Từ lâu, đỗ trọng đã được biết đến là một vị thuốc quý trong Y học cổ truyền với khả năng bồi bổ toàn diện cho cả nam và nữ. Không chỉ giúp ôn thận tráng dương, vị thuốc này còn là giải pháp tuyệt vời để mạnh gân cốt, an thai và điều hòa huyết áp hiệu quả.
Vị thuốc đỗ trọng là gì?
Đỗ trọng (tên khoa học: Eucommia ulmoides Oliv., thuộc họ Đỗ trọng – Eucommiaceae) còn có các tên gọi khác như tư trọng hay ty liên bì. Đây là loại cây di thực, hiện được trồng nhiều tại các tỉnh miền núi phía Bắc nước ta như Lào Cai, Lai Châu, Hà Giang và Hòa Bình. Bộ phận quý giá nhất được dùng làm thuốc là phần vỏ thân đã được phơi hoặc sấy khô hoàn thiện.
Theo Đông y, đỗ trọng có vị ngọt hơi cay, tính ôn, quy vào hai kinh Can và Thận.
Công dụng vượt trội của đỗ trọng đối với sức khỏe
Đỗ trọng sở hữu những tác dụng dược lý vô cùng phong phú bao gồm: ôn thận, tráng dương, làm khỏe gân cốt, an thai, hỗ trợ hạ huyết áp, giảm cholesterol trong máu, trấn tĩnh giảm đau, hỗ trợ khôi phục co bóp tử cung, tăng cường hệ miễn dịch và chống viêm hiệu quả. Vị thuốc này thường được chỉ định cho người bị đau đầu, hoa mắt, ù tai, đau lưng mỏi gối, liệt dương, di tinh, phụ nữ động thai hoặc người cao huyết áp. Liều dùng thông thường từ 12 – 20g (sao với nước muối), trường hợp đặc biệt có thể dùng từ 63 – 125g.
Các bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ đỗ trọng
1. Bài thuốc ôn thận tráng dương, trị di tinh, liệt dương
Sử dụng phương thuốc hoàn tán gồm các vị: đỗ trọng 250g, lộc nhung 125g, ngũ vị tử 63g, thục địa 500g, mạch môn 250g, sơn thù nhục 240g, thỏ ty tử 250g, ngưu tất 250g, câu kỷ tử 250g, sơn dược 250g. Nghiền tất cả thành bột mịn, luyện với mật ong làm viên hoàn. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 12g chiêu với nước muối loãng.
2. Bài thuốc trị thận hư, đau lưng, mỏi gối và khỏe xương khớp
Bài 1: Chuẩn bị đỗ trọng, ngưu tất, thỏ ty tử, nhục thung dung, hồ lô ba, bổ cốt chỉ, đương quy, tỳ giải, bạch tật lê, phòng phong (mỗi vị 16g), nhục quế 8g và 1 đôi bồ dục lợn (cật lợn). Luộc chín cật lợn, nghiền nát rồi sấy khô. Tán mịn các dược liệu còn lại, trộn đều với bột cật lợn, luyện mật làm viên hoàn. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 12g với nước ấm.
Bài 2 (Rượu thuốc): Đỗ trọng 12g, đan sâm 12g, xuyên khung 6g, quế tâm 4g, tế tân 6g. Ngâm với rượu ngon, dùng uống hàng ngày với liều lượng vừa phải.
3. Bài thuốc cố kinh an thai cho sản phụ
Bài 1: Đỗ trọng sống 63g, xuyên tục đoạn 12g, sơn dược 12g, cam thảo 4g, đại táo 40 quả. Sắc uống hàng ngày giúp ổn định thai kỳ.
Bài 2: Đỗ trọng (sao) 20g, tục đoạn 20g, tang ký sinh 20g, bạch truật 20g, a giao 12g, đương quy 12g, thỏ ty tử 4g. Sắc uống giúp bổ huyết, an thai.
Món ăn bài thuốc bổ dưỡng từ đỗ trọng
Cật lợn xào om nước đỗ trọng: Dùng 16 – 20g đỗ trọng sắc lấy nước bỏ bã, hòa thêm bột gạo, giấm, dầu ăn, gia vị tạo thành hỗn hợp nước xốt. Cật lợn làm sạch thái lát, xào chín cùng gừng, hành, tỏi, sau đó đổ nước xốt đỗ trọng vào đun sôi lăn tăn, đảo đều là dùng được. Món ăn này cực kỳ tốt cho người bị đau lưng, đau thần kinh tọa.
Xương lợn hầm đỗ trọng, kỷ tử: Đỗ trọng 15g, kỷ tử 30g sắc lấy nước bỏ bã. Đem nước thuốc hầm cùng 100g xương sống lợn đến khi nhừ. Thêm đường phèn vừa ăn, dùng khi đói, chia 2 lần sáng/chiều. Ăn liên tục trong 10 ngày để cải thiện tình trạng đau gối, mỏi chân.
Cháo đỗ trọng, đại táo: Lấy 16g đỗ trọng và 10 quả đại táo nấu lấy nước bỏ bã, sau đó cho 100g gạo nếp vào nấu thành cháo. Ăn khi đói ngày 2 lần giúp an thai, giảm đau lưng cho thai phụ.
Canh súp thịt nạc hầm đỗ trọng, hồ đào: Thịt lợn nạc 120g thái lát, hầm cùng đỗ trọng 16g, hồ đào nhục 12g đến khi chín nhừ, nêm gia vị. Phù hợp cho người suy nhược, liệt dương, di tinh, người cao tuổi tiểu đêm nhiều.
Những lưu ý quan trọng khi sử dụng đỗ trọng
Kiêng kỵ: Người thuộc thể âm hư hỏa vượng (âm hư có nhiệt) tuyệt đối không nên dùng.
Phân biệt dược liệu: Hiện nay trên thị trường có xuất hiện “đỗ trọng nam” được khai thác từ cây đỗ trọng nam, cây san hô hoặc vỏ cây cao su. Các loại này chưa có nghiên cứu khoa học rõ ràng chứng minh có thể thay thế hoàn toàn cho đỗ trọng bắc. Người dùng cần hết sức lưu ý lựa chọn đúng nguồn gốc dược liệu để đảm bảo an toàn hiệu quả.
Originally posted 2012-06-07 05:05:06.
