về với gia đình, tiếp tục cống hiến cho xã hội. Để có được điều đó, hàng trăm nghìn nhân viên y tế đã phải trải qua những đêm trực không ngủ, những ngày cuối tuần không nghỉ từ năm này qua năm khác…
Thực tế hiện nay, chi phí đầu tư cho hệ thống y tế tại Việt Nam vẫn còn quá thấp, thậm chí kém hàng chục đến hàng trăm lần so với các quốc gia phát triển. Hệ quả kéo theo là tình trạng quá tải bệnh viện, cơ sở vật chất, trang thiết bị và thuốc men thiếu thốn, đồng thời khó thu hút cũng như đào tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này trực tiếp làm giảm hiệu quả quản lý và vận hành của toàn hệ thống. Trong khi đó, do công tác giáo dục sức khỏe cộng đồng còn hạn chế, nhiều người dân vẫn thiếu kiến thức tự bảo vệ bản thân. Việc thiếu kinh phí cho y tế dự phòng khiến hệ thống phòng bệnh trở nên yếu kém, dẫn đến việc người bệnh chỉ tìm đến bệnh viện khi tình trạng đã trở nặng, gây tốn kém cho cả gia đình lẫn xã hội.
Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo y khoa cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi kinh phí thấp, thiếu thốn đội ngũ giảng viên giỏi và phương tiện thực hành. Thu nhập của nhân viên y tế chưa tương xứng với cường độ lao động cực kỳ áp lực. Những yếu tố này góp phần làm giảm chất lượng dịch vụ, gia tăng tỷ lệ sai sót và biến chứng y khoa. Cùng với sự xuống cấp đạo đức và các hiện tượng tiêu cực xuất hiện trong xã hội, ngành y cũng không tránh khỏi những vết gợn buồn.
Tuy nhiên, đây hoàn toàn không phải là “đặc sản” riêng của ngành y.
Những khó khăn trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan, phản ánh các vấn đề nội tại của ngành y tế trong bối cảnh một xã hội đang phát triển đầy biến động. Trong vòng xoáy đó, nhân viên y tế có lẽ là những “nạn nhân” chịu ảnh hưởng trực tiếp hơn là những người tạo ra các bất cập này.
Hình ảnh nhân viên y tế tận tụy chăm sóc bệnh nhân đang điều trị tại BV Đại học Y Hà Nội. Ảnh: Tuấn Anh.
Vượt lên trên những khó khăn chồng chất, chúng ta vẫn phải ghi nhận sự bứt phá vượt bậc của nền y học nước nhà với nhiều kỹ thuật chuyên sâu tiệm cận trình độ thế giới. Tại các phòng bệnh, phòng mổ và phòng cấp cứu, hàng ngàn sinh mạng vẫn được tái sinh mỗi ngày nhờ sự tận tụy của y bác sĩ. Những hy sinh thầm lặng của họ là minh chứng rõ nét cho thấy xã hội vẫn đầy ắp những điều tốt đẹp, và những con người yêu nghề, hết lòng vì người bệnh vẫn đang ngày đêm nỗ lực vượt qua nghịch cảnh.
Thật đáng suy ngẫm khi dư luận đôi lúc quá khắt khe, săm soi và thổi phồng những góc khuất tiêu cực vốn dĩ ngành nghề nào cũng có. Tại sao lại dễ dàng buông lời chỉ trích, “phán xét” nhân viên y tế ngay khi xảy ra các sự cố ngoài ý muốn, trong khi y khoa vốn là ngành khoa học có nhiều rủi ro không thể tránh khỏi tuyệt đối, ngay cả ở các nước phát triển nhất? Những phản ứng tiêu cực, ồn ào ấy liệu có giúp cải thiện được một hệ thống y tế còn nhiều thiếu thốn, hay chỉ làm trầm trọng thêm những bất cập vĩ mô chưa có lời giải?
Tại sao chúng ta lại vô tình phá hủy mối quan hệ tốt đẹp, thiêng liêng giữa thầy thuốc và người bệnh? Người bệnh làm sao có thể an tâm điều trị nếu đánh mất niềm tin vào bác sĩ? Và người thầy thuốc làm sao có thể toàn tâm toàn ý nghiên cứu, chữa bệnh cứu người khi luôn phải sống trong tâm trạng hoang mang, lo sợ bị chỉ trích?
Nỗi lo sợ của người bệnh khi đối mặt với đau ốm, cùng với sự mệt mỏi, mất niềm tin của nhân viên y tế vào sự thấu cảm của cộng đồng sẽ chỉ tạo nên một xã hội hoang mang, thiếu lòng tin lẫn nhau.
Đứng trước những rạn nứt này, cuối cùng ai sẽ là người chịu thiệt thòi nhất?
Để hướng tới một nền y tế nhân văn, ấm áp tình người, chúng ta rất cần sự đồng hành, thấu hiểu và chung tay góp sức từ toàn thể cộng đồng!
BS. Hồ Mạnh Tường
<ul class=
